GAMBA IMBA

ANG SALOT SA VERANDA

2010-11-19T08:20:00.000-08:00

Laksang hamog ang nalalaglag sa veranda

habang sumusulong ang silahis ng liwanag;

at umuurong ang lambong ng kadiliman

mula sa traydor na mga yabag sa kawalan.

Sa ikalawang palapag ng gusali ng paaralan,

Na nanatiling palaisipan sa mga mag-aaral

Masisilayan ang tumpok ng mga salot---

na bumubulabog sa mahinang sikmura.

Sa umagang pinasisigla ng lagas ng mga dahon:

Ay kadiri! Yak ang baho!

Ang konsyertong angal ng Ikaapat na Baitang;

Dulot nito'y masansang na amoy sa ilong na bagong kulangot.

"Iwaksi ang salot!" sigaw ng karamihan.

Isang solusyon ang sama-samang pinagtibay:

Tabunan ng buhangin ang tumpok ng salot;

hagurin ng dustpan ang magkabilang tumpok;

Simutin ng walistingting ang maiiwang peligro.

Sa kumpas ng basahan, patak ng pulang likido,

Padulasin ang sahig at pakintabin ng bunot;

Upang ang ilong ay di na muling mangilabot.

Kinabukasan,

muling ngumiti ang araw.

Ang tumpok ng salot ay muli na namang nanunuot;

Sa kahabaan ng pinakintab na veranda

ay mapapamura ka talaga.

Ay, ay, ay!

Pusang gala talaga!

Kundi lang siyam ang iyong buhay

Malamang ay pinaglalamayan ka na

Ng sanlaksang hamog at lagas na mga dahon.

Ang Kalipunan ng Aking Mga Kasabihan

2010-10-15T20:24:00.000-07:00

"Kung itinuturing mo na BOBO ang mga taong di makaintindi ng mga pormula sa MATH at PHYSICS; mababa ang marka sa mga asignatura; di makaunawa ng pa-ingles-ingles mong salita; di tulad mo na Valedictorian nung hay-iskul at Cum Laude nung kolehiyo. Ngunit di ka marunong MAKINIG at UMUNAWA: BOBO ka parin kahit buklatin mo ...pa ang anumang DIKSIYONARYONG FILIPINO."
"Kung susulong ka, sikapin mo munang ihakbang ang binti ng pagtitimpi bago mo tuluyang ihakbang ang imahinasyon ng iyong kaisipan at palutangin sa hangin ang kislap at talim ng iyong paninindigan."
"Pinapayapa ng halakhak ng kaligayahan ang puntod ng mga kabiguan at inililibing nito ang mga hilahil ng damdamin na nag-iwan ng mga latay ng aral ng buhay."
"Naglalakbay ang aking panulat sa samyo nang buntong hininga ng aking karanasan na tumatangis sa aliw-iw nang gunita at humihikbi sa hambalos ng mga nagmamakaawang tinig sa silong ng langit, habang sinusuyo ng aking katha ang kislap ng ligaya at taluto't ng ginto ng pag-asa."
"Mas makabuluhan ang pangarap na tinanglawan ng dilim kaysa sa sinakluban ng liwanag."
"Ang pag-aasawa ay 'di biro lalo na kung pikon ang iyong mapapangasawa."
"May lakas ng loob ka pa bang bitawan ang salitang "gusto" kung ang gusto mo ay di "husto" sa'yo at ang husto sa'yo ay di mo gusto? Paano pa kaya kung ang gusto mo ay husto sa di mo gusto? Lalo na't kung ang di mo gusto ay husto sa gusto mo. Ano husto pa ba ang isip mo sa gusto mo?"
"May pagkakataon na kailangan nating mabasag upang maging ganap ang ating pagkatao"
"Education begins and ends with thyself. Thyself begins and ends with education."
"The greatest perspective in life is the perspective of the heart. It magnifies everything that radiates within the beams of your mind, body and soul."
"Ang hindi marunong magmahal sa sariling wika ay JEJEMON."
"Paano mo mamahalin ang iyong buhay kung walang kang paa at kamay? Ano ang magiging pananaw mo sa buhay kung tila pinagkaitan ka ng tadhana? Minsan akong akong huminto at nag-isip. Huminga ng malalim at nagmuni-muni. Napagtanto ko na hindi mahalaga kung paano ka nagsimula, kundi kung paano naging makabuluhan ang buhay mo."

ISANG TASANG KAPE (1)

2010-05-21T05:30:00.000-07:00

Chard! Chard! Gising na.

Nay naman ang aga-aga pa kaya, tanghali pa ang pasok ko sa eskwela.

Mas mabuti nang nagigising ka ng maaga para makapaghanda ka sa pagpasok at magawa mo pa ang mga takdang aralin mo na madalas mong tulugan. Halika at bumangon ka na dyan sa higaan at inumin mo na 'tong kapeng tinimpla ko para sa'yo. Sayang naman at baka lumamig na naman at makaligtan mo na namang inumin.

Kape na naman ba?! Wala na bang iba? Wala bang gatas o oat meal para masayaran naman ng ibang agahan ang aking sikmura? Pakiramdam ko tuloy ay kape na ang dumadaloy sa aking dugo. Kaya siguro mababa ang mga grado ko ay dahil sa kakainom ko ng kape.

Ikaw talagang bata ka. Puro ka reklamo, dapat nga ay magpasalamat ka at may naiinom kang kape at may tasa kang nahahawakan sa umaga. Anak, ang kape ay may sekretong sangkap na nagpapasarap at nagbibigay buhay sa lasa ng isang simple o ordinaryong kape. Kaya ka nagkakaganyan, ay marahil, ay hindi mo pa lubusang natutuklasan ang sekretong sangkap ng buhay na magbibigay sa'yo ng tunay kaligayahan.

Hindi ko kayo maintindihan. Ang kape ay kape, ang tao ay tao. Kahit kailan ay hindi maaring maging kape ang tao, o tao ang kape.

KAPE ang madalas naming pagtalunan ng aking ina sa umaga. Hindi ko alam kung ano'ng meron sa kape at ito ang nagsisilbi nyang kalakasan sa pag sapit ng bukang liwayway sa umaga. Wala syang ibang bukang bibig kundi 'kape,' at 'whag hahayaang lumamig ang kape, para mas malasahan ko raw ang linamnam nito. Mas malalasap ko raw ang aroma nito kung ang usok na pumapaimbabaw sa tasa ay aking lalasapin at 'di hahayaang maglaho bago tuluyang tumakas ang init nito.

Ang batingaw ng tasa at kutsara ang madalas gumigising sa aking umaga. Paano ba naman ay bago pa muling tumilaok ang manok sa ika-lima ng umaga ay naghahari na ang kagingking ng kutsara at tasa. Pilit itong sumusuot sa aking tenga at nagsisilbing kalembang ng aking diwa. Imumulat nito ang talukap ng aking mga mata, habang ang aking mga mata ay pumupungas-pungas at nakikipagbuno sa antok at pagmulat.

"Chard yung kape 'whag na 'whag mong hahayang lumamig."

Ito ang walang katapusang paalala ni Inay matapos nyang timplahin ang kape. Madalas nyang sabihin sa akin na ang buhay ng tao ay magkakaiba; wari'y isang kape na iba't iba ang lasa at timpla. Iba't iba raw ang katangian ng kape: may matamis, na tulad ng taong malambing at maaruga sa kapuwa; mapait, na tulad ng isang taong nagtataglay ng magaspang na ugali; at kadalasan ay ayos lang ang timpla at banayad sa lalamunan, na tulad ng tao na kontento na sa kung ano ang meron sya.

Taliwas ang aking paniniwala sa pananaw ni Inay. Para sa akin ang kape ay simbolo ng kahirapan. Ito kasi ang nagsisilbi naming agahan sa umaga. Naiibsan nito ang pangamba ni Inay sa buong maghapon, na kung pa'no namin mabebenta ang Sampaguita sa gilid ng simbahan. Kapag maagang naubos ang aming paninda ay kinukulit ko si Inay na subukan naman nitong bumili ng gatas. Habang ako ay nangungulit, ngingiti lang ito sa akin at tatango ng tatlong ulit. Tikom ang bibig nito sa pagbitaw ng pangako. Sabik kasi ako na makatikim ng gatas, dahil kung ikukumpara ang gatas sa kape, tila mas angat ang gatas kaysa sa kape. Marami kasi itong sustansiya. Nagpapatibay daw ito ng buto, nagpapalakas ng katawan at nagpapatalino. Samantalang ang kape ay nagpapalakas ng nerbiyos.

Tsuk Tsak

2010-03-31T22:02:00.000-07:00

Paano mo sabihin ang isang bagay na iyong napapansin na hindi masasaktan ang damdamin ng iyong kaibigan:

1. Kapag naamoy mo na nangangamoy ang kilikili ng kaibigan mo pero hindi mo siya kayang prankahin, kasi baka masira ang inyong pagkakaibigan. Paano mo ito sasabihin ng hindi siya masasaktan? Ganito yun, kapag hindi mo na talaga matiis ang kanyang amoy ay sibihin mo na: Best Friend galit ka ba sa akin? Siguradong magtatanong siya kung bakit. Sabihin mo na, 'di ba't usapan natin na dapat ay parehong brand ng pabango ang ating gagamitin, pero ba't ganun, tuwing mag-uusap tayo, ibang panbango 'yang ginagamit mo, alam na alam mo namang sukang-suka ako sa ganyang uri ng pabango. San mo ba binili 'yan at maireklamo nga sa DTI, para kasing expired na 'yan at masyadong masakit sa ilong ang pagkakatimpla.

2. Kapag may tutuli naman yung kasama mo. Ganito dapat ang hirit: Wow naman pre' bilib na talaga ako sa'yo akalain mo kahit na mahina yang pandinig mo ay nagawan mo ng paraan para makabili nang bagong gadget sa tenga. Akalain mo, sakto lang 'yan sa tengo mo at mukhang kakaiba ang pagkakagawa. Bilib na talaga ako sa teknolohiya paliit na nang paliit ang mga gadget ngayon.

3. Kapag madalas mong makita ang iyong kaibigan na naglalaway tuwing natutulog. Ganito dapat ang banat: Oy, frienship iwasan mo ngang kumain ng mga masasabaw na pagkain ha. Naiingit kasi ako sa'yo eh, pansin ko na tuwing matutulog ka ay madalas na natatapon ang sabaw sa unan at mesa na iyong hinihigaan. Nagtataka naman ako, wala namang mangkok sa higaan pero ang daming sabaw na nasasayang. Siguro mas mabuti na mga tuyong ulam muna ng iyong i-ulam para mas makatipid ka.

4. Pre' nakaasar ka talaga. Pagkatapos mong kumain lagi mo na lang akong iniingit sa ulam mo at nagtitira ka pa. Whag naman ganyan lalo lang tuloy akong ginugutom eh, ganyan ka ba talaga...lagi mo na lang akong iniingit ng mga inipon mong tinga mo sa ngipin para ipamukha sa akin na isang akong dukha na walang kakayahan na magtira ng mga pagkain.

5. Peke naman yang contact lens mo...kapain mo, madaling matunaw at nasa gilid na ng mata mo. Sa susunod whag kang basta-basta bibili ng mga China made na contact lens para mas maganda tignan ang mata mo. Lao na kapag bagong gising ka.

Pa-petiks-petiks lang

2010-03-30T01:06:00.000-07:00

Mahalaga ang Math kapag bibili tayo ng ating mga pangangailangan sa pang-araw-araw. Kapag sasakay tayo ng dyip ay maari nating sabihin sa drayber na manong drayber: the income of my father is not faster than the speed of sound, and his salary is not proportional to the velocity of your engine. In short, PAANGKAS MUNA.

At kapag tatawad naman tayo sa paninda ay maari rin naman nating sabihin sa mga tindera na: In my observation, the law of supply is not equilibrium to the law of demand so kindly lower the price of your commodities so that I can maximize my monthly budget. Sa madaling salita, PAUTANG MUNA.

At kapag sawi sa pag-ibig ang ilang kabataan ay pinipilit nilang kalikutin ang puso nila nang ilang formulas, para maging miyembro ng EMOWOKERS. Ganito ata ang kanilang paraan ng pagtingin sa kabiguan. Una, ninanamnam nilang mabuti kung kalian nagiging mahalaga ang mahal. Ikalawa, sa kanilang pananaw ay kapag inilalagak ito sa puso ay nagiging komplikado ito, at nagdudulot nang pagkalimot sa sarili. Kaya’t the equivalent of x is equal to y, therefore, x and y is not conqruent to positive and negative. Ang resulta, naglalaslas sila ng pulso dahil hindi nila maintindihan ang tibok ng kanilang puso.

Ganito naman ang computation ng mga mandurukot kapag nagplaplano na magnakaw: The relativity of x, y and z is equal to the axiom of serendipity over the gravity of the offense; thus, the sum of the matter is go to jail, if the police caught you--- you cannot file a bail.

Eh Ano Ngayon

2010-03-27T23:08:00.000-07:00

Eh ano ngayon kung hindi ko kasing guwapo ang mga sikat na artista.
Eh ano ngayon kung hindi ko sila kasing macho na may 6 pack na abs.
Eh ano ngayon kung hindi ako tisoy, moreno at matangkad.
Bakit? Artista ba ako, hindi naman di ba--mukhang artistahin lang.

Eh ano ngayon kung di ko kasing talino si Eistein at Bill Gates.
Bakit? Mukha bang E=mc2 ang utak ko, at Computer ang mukha ko.

Eh ano ngayon kung hindi ako kasing bilis ni Pacman sumuntok.
Eh ano ngayon kung hindi ako nakakapagpatulog ng kalaban sa ring.
Bakit? Kaya niya bang talunin yung mga mandurukot sa Quiapo na
pumitik ng pitaka ko ng hindi ko man lamang naramdaman.

Eh ano ngayon kung mabilis ang pagtaas ng bilang ng populasyon.
Eh ano ngayon kung kung di sila marunong mag-family planning.
Bakit? Nakakain ba ang condom at nagpapahaba ba ng buhay ang pills.

Eh ano ngayon kung maraming politkong nagpapanggap na mahirap.
Eh ano ngayon kung lahat sila ay galit sa korupsyon at katiwalian.
Bakit? May bago ba sa mga sinabi nila.

Pangarap

2010-03-20T18:46:00.001-07:00

Kung may kakayahan lang ako na ikulong ang aking mga pangarap ---ay bakit hindi? Kung may kapangyarihan lang ako na igapos ito--ay bakit hindi? Subalit, kapag ikinulong at iginapos ko ito ay para ko na ring ikinulong at iginapos ang aking pagkatao. Kaya't hahayaan ko na lang itong lumipad at maglakbay hanggang makaniig nito ang aking imahinasyon at magsilang ito ng mga mumunting mga pangarap sa hinaharap

Tuwalya

2010-03-13T01:25:00.000-08:00

Tuwalya
I

Naglalangis
ang katawan
sa paglalaro,
gatil-gatil na butil
ang
tu
mu
lo
!

Malambot
na tela
ay hinablot;
balakbak ay
hinaplos.

Sinipsip
ang
bumubulwak
na hamog.

II

Nangigitata
ang balat
sa
ali
ka
bok
!

Makapal
na tela
ay sinaplot;

Hubad
na talukap
ay nabalot.

Pumunta
sa kasilyas
at nagbuhos

Kinuskos
ang katad
hanggang
makuyog.

Panliligaw

2010-02-22T03:50:00.000-08:00

Sa tikatik ng orasan
anyo mo’y sinisipatan
inaalihan ang puso
kong dinuduyan.
Parang tuod sa
maghapong pag-aabang,
masilayan lamang
taglay mong kagandahan.
Saan mang dako kita’y inaabatan,
araw-araw kung puntahan
madaling araw kung lumisan---
maiuwi lamang,
PUSO mo sa aking tahanan

ANG TALENTONG WALANG PAMANTAYAN SA PANAHON NG REALITY SHOW, RAP, EMO AT YOUTUBE

2010-02-06T05:57:00.000-08:00

Sa pananaw ng humanismo, pinaniniwalaan na ang tao ang batayan ng lahat ng bagay sa mundo kung kaya't kailangang maipagkaloob sa kanya ang kalayaan sa pagpapahayag ng saloobin sa pagpapasya. Naniniwala ang mga humanista na sibilisado ang mga taong nakatuntong ng pag-aaral dahil lumilitaw ito sa kulturang popular.

I REALITY SHOW

Patok na patok sa takilya ang mga palabas na Reality Show. Sinusubaybayan ito nang milyon-milyong manonood na naiintriga sa mga kaganapan, asal nang bawat taong kalahok at aksyon na maaring maganap sa ganitong uri ng palabas. Pinalilitaw sa bawat pangyayari ang natural na galaw at bitaw ng salita; binibigyang kulay pa nito ng mga mararagsang suliranin na lumulutang bunga ng kompetisyon at tunggalian ng kakayahang pang-kaisipan at tatag ng kalooban. Binibigyan ng buhay nang ganitong uri ng palabas ang katatagan at kakayahan ng tao sa hamon na kanyang haharapin, mga posibilidad na maaring maganap: kahandaan sa pagtanggap ng kabiguan at katapangan na harapin ang bangis nang sigalot sa pagitan ng kanyang mga kalahok. Sa pamamagitan ng mga atas at mga pagsubok ay sinusukat ang hangganan ng kakayahang pisikal at mental ng isang tao batay sa kanyang pakikisalamuha sa ibang nilalang na may mataas na karanasan sa pakikisalamuha at disiplina sa sarili.

Nagsimula ang ideya ng tunay na Reality Show noong dekada 70's sa Amerika. Una itong napanood sa palabas sa pamamagitan ng isang dokumentaryo ng An American Family ng Public Broadcasting System. Inilarawan ng dokumentaryong ito ang mga tagong pangyayari sa pamilyang Loud na kung saan ay nahaharap ang pamilya sa paghihiwalay ng mga haligi nito--ang ama at ina ng tahanan. Ngunit, sa panahong iyon ay hindi handa ang mga manonood na tanggapin ang ganitong uri ng mga palabas; mas nawiwili sila sa mga minemorya at scripted na mga galaw at bitaw ng salita ng mga bidang gumaganap sa pelikula. Sumikat lamang ang ganitong uri ng palabas noong dekada 80's sa palabas na COPS. Naunawaan ng mga manonood ang konsepto ng palabas sa pamamagitan ng pagpapakita ng mga aktuwal na kaganapan ng mga karanasan ng mga pulis at mahalagang papel na kanilang ginagalawan sa lipunan.

Binibigyang hustisya nito ang ordinaryong pangyayari na kinunan ng mga amateur photographers, lokal na pahayagan at paniktik na kamera ng kapulisan. Kinapulutan ito ng aral ng mga manonood, upang higit silang maging mapanuri sa lipunang kanilang ginagalawan.

Lalo pang umigting ang pagsimsim ng mga manonood sa ganitong uri ng palabas ng masilayan nila ang The Real World o ang katumbas ng Pinoy Big Brother sa ating bansa. Namangha ang mga manonood sa istilo ng palabas, pinagsamasama ang dalawampung katao sa loob ng isang bahay. Natunghayan nila ang bawat tagpo sa unscripted na komprontasyon ng mga manonood at tila scripted na mga kaganapan sa loob ng bahay. Subalit, higit na nagningning ang ganitong uri ng palabas noong 1990. Ipinakilala sa publiko ng CBS ang Survivor, humagilap ng mga kalahok mula sa mga ordinaryong tao sa lipunan na gaganap na aktor sa bawat pangyayari at hamon na may kapalit na premyong salapi. Mabilis na naging popular ang palabas na ito sa buong mundo na naging batayan ng iba pang mga bansa na gayahin ang nasabing Reality Show. Umani naman ito ng mga batikos mula sa mga kritiko, bukod sa hindi magastos ang produksyon ng palabas na ito ay tila nawawalan nang popularidad ang mga propesyunal na artista.

Sa pagpasok ng bagong milenyo ay lubusan nang niyakap at sinubaybayan ng mga manonood ang Reality Show. Gumaya narin ang ating lokal na telibisyon sa kaningningan ng ganitong uri ng palabas. Hindi na ata mabiling sa daliri ang mga Reality Show na ipinalabas sa bansa. Tulad ng popular na Pinoy Big Brother at Survivor Philippines. Hindi magkamayaw ang mga nagnanais na maging bahagi ng ganitong uri ng palabas upang makilala, makatulong sa pamilya, sumikat at maabot angmga pangarap. Ilang artista narin ang sumikat mula sa PBB at naging matagumpay na artista sa kasalukuyan. Tulad nila Sam Milby, Gerald Anderson, Kim Chiu, Say Alano, Jayson Gaiza at Uma. Sa katunayan, iba't ibang senaryo at bersyon ng PBB na ang ipinalabas na sinubaybayan ng milyong-milyong Pilipino.

Hindi ba't ang kantang Pinoy Ako ay naging sandigan ng pagkakaisa nating mga Pilipino upang ipagmalaki ang ating kakayahan at angking talino sa buong mundo. Nabuo din sa palabas na ito ang pagtanggap sa pagkatao ni Rustom Padilla bilang isang homosexual at nakilala bilang BB Gandang Hari. Sa bahay ni kuya nya inamin ang tunay nyang pagkatao na labis na pinag-usapan sa bawat tahanan, telebisyon at pahayagan. Sinisikap ng palabas na ito na tuklasin nang higit ang mga taong may angking pisikal na kaanyuan, determinasyon, abilidad at kakayahan na mamayagpag sa sining ng pag-arte at telebisyon.

II RAP at EMO

Ang RAP at EMO ay naging popular na uri ng mga awitin sa kasalukuyan. Binago nito ang nakasanayang mga awitin tulad ng love song, jazz, rock at blues. Ang mga liriko ng mga awiting ito ay may bertud o madyik na humahatak sa kamalayan ng mga bagong sibol na kabataan hinggil sa kanilang sarili at kanilang kakayahan. Ang Rap ay naging sikat sa bawat pasilyo, kanto at kalsada. Simple lang naman kasi ang paraan sa pag-awit. Hindi na kailangan pang mag-aral ng voice lesson, para lang masabing magaling ka sa larangang ito; kadalasan ang paglalarawan ng damdamin ng isang Rapper ang binibigyan ng kulay ng mga nakikinig. Ang mensahe na nakapaloob sa liriko ay siyang pinagbabatayan ng mga tumatangkilik sa awiting ito. Sa katunayan, kahit sino na may kakayanang sumulat ng kanta at mabilis bumigkas ng mga salita, na may kakaibang istilo, ay patok na sa mga Rap-fanatics. Medyo naiirita nga lang ang mga taong hindi nakamulatan ang kakaibang istilo ng awiting ito. Tinuturing nila itong ingay dahil walang-tunog-sentimental ang bitaw ng bawat salita. Tila gumagasgas sa kanilang pandinig ang mga lirikong umaariba sa dulas na walang mintis.

****

Emo.. ano nga ba ang ibig sabihin nito? Ang kabilinbilinan ni lola at lolo ay para itong serbesa na may amats sa puso. Para naman sa mga bagong hanerasyon, ang awiting ito ay may haplos sa puso at kirot sa isipan. Ang istilo ng awiting ito ay nasa mga bandang pinoy na, kahit noon pa. Nagsimula sa E-heads, Parokya ni Edgar, Rivermaya, at iba pang mga banda. Sila ang nagsisilbing inspirasyon ng mga banda sa kasalukuyan. Tulad ng Kamikazee, Updharma-down, Hale, Calla Lily, 6cycle mind at iba pa. Idagdag mo pa sa listahan ang Underdround e\m/o, tulad ng Typecast, Saydie, Urbandub at marami pang iba. Ang sabi ng iba ang e\m/o ay para sa mga rakistang nagsesentimyento de asukal. Para naman sa ilan, ito na raw ang tunog na malapit sa pulso, kaya inspirasyon ito ng ilan sa pagpapakamatay. Ngunit, kahit magtambling pa ang mga argumento, sa kasalukuyan ang awiting ito ang sikat na tunog sa mga puso ng E\m/O rOckz.

Kadalasan pakiramdam ng mga Emo-fanatics na tanging si Batman lang ang makakaintindi sa kalagayan nila. Itinuring na nilang 6 feet below the ground ang kanilang puso. Para ba itong isda na lumalangoy sa putikan na walang patutunguhan.

Anyways, eto na yung Top 5 Pinaka-sikat na EMO lines mula sa mga suicidal na EMO "dudes" natin:

5.) I am useless... / Wala akong silbi...

- Ito ang unang linyang masasambit mo oras na tumapak ka na sa mundo ng mga mahihilig sa itim... Pakiramdam mo kumbaga, e wala ka nang silbi...ni magsuot ng sapatos na Chuck Taylor, magsuot ng mga t-shirt na may "creepy" na mensahe at skinny jeans, mag-wax ng mahaba mong buhok, magkulay ng mata at kuko, at kumanta ng mga EMO songs, e parang di mo na magawa... Nakakalungkot. Nakakaiyak. Gusto mo nang mamatay...

Pero sabi nila, ang tawag daw sa mga ganyan e "Posers". Mga mahihilig siguro mag-pose...dapat na daw silang mamatay...lahat daw tayo, dapat ng mamatay...ah, kampon ng kadiliman, layuan mo ako!

4.) Nobody loves me... / Walang nagmamahal sa akin...

- Pag pakiramdam mong wala nang nagmamahal sa iyo at parang feeling mo gusto mong magrebelde, malamang, EMO ka na. Eto yung pakiramdam na parang pinagsakluban ka ng langit, lupa at impyerno...im...im...impyerno...saksak puso, tulo ang dugo... ay, mali, ba't naglalaro na ako dito...ang tanga ko... ang tanga tanga ko...kaya wala nang nagmamahal sa akin...kasi tanga ako...di na nila ako mahaaaaal... Nakakalungkot. Nakakaiyak. Gusto ko nang mamatay...

Ngayon ko lang napagtanto na ang larong pambata na "Langit-Lupa" e meron pa lang bahid ng pagiging EMO...buti na lang at di na uso ngayon yan, dahil imbes na maghabulan sila sa labas e naghahabulan na lang sila sa mapa ng DotA...

3.) I am a nobody... / Ay want nobody, nobody bat chu...

- Eto yata yung usong kanta ngayon...I want nobody, nobody bat chu...I want nobody nobody bat chu...ermagkanoTVmo...I want nobade-nobade, nobade nobadeh! Ay mali...iba pala yun... Bakit ba usung-uso yang kantang-koreano na yan?! E wala namang maintindihan diyan kundi yung "I want nobody, nobody bat chu"... ugh... Pero sa akin, wala silang pakialam... Wala silang panahon para pakinggan ang isang katulad ko...ang awit ng puso kong napupuno ng kadiliman... Parang di na nila ako nakikita... Nakakalungkot. Nakakaiyak. Gusto ko nang mamatay...

Kunwari pa yang mga emo na yan...pero sa loob nila e sumasayaw din naman sila ng "kampay-kampay ng hintuturo--turo sa audience/angat ng tuhod--sabay palakpak-turo-palakpak uli" tuwing makikita nila ang mga Koreanang naka-gintong damit...

2.) My life has no meaning / Walang halaga ang buhay ko...

- Pag nararamdaman mong wala nang ibang pupuntahan ang buhay mong sawi...pag pakiramdam mong unti-unti nang sinasakop ng kadiliman ang puso mo... EMO ka na. Parang kulang na lang e may mag-regalo sa iyo ng dictionary para malaman mo ang meaning ng "life"... At kahit anong paliwanag ang sabihin sa iyo ng mga pari, madre, pastor at arsobispo, e tila wala kang maintindihan...o TALAGANG AYAW MONG INTINDIHIN...dahil nagsara na ang utak mo dahil sa dami ng itim sa katawan mo... Nakakalungkot. Nakakaiyak. Gusto mo nang mamatay...

Ngayon ko lang din na-"gets"... EMO rin pala sina Freddie Aguilar at Rey Valera...at lahat ng songwriters na gumamit ng linyang "Walang halaga ang buhay ko..."

1.) I just wanna die... / Gusto ko nang kumandidato...este, gusto ko nang mamatay...

- Eto na ang pinaka-matindi...kumbaga, eto na ang culminating activity ng lahat ng mga demonyo sa utak mo...gusto mo na talagang mamatay! Wala ka nang silbi sa mundo, walang nagmamahal sa iyo, walang pakialam sa iyo ang mga tao, at walang halaga ang buhay mo...So ano pang hinihintay mo? Sakay na! Super Ferry, talagang trip kita (palubugin)! Ay amp, ba't ko ba ginagawang katatawanan ang KAMATAYAN...? Kaming mga EMO, maaaring buhay pa nga kami, pero patay na ang mga puso namin...oo, gusto na naming mamatay...pero nakakatawa lang at HANGGANG NGAYON, e buhay pa rin kami... Drama lang naman talaga 'to... sasabihin lang naming gusto na naming mamatay pero sa totoo lang, natatakot kami sa kinakalawang na blade, mataas na buildings at Boom na Boom/Star City carnival rides. Takot din kaming uminom ng lason, kaya sleeping pills na lang, kaso hindi effective kaya buhay pa rin yung iba... OO! Gusto na naming mamatay! Gustong-gusto!

Kaso pag namatay kami, di na kikita ang Dickies, Tribal at iba pang clothing lines na puro mga EMO ang mga suki! Di na rin sisikat ang Typecast at iba pang emo-bands dahil wala nang makikinig sa kanila! Di na rin kikita ang mga baklang parlorista na naghahawi ng bangs namin at nagkukulay ng kuko namin! Di na kakalat ang fashion statement ng EMO! Pano pa namin mapapalaganap ang kulto namin na sumasamba kay Marilyn Manson? Papano na? Papano na? Kaya ang ituturing na lang naming patay e ang mga puso namin para may palusot... dahil ang totoo niyan, kaming mga EMO, E TAKOT MAMATAY!

(Source of Top 5 Emo Lines:http://pmorada.blogspot.com/2009_09_01_archive.html)

SERIAL KILLER

2010-01-24T07:41:00.000-08:00

"Pangalan?"

"Boknoy."

"Tirahan?"

"Bahay po."

"Punyemas!" Ang nanggagalaiting hiyaw ni SPO1 Kotong Harang.

Nakahilerang naka-upo sa puting monoblock na silya ang magkukumpareng Boknoy, Badong, at Bosyong sa loob ng presinto uno. Manghang-mangha ang mga ito nang bigla silang damputin at bitbitin ng mga pulis at pilit na isinakay sa loob ng mobile car.

Nagkakasiyahan silang nag-iinuman sa Pasilyo Bar nang magulantang sila sa isang napakalakas na lagapak ng katawan ng tao sa semento na malapit sa kanilang pwesto. Humandusay na lang ang matandang lalake sa sahig at nangingisay-ngisay pa. Ilang minuto ang lumipas ay dali-daling binitbit ang nakahandusay na manong at isinakay sa ambulansiya at sinugod sa malapit na Ospital.

Parang binuhusan ng isang case na beer ang mga taong nagkakasiyahan at nag-iinuman sa loob ng Bar nang magdatingan na parang mga lawin na may dadambain ang mga pulis na kargado ng armalite, magnum 45 at tangke na nakaabang sa labas.

"Walang kikilos nang pasuraysuray kung ayaw n'yong samain!" hiyaw ni SPO1 Kotong Harang.

Maya-maya ay may lumapit na dalawang pulis na nakasuot ng itim na t-shirt na may nakasulat na SOCO sa lugar na kinabagsakan ni manong. Tila may sinuri ang mga ito sa sahig. Dumukot ng chalk sa bulsa, binilugan nito ang isang tipak ng suka ng tao na nakakalat sa semento. Sunod nitong kinuha ang malapad na dilaw na tali na may nakasulat na POLICE LINE DO NOT CROSS, pinaikutan nito ang lugar na pinangyarihan nang pangingisay ng biktima. Matapos yon ay kumuha ng lapis ang isang pulis na imbestigador at may drinowing sa papel. Sunod nitong minarkahan ang mesa nila Boknoy at nilagyan ng numero at kinunan ng larawan.

"You have the rights to remain silent until proven guilty without any reasonable doubt."

"Boss...chief naman. Ano bang kasalanan namin?"

"Kayo ang pinagbibintangan na nagkalat ng SUKA sa sahig na ikinamatay ng matandang lalake."

"Ows! Di nga."

"Sa korte ka na lang magpaliwanag."

"E,pano nangyari yun...ni hindi pa nga kami nalalasing at nagsusuka."

"Tsk...tsk...tsk...sino bang lasing na umamin na lasing sya. Ang kadalasan lang namang sinasabi ng lasing ay nakainom lang 'to kahit na pasuraysuray sa daan at panay ang kalat ng suka sa kalsada. Antayin n'yo na lang ang resulta ng alcoholic at DNA tests ng laway n'yo. Whag kayong mag-alala, magiging patas naman ang imbestigasyon dahil mag-co-conduct kami ng autopsy sa huling kinain at ininom ng biktima."

"Wala naman talaga kaming kasalanan sir."

Pansamantalang ikinulong sila Boknoy habang inaantay ang resulta ng pagsusuri sa kanilang nainom at laway.

Mabusing sinuri sa laboratoryo ang mga dura at laway nila Boknoy, Badong at Bosyong. Matapos ang mahabang pagsusuri ay lumabas sa pag-aanalisa ng SOCO na hindi nagtugma ang suka nila sa suka na nasa sahig na dahilan nang kinamatay ng manong. Pinalaya ang magkukumpare. Samantalang nakakuha ng lead ang mga alagad ng batas sa katauhan ng tunay na suspect sa pagkamatay ng matanda batay sa CCTV Camera ng Bar. Ayon sa video, nagmula ang suka sa isang lalake na kamukha ni SPO1 Kotong Harang na kasalukuyang nagtatago at kinilala na isang Serial Killer sa pagsusuka sa mga beer house.

SANIB

2010-01-19T19:00:00.000-08:00

"'Whag po...whag po!"
"Shihihihihihhi....dididididi...."

"Ano na naman 'yan Carla nag-e-emote ka na naman 'dyan. Pinapraktis mo na naman yang karakter mo sa susunod n'yong pagtatanghal sa teatro. Sige na magaling ka na, pang-Oscar, Famas, Academy, Maria Clara, Golden Globe, Pinakbet, Kaldereta, Reyna Elena at Bubble Gang 'yang drama mo. Kahit nga pang Horror Awards pwedeng-pwede ka na."

" (Didididi....) May ma-mamang nakatayo sa tapat ng pintuan. Namumula ang mga mata. Nagbabaga ang mga kamay. Umuusok ang bibig."

"Ano 'yan...Flame of Recca at kanyang mga Dragons. Ikaw talaga lakas na naman ng trip mo. Ilang Boy Bawang na naman ba ang tinira mo at nagkakaganyan ka. Klasmeyt bigyan nyo nga piso 'to para matahimik na sa kanyang kahibangan."

Sabay-sabay na naghagis ng piso ang kanyang mga kaklase.

"Hahahaha....wala namin kaming nakikitang tao sa pintuan. Sa susunod mag-Promil ka na lang. Hindi Gold ah, kundi Promil Platinum...para naman multi-awarded yang acting mo," ang tudyo ng kanyang mga mag-aaral.

Biglang natumba sa kanyang kinauupuan si Carla at nawalan ng malay. Natigilan ang kanyang mga mag-aaral at nataranta ng makita nilang bumagsak ang katawan nito sa semento at ilang beses na nagpagulong-gulong.

"Ay naku! Carla, anong nagyayari sa'yo?"

"Kumuha kayo ng tubig! Bilisan mo Boknoynoy!"

Agad siyang nag-atubili sa pagbili ng mineral water sa Canteen. Hinihingal nya pa itong iniaabot sa besprend ni Carla na si Karen.

"Besprend! Gumising ka at uminom ka muna ng tubig."

Nakahinga sila nang maluwag ng makita nila na nagkakamalay na ito. Subalit, bigla silang nahindik sa sindak ng makita nilang nag-iiba ang aura ng mukha nito, namumula ang mga mata, umuusok ang bibig at parang nagliliyab ang mga kamay. Kinikilabutan sila sa nerbiyos nang masilayang umangat ang katawan nito sa hangin. At patiwarik itong naglakad sa kisame.

"Totoo nga ang sinabi nya kanina na may nakikita syang lalake na nakatayo sa pinto. Tignan n'yo! Hindi ba't sumanib sa kanya ang kaluluwang ligaw!" ang nagtititiling sindak na sambit nilang lahat.

Agad na kumuha ng krus si Boknoynoy at itinapat kay Carla.

"Kung sino ka mang impakto ka layuan mo ang kaklase namin...Titigan mo ng mabuti ang krus na ito! Sa pamamagitan nito ay matutunaw ka!" ang pangigigil na pagbubulyaw ni Boknoynoy.

"Bwahahaha...kanina pa ako nakatitig d'yan. Hindi mo ako matatakot sa hawak mong krus."

"Bakit hindi ka natatakot sa krus, ha!?"

"Bata...sagrado Katoliko din ata ini. Araw-araw ata akong nagrorosaryo, at mahilig din akong mangolekta ng iba't ibang uri ng krus. Ang paborito ko pa nga ay ang krus ng Black Nazarene."

Nanlaki ang mga mata niya siya sa paliwanag ng ligaw na kaluluwa. Bigla niyang naisip na may ipinabaon pala sa kanya ang kanyang nanay na Holywater. Naalala niya na mabisang sandata ito na pantaboy ng mga masasamang espiritu.

"Sige, kapag hindi ka pa lumayas sa katawan ng kaklase ko...Wiwisikan kita ng sagradong tubig at maglalaho ka ng parang bula," panakot nito.

Nagunit bago pa man niya maisaboy ang Holywater ay mabilis na dinalikwat agad ito ng mahabang buhok ng dalagita. Napakunot-noo siya nang harap-harapang lagukin nito ang sagradong tubig sa botelya.

"Swabe! Ang sarap pala ng mineral water n'yo. Sa susunod, 'yung alkaline water naman ang dalhin mo, mas mabuti kasi yun sa katawan. Tinatanggal kasi nito ang mga toxins sa katawan ng tao. Now you know."

Napangiwi silang lahat sa labis na pagtataka. Naging palaisipan tuloy sa kanila kung anong uri ng kaluluwa ang sumanib sa kanilang kamag-aral. Isang solusyon na lang ang kanilang naisip. Sa tingin nila ito na ang pinakamabisa sa lahat ng pangontra. Kumuha sila ng Bawang, dinikdik ito at ipinahid sa katawan ni Carla.

"Ano ba naman kayo, hindi n'yo ba alam na mabaho ang Bawang. Wala naman kayong ka-eti-etiketa sa katawan. Mas masarap ang Bawang kapag ginawang garlic bread."

Sa oras na 'yon ay nawiwindang sila sa kahahanap ng solusyon kung paano mapapalayas ito sa katawan ng kanilang kaklase. Naisip ni Karen na dala niya pala ang kanyang Biblia. Itinapat niya ito kay Carla.

"O, sige aalis lamang ako sa katawan ng inyong kaibigan kung masasagot n'yo ang aking katanungan," hamon ng ligaw na kaluluwa.

"Deal...," ang sabay-sabay na pagtanggap nila sa hamon.

"Sa ilang pirasong pilak ipinagkalulo ni Hudas si Jesus?"

Parang napako ang dila nila sa oras na iyon.

"Ah, 20 pilak."

"Hay naku, ano ba namang kristiyano kayo hindi niyo masagot ang napaka-simpleng tanong ko. Mali! 30 kaya," panglalait sa kanila nito.

"Isa pa. Ilang beses ipinagkalulo ni Pedro si Jesus?"

" Apat!" ang matikas na sabot ni Boknoynoy.

"Noobs. Mali parin!"

"Teka, ako naman ang maghahamon. Kapag natalo kita lilisanin mo ang katawan ni Carla," pagmamalaki ni Boknoynoy.

"Sige ba. Pero kapag natalo kita, ang katawan mo ang kukunin ko at gagamitin ko,"ang pagbabanta ng ligaw na kaluluwa.

"Deal," ang pagtanggap na hamon ni Boknoynoy.

Hinamin niya ito sa larong pinoyhenyo. Kumuha ng panyo si Boknoy at itinali sa noo ni Carla. Iniabot naman sa kanya ni Karen ang kapirasong papel at pentel pen. Sinulatan niya ito. Dinikitan ng scoth type at dinikit sa noo ng sinasanibang kamag-aral.

"Tao ba ito?" tanong ng ligaw na kaluluwa.

"Hindi!" sagot ng mga mag-aaral.

"Gamit sa bahay?"

"Hindi!"

"Nakikika kung saan-saan?"

"Pwede!"

Sobrang nahirapan ang ligaw na kaluluwa na hulaan ang anyong tao, katawa'y kabayo: na ang sagot ay TIKBALANG. Napansin nila na mahina pala ito sa panghuhula ng mga maligno at impakto.

"Dinaya n'yo ako panay kasi Biblia ang binabasa ko. Akala ko kasi patungkol dun ang itatanong n'yo. Wala pa naman akong kahilighilig na pag-aralan ang mga maligno, impakto at kung anu-anong kababalaghan. Di bale sa susunod na paghaharap natin tatalunin na kita. Aalis muna ako para mag-research."

Nanghisay si Carla hanggang sa nawalan ito ng malay. At nang mahimasmasan...humagulgol ito sabay yakap sa kaibigan. Wala na ang mapupulang mata nito at kalmado na ang kapaligiran.

PANIS NA ALAK

2010-01-17T17:53:00.000-08:00

"Tagay pa!"

"Kampay...kampay!"

Kilala ang Kalye Laklak na pugad ng mga sunog baga. Masyadong talamak raw sa alak ang mga kalalakihan sa kalyeng ito. Sa katunayan ginagawang pangmumog ng mga ito ang Gin, pananghalian ang Redhorse, hapunan ang Matador at pangbanlaw kinabukasan ang Beer. Ang ganitong uri ng tanawin ay masisilayan sa tuwing sasapit ang araw ng sabado at linggo. Makikita mong bumabaha ang alak sa kahabaaan ng kalsada. Ang kondisyong ito ay naging mabigat na suliranin ni Kapitan Boknoy. Masyadong nangangamba ang mga ina ng tahanan na baka kalakihan ng mga bagong sibol ng kabataan ang ganitong uri ng libangan ng mga gurang na kalalakihan. Madalas din ang away ng mga lassenghot, kapag napanis na ang alak na kanilang pinagsasaluhan. Naging popular ang salitang ito dahil napuna ng mga kababaihan na kapag naghalo-halo na ang mga inumin na tinutungga ng mga sunog baga ay panay ang suka ng mga ito at sinasaniban sila ng masamang espiritu.

Dinumog si Boknoy ng mga kababaihan sa Barangay, hinikayat siya ng mga ito na gumawa ng isang programa na kung saan ay malulutas nito ang suliranin na kinakaharap ng kanyang nasasakupan. Pinag-aralan niya ang suhestiyon ng mga higit na nakakaunawa sa lumalalang sitwasyon ng Kalye Laklak . Naisip niya na kung pagbabawalan niyang magtinda ng alak ang mga tindahan sa nasabing lugar ay hihina ang koleksyon ng buwis ng pamahalaanag lungsod na magiging sanhi ng pag-liit ng kanilang budyet. Kapag naganap ito ay hindi niya na maipapatupad ang iba pang mga serbisyong pampubliko para sa kanyang mga kababayan.

Bilang solusyon ay napagpasyahan niya na maari namang mag-inuman at hindi magsara ang mga tindahan ng alak. Hinikayat niya ang kaniyang mga kagawad na aprubahan ang kanyang kautusang pambarangay na sasagot sa suliranin sa lumalaking bilang ng mga sunog baga at paglaganap ng panis na alak sa kanyang nasasakupan. Imbis na matuwa ang mga ito ay puro halakhak lang ang itinugon nila. Suntok sa buwan raw ang kanyang iminumungkahi. Baka magmukha raw Health Center ang Kalye Laklak at magiging sentro raw ng katatawanan ang kanilang barangay. Maya-maya lang ay kaliwa't kanan na ang palitan ng mga kuro-kuro sa pagdedebate. Sa bandang huli ay nanaig din ang kagustuhan ni Boknoy. Pagkatapos maripaso ang kautusang pambarangay bilang lima sa taong kasalukuyan ay agad ipinatawag ang mga sunog baga sa Kalye Laklak. Dahil tumapat sa araw ng linggo ang pagpupulong; lasing na dumalo ang mga kalalakihan. Ipinaliwanag ni Boknoy na simula sa susunod na linggo, ang sinumang hindi gumamit ng droplets kapag nag-iinuman ay pagmumultahin ng P1000. Pinapahintulutan parin naman ang pag-iinuman, subalit kailangan ang bawat isa sa kanila ay gagamit ng droplets. Ipinagbawal na ang paggamit ng baso, pitsel at paglagok ng alak sa bote. Kailangan talaga nilang gumamit ng droplets para masabing lihitimo ang kanilang inuman.

Natuwa naman ang mga kababaihan sa nakitang pagbabago sa kanilang lugar. Subalit ang mga sunog baga ay hindi nasisiyahan sa nagaganapn nilang inuman. Pakiramdam nila ay para silang mga bagong sanggol na umiinom ng vitamins sa kanilang tagayan.Hindi na nga nila matawag na toma ang kanilang kasiyahan dahil bago maubos ang isang bote ng serbesa ay inaabot nang isang oras ang pagsimot nito. Nangangawit na rin ang kanilang kamay at ngalangala sa pagsipsip ng alak sa droplets. At dahil parusa para sa kanila ang ganitong paraan nang pag-iiinom ay gumana ang kanilang imahinasyon kung paano malulutusan ang parusa ni Kapitan. Napagkaisahan ng grupo ng sunog baga na magpagawa ng droplets na kasinglaki ng tsupon para naman maramdaman nila ang amats ng alak. Nang sumapit ang araw ng kanilang hapi-hapi ay may bitbit na tig-iisang droplets na kasinglaki ng tsupon ang mga nag-iinumang kalalakihan. Naganap na naman ang kinatatakutan ng mga kababaihan, maingay na naman ang lugar, at panay ang suka na naman ng kanilang mga asawa. Nang makita ito ni kapitan Boknoy ay napakamot na lang siya sa ulo. Paano nga naman niyan papatawan ng parusa ang mga sunog baga, e droplets parin namin ang gamit nila. Di naman kasi nakasulat sa kanyang kautusan ang laki at haba nito.

PANLILIBAK: SI OSANG TALAGA PANG SHOWTIME

2010-01-13T02:44:00.000-08:00

Naging bulong-bulungan at usap-usapan sa bawat paaralan ang komento na ibinigay ni Rosanna Roces O mas kilala bilang Osang, na nabigyan ng pagkakataon na maging hurado ng programang Showtime. Makatwiran ba ang kanyang naging reaksyon bilang hurado ng Showtime? Tama ba ang kanyang naging pahayag? May karapatan ba siyang manlibak ng mga kaguruan?

Ang Showtime ay nagtatanghal upang ipamalas ang angking talento ng mga pinoy sa iba't ibang aspeto. Ito ay isang pagkakataon upang maipamalas ng sinumang lalahok dito na ang isang simpleng tao ay may kakayahang magpasikat sa buong bansa. Upang maging ganap ang paghuhusga, ang naatasang hurado ay binibigyan ng pagkakataon na ipahayag ang kanyang kuro-kuro, hinggil sa ipinakitang gilas ng bawat kalahok. Susuriin niya ang estetika, mekanismo, pagiging malikhain, kasuotan, konsepto, at dynamiko ng presentasyon. Magpapahayag ang hurado upang kilatisin kung pumasa ba sa kanyang panlasa ang istilo ng presentasyon o di kaya naman ay magbigay ng makabuluhang suhestiyon upang magamit ng mga kalahok sa kanilang pakikipagsapalaran sa inaasam na ambisyon. Nang magkamali ang isang kalahok sa pagbibigay ng impormasyon hinggil sa pamilya ni Rizal ay hindi ito pinalagpas ni Osang. Ayon sa kanyang pahayag,

"...murahin mo ang teacher mo. Ako minura ko ang teacher ko nang hindi niya nasagot sa akin ‘yan. Oo, walang hiya yang mga teachers na ‘yan hindi sinasabi ang totoo sa atin. Kaya kayong mga kabataan ‘whag kayong makontento sa mga itinuturo ng libro at mga teachers. Magtatanong po kayo hindi masama iyon...dahil ang mga teachers they were just repeaters. Itinuturo nila kung ano ang naituro sa kanila, hindi na nila itinuturo ang gustong malaman ng mga bata."

Walang masama ng kastiguhin ni Osang ang maling impormasyon na naipahayag ng isang kalahok. Dapat naman talagang winawasto ang isang pagkakamali lalo na't live na pinalalabas ang programang ito. Subalit, ano kaya ang intensyon niya para sabihing dapat MURAHIN ang mga kaguruan? Ibig sabihin ba niya, lahat ng guro sa buong bansa ay guro ng nasabing bata. Hindi man lang niya tinatong ang bata kung nakikinig ba siya noong panahon na nagtuturo ang kanyang guro o nagbabasa ba ito ng libro. Nagbigay siya agad na isang pangkalahatang pahayag na lumilibak sa kakayahan ng mga guro.

Maging ang nakasulat sa libro ay kanyang kinondena. Pero sinabi niya na dapat nagsusuri ang mga kabataan sa internet o di kaya naman ay nagtatanong. Kanino ba dapat magtanong ang isang mag-aral kung walang hiya naman pala ang mga guro? Sa mga hayop ba, bundok, puno at mga tala sa kalangitan. Dapat raw na magsuri ang mga kabataan sa internet para matuto. Ibig sabihin ba nito, hindi na maituturing na karagdagang babasahin ang mga detalyeng makukuha sa mga web sayt. At san ba nagmula ang mahahalagang detalye na nasa web ngayon, hindi ba't mula ito sa mga nalimbag na libro na masusing pinag-aralan ng mga guro. Ang mga guro raw ay repeaters lamang . Itinuturo nila kung ano ang naituro sa kanila. Sang-ayon naman ako rito, pinag-aaralan natin ang mga bagay na napag-aralan na ng ating mga ninuno. Kailan mo ba matutunan ang isang bagay? Sa isang pasadang pagtuturo o pagbabasa; tapos ay gagawa na tayo na sarili nating konklusyon at prinsipyo batay sa ating pagkaunawa. Hindi ba't ang batas na siyensya ay pinagtitibay ng mahabang panahon-batay sa pagsusuri at sandamakmak na pagsusuri.

Natural na ulitin ng guro ang mga impormasyon sa asignatura na kung saan siya nagpakadalubhasa. Maging ang buhay at katha ni Rizal ay paulit-ulit na pinag-aaralan at binibigyan ng bagong bihis. Batay sa makabuluhang interpretasyon ng mga nagdadalubhasa sa kanyang kontribusyon at pagkatao bilang isang bayani ng bansa. Nangangahulugan ba ito na kapag narinig mo na ang katha at buhay ni Rizal sa isang pasada-- ay ayos na? Binabalikan natin ang mga impormasyon upang tumatak sa ating isipan na mas malalim at makabuluhan ang isang konsepto upang magamit natin sa ating susunod na pagsusuri. Maging sa pagpapalaki ng isang anak ay kailangan mong ulit-ulitin ang mga impormasyon na gusto mong maipabatid upang tumimo sa kanyang isipan kung ano ang dapat at hindi dapat.Bawat taon naman kasi ay iba't ibang uri ng mag-aaral ang hinahawakan ng isang guro. Kayat natural na ang naituro sa nakalipas na batch ay dapat mo ring ituro sa susunod na batch. Kapag may mga pagbabagong nagaganap sa bawat asignatura ay inihahain naman ito ng guro sa mga mag-aaral upang higit na mapalawak ang kanilang kaalaman.

Marahil ay tatanggapin ko nang maluwag sa aking kalooban kung ang nagpahayag ay si Mr. Efren Penaflorida. Higit siyang nakakaunawa sa kalagayan ng isang guro. Nagsusumikap siya upang iangat ang antas ng edukasyon sa bansa ng hindi umaasa sa pamahalaan. Maging ang dating sex symbol na si Ms. TeTchie Agbayani ay isa ng guro ngayon. Samakatuwid, sino ba si Osang? Taglay niya ba ang modelong karakter upang manlibak ng guro. Nararanasan niya ba at naiintindihan ang paghihirap ng isang guro? Taklesa na siya kung taklesa. Ngunit ang kanyang nililibak ay isang institusyon na naghahasik ng binhi upang maiangat ang dignidad ng ating bansa. Isang institusyon na hindi nagpapasikat, bagkus ay tumutulong na pasikatin ang mga kabataan. Mga gurong hindi humaharap sa ningning ng kamera. Kinang ng kasikatan. Kundi sa ningning ng bokasyon na magbigay ng sulo ng tagumpay nating lahat.

TAMBUTSO

2010-01-07T05:23:00.000-08:00

Swabe ang tunog ng bagong Motorsiklo na kinuha ng papa ni Tsokoy bilang regalo sa kanyang nalalapit na kaarawan. Honda Wave 100R ang tatak, pinaghalong itim at asul na kulay ang flarings nito, makintab, makinis, malambot ang upuan, malakas ang ilaw at higit sa lahat ay Brand new--- kahit na hulugan. Matagal din n’yang pinapangarap na magkaroon ng isang bagong modelong motorsiklo. Napag-iiwanan na sya ng kanyang mga katropa sa kasikatan, papormahan, gimikan, at impluwensya sa kanilang samahan na binansagang mga anak ng tambutso. Karamihan ng kanyang mga kaibigan ay may sarili ng motorsiklo.

Kung sa yaman at yaman lang ang batayan ng kasikatan ng kanilang samahan ay hindi magpapahuli si Tsokoy. Maituturing na mayaman dahil sa dami ng sasakyan: isang itim na kotseng Honda Civic, tatlong dyip at limang trisykle. Kailangan mo pang tingalain ang mga taong baba’t panaog sa kanilang bahay. Kailangan mo ding labanan ang nakadungaw na sikat ng araw upang maaninag ang taong dumudungaw mula sa tuktok ng terrace. May negosyo ang kanyang ina, samantalang mataas ang posisyon ng kanyang ama sa isang kompanya. Dalawa lang silang magkapatid. Kung sa tutuusin ay mapalad siya dahil nasusunod ang kanyang gusto at mahal na mahal siya ng kanyang magulang. Hindi nga lang sya nakakapagtapos ng High School dahil sa labis na pakikisama at pagmamahal sa tropa.

Dati rati’y parati na lang umiindak ang kanyang pwetan sa upuan kapag rumarampa ang motorsiklo. Madalas makipagbuno ang kanyang mga paa sa sunod-sunod na indayog ng gulong sa saliw ng musika na nagmumula sa tambutso. Kailangan pang makipagpalakasan ng kanyang mga braso sa kapirasong bakal sa dulong bahagi ng upuan upang manatiling nagtatampisaw sa pagasgas ng hangin at serenata nang mga ugong mula sa iba’t ibang sasakyan na kanilang nalalagpasan. Pinaglalaruan lang nila ang kamatayan. Pinagtatawanan lamang nila ang mga kamuntik-muntikanang sakuna. Hinahamon nila si kamatayan ng karera, at kawitin ng karit nito, habang ang kanilang motorsiklo ay matulin na bumubulusok sa hangin. Bilib na bilib sila sa sarili sa angas at husay nilang magpatakbo ng motorsiklo. Walang trapik. Walang balakid. Bawat puwang ay nalulusutan. Animo’y sibat ang kanilang sasakyan, sa bilis sa pagpapaharurot.

Whooooo…liiihhh…haaa! Ang malakas niyang sigaw habang mabilis na humaharurot ang Motorsiklo. Halos mabiak ang kanyang ngalangala sa pakikipagpambuno sa hangin. Maisaboy lamang ang nararamdamang kasiyahan. Para silang nasa tuktok ng alapaap habang tinutugaygay ang maalon na kalsada. Lalo pang nahamon si Eric sa kaliwa’t kanang kurba ng kalsada. Pinaling-paling nya ang manibela sa magkabilang direksyon. Habang sumasabay ang kanilang buong katawan sa patuloy na pag-ugoy ng motorsiklo sa malabitukang manok na daanan. Piniga niya ang silinyador, umingay ang makina, nangigil ang kadena, umaapoy sa ngingit ang spraket at sumisipol nang malakas ang tambutso. Nang pumayapa ang kalsada, malaya sa bitak, lubak at humps. Sandaling nag-stock-up ang manibela. Biglang bumitaw ang kamay ni Eric sa madiin na pagkakahawak at lumiyad kay Tsokoy. Sa simula ay bumilis ang tambol ng kanyang dibdib. Nang di naglaon ay lubos na kaligayahan ang nag-uumapaw; nang mapansin nya na balewala lang sa kanyang kaibigan ang disgrasya. Sabay silang humiram ng lakas nang loob sa hangin.

Araw-araw niyang nililinis ang kanyang bagong sasakyan. Pinakikintab at tinuturing na kabiyak. Kung dati rati ay umaangkas lang sya. Ngayon ay sya na ang inaangkasan ng ilan niyang kaibigan. Sa simula ay marahan ang kanyang takbo. Takot siyang sumingit at umarangkada ng matulin. Kadalasang pumapalo lang ng 40 km/h ang kanyang takbo sa speednometer.

“Ang bagal mo naman! Ano ba ‘yan bisikleta?! Tsokoy, maglakad kanalang! Ang pang-aalaska ng kanyang mga katropa.”

Sasabayan sya ng grupo at biglang haharurot ng napakabilis. Muli na naman siyang maiiwanan. Pipigain nya ng napakadiin ang silinyador upang magalit ang makina at bumilis ang ikot ng gulong at makahabol sa kanyang mga kaibigan. Tuwing susubukan niyang humabol ay nauunahan sya ng takot dahil hindi sya sanay na humarurot sa bagong motor. Iniingatan nya itong huwag magasgasan. Matagal nya itong pinangarap kaya labis nya itong pinag-iingatan. Kapag pumalo na ang bilis sa 80 km/h ay nanginginig ang manibela kaya binawasan nya ang diin sa silinyador.

Hindi sya sanay sa bagong modelo ng motor na walang klats. Madalas kasi niyang ginagamit ang mga motorsiklo na ginagamit na pang-trisykle. Sa isip-isip niya na hindi niya kailangang magmadali dahil mabibigla ang makina. Kailangan nya pa kasing timplahin ang takbo ng motor habang sumasailalim ito sa panimulang pagtakbo. Sa loob-loob niya, kapag pumalo na nang unang isang libong kilometro ay saka nya hahamunin ang tropa at makikipagsabayan sa bilis.

Sa bawat araw na lumilipas ay walang humpay niyang pinatatakbo ang motorsiklo upang makuha ang unang isang daang kilometro sa Trip mileometer. Nang makita nya sa Trip mileometer na pumalo na sa 1000 kilometro ang natakbo ng kanyang bagong motor ay agad nya itong pinapalitan ng langis upang malinis ang makina. Inihinto nya ang motor sa tabi ng kalsada ang tinawag si Joel na isang mekaniko ng motor, agad nitong inasikaso si Tsokoy at pinaluwag ang turnilyo sa ilalim at inilapag ang plastik na galon. Hinugot nya ang turnilyo, bumulwak ang maitim na langis at tumapon sa plastik na galon, nang patak-patak na lang ang lumalabas ay kinuha nito ang maliit na hose at sinalpak sa bunganga ng machine oil gauge. Pinihit nya ang switch at umikot ang bilog na bakal sa kompressor at nagsimulang umingay ang makina. Mabilis na dumaloy ang hangin sa hose at pumasok sa makina, tinaboy nito ang mga nalalabing langis na naiwan sa makina. Kinuha nito ang bagong langis at binuhos sa lalagyan.

Matapos maubos ang isang litrong langis at maisalpak ang oil gauge ng makina ay isinalpak nya ang susi sa ignition switch, pinihit ang susi sa nuetral position. Diniin ang silinyador at sumirit ang sunod-sunod na hangin sa tambutso.

Broom…broom…broom…. inapakan nya ang kambyo sa unahan, pinaandar ang motorsiklo at mabilis na nakabalik sa bahay. Pinarada nya agad ito sa tapat ng kanilang bahay. Tinabig ng kanyang paa ang side stand upang ibalanse ito at huwag bumagsak. Pagkatapos ay tinaggal sa pagkakasalpak ang susi.

Makalipas ang apat na buwan ay mabilis niyang nagamay ang bilis, bigat at balanse ng kanyang motor. Nakakasabay na sya sa kaniyang mga kaibigan, ngunit katulad ng dati ay naiiwan parin sya dahil 100 km/h lang ang tulin nito samantalang 125 km/h ang sa kanyang mga kaibigan. Inipon nya ang perang binibigay ng kanyang ama’t ina.

SINIMULAN NIYANG BIHISAN ITO, una niyang pinalitan ay ang rear shockhabsorber ng lowered na klase at istilong debaso upang pababain ang makina. Sunod ay pinakurbahan nya ang seat cushion upang tumambok ng kaunti ang likurang bahagi at pinalitan ng posh ang balot ng upuan. Makalipas ang ilang araw ay tinaggal nya ang salamin sa magkabilang tagiliran ng manibela, pinalitan ang busina, tinaggal ang silencer ng tambutso, pinalitan ang side stand ng stainless, pinalitan ang main stand ng mas maliit, pinalitan ang gulong ng tubeless, 70x90 ang hulihan at 60x80 ang unahan.

Makalipas ang isang buwan ay binago nya naman ang front shockabsorber at pinakulayan ng kulay ginto, at ang makina nito ay halos humalik sa semento, pinalitan ang mga rims, tinaggal ang rear turnlight, pinalakihan ang karburador, at kinargahan ng racing cap ang makina, pina-underneath ang hulihan, pinaangat nya ang step-not at pinalitan ng stainless. Bumili ng 12 volts/6000 watts na amplifier, dalawang maliit na speakers, inayos ang wyring at may instant sound beat na. Pinakabitan ng neon-lights, para itong Christmas lights sa mahaharot na kinang ng mga ilaw. Pinalagyan ng konbersyon ang kambyo at preno. Higit sa lahat ay pinalagyan nya ng klats at pinalaki ang bunganga ng tambutso na kasya ang maliit na baso.

Lalo siyang napamahal sa kanyang sasakyan. Kung dati’y hindi sya makahabol sa kanyang mga katropa, ngayon madalas s’yang nauuna. Mabilis na kung sumingit, matulin na kung humarurot.

Tsokoy, antayin mo naman kami! Tangna mo masyado kang mayabang! Ang ingay ng motor mo! ang angal ng kanyang tropa at mga taong malalampasan nya.

Kahit pula pa ang ilaw ng stop light ay pinahaharurot nya ang kanyang motor. Agad na sisilbato ang bantay trapiko upang siya’y pigilan at pahintuin. Hindi niya ito papansinin. Lalo siyang haharurot nang napakatulin.

“Habulin mo ako kung gusto mo,” pagyayabang nya sa sarili.

Masyado siyang tiwala sa buga ng kanyang tambutso dahil pangkarera ang set-up nito. Hindi magawang maplakahan ng bantay trapiko ang kanyang sasakyan. Tinaggal kasi ang plate number nito. Sinadya ng kanyang ama na huwag itong ikabit dahil masyado nang nagiging gala si Tsokoy.

“ Motor na lang ba lagi ang aatupagin mo at hindi pag-aaral mo, Tsokoy? Tanong ng ama.

Hindi ito kumikibo at panay ang pindot sa PSP.

“Madalas ka pang nasa kalsada kaysa umuwi ng bahay. Puro katarantaduhan lamang ang alam mong gawin dahil sa kakasama mo sa mga barkada mong lagalag,” bulalas ng kaniyang ama.

Nang hindi na ito makapagtimpi ay hinablot nito ang hawak na PSP at ibinato sa pader. Nagkapiraso-piraso ito ng bumagsak sa sahig. Nag-aapoy sa galit ang kanyang ama sa kanyang kinilos.

“ Ganyan ka naman eh…gusto mong tularan kita. Walang ibang magaling sa’yo kundi ambisyon mo, karangalan at pangalan ng pamilya,” hibik-hinanakit ng anak.

Bago pa tuluyang lumiyab ang galit ng ama ay lumabas na siya ng bahay at pumunta sa kanyang mga katropa. Humapdi ang puso ng kanyang ama sa kanyang inasal. Pakiwal-kiwal na rumaragasa sa kanyang isip sa paghikab ng nakaraan. Naalimpungatan ang kanyang damdamin sa paraan ng pagpapalaki sa kanyang unico hijo. Nanariwa sa kanyang ang mga panahon na hindi sya naglaan ng oras upang pandayin ang pagkatao ng anak at subaybayan ang kanyang pag-aaral. Hindi siya naglaan ng diyalogo upang maisumbulat ng anak ang kanyang kinikimkim na pag-aaklas. Hindi nya ito naigiya sa yakap ng pangaral at namnamin ang mga gintong sandali na sila ay magkaulayaw.

Anong disiplina ang ibinigay ko sa kanya noong maliit pa siya? Paano ko ba siya sinubaybayan ng bata pa siya? Labis ang kanyang paghihinayang sa mga gintong panahon na lumipas na kung saan ay maari nya pang baguhin ang kasalukuyan.

Sa tuwing magtatalo sila ng kanyang ama ay niyaya ni Tsokoy ang kanyang mga katropa na gumala. Kadalasan ay sama-sama silang nagpapatakbo sa mga baybayin ng Muntinlupa upang iparada ang kanilang mga binihisang motorsiklo. Nakakakuliglig sa pandinig ang sabay-sabay na ingay na nagmumula sa kanilang mga tambutso, habang panay ang hagod sa silinyador. Para silang nagparada sa isang prusisyon na ang kanilang motor ang Reyna Elena at sila ang mga konsorte.

“Nandiyan na naman ang mga anak ng tambutso,” palahaw na sigaw ng mga tambay na mga kabataan.

Rinding-rindi ang bawat bahay na kanilang madaanan. Tuwang-tuwa naman silang makitang pinagkakaguluhan ang kanilang mga motor ng mga miyembro ng samahang nag-momotorsiklo. Lubha silang namamangha sa kakaibang porma at istilo ng kanilang mga motorsiklo. Kapag sama-sama silang magbabarkada ay napapasarap sila sa pag-iikot at pagagala. Madalas ay hindi na sya umuuwi ng bahay. Malimit siyang tumuloy sa bahay ng kanyang kaibigan sa Batangas, o di kaya naman ay San Pablo Laguna. Pinupuntahan nila ang nais nilang puntahan hanggat may gasolina. Kung gaano kaangas ang kanilang motor ay ganun din sila kaangas. Natutuhan na rin ni Tsokoy ang mga bisyo ng mga kaibigan, ang manigarilyo, uminom at magpa-cute sa mga chikas. Iba’t ibang chikas na din ang kanyang naisakay sa kanyang sasakyan, macho daw ang kanyang alaga, kaya macho din sya.

Sa pagmomotor nya din nakilala si Joy. Halos hindi nagkakalayo ang kanilang edad. Matanda lang siya ng isang taon dito. Deysi sais sya at kinse anyos naman ang dalaga. Sa bawat galaan ay parati niya itong kasama. Pareho silang may lihim na pag-aaklas sa kanilang mga magulang. Pareho nilang tinutuklas ang kanilang mga sarili sa iba’t ibang kaibigan. Pareho silang naghahanap ng atensyon at karamay na ipinagkait sa kanila habang namumulat silang anino lang ang kanilang katuwang sa pakikibaka sa buhay. Kaya madaling nahulog ang loob nila sa isa’t isa.

Minsan ay naiwan sila ng kanilang tropa sa bahay ng kanilang kaibigan. Matagal silang nakapag-usap ng salirinan. Naungkat ang kanilang mga nakaraan. Naramdaman nila ang ginhawa sa kanilang pakiramdam. Lumaya ang kanilang mga damdamin. Naglakbay ang kanilang diwa. Hanggang nagsanib ang kanilang mga kaluluwa.

Supresang pumunta ang kanyang nobya sa bahay nila, nagtataka ito sa matumal na dalaw ng nobyo sa kanilang bahay.

“Tsokoy! Tsokoy!” tawag ng kanyang kasintahan.

“Bakit ba? Ano bang problema mo?” tanong nito.

“Bakit hindi mo na ako pinupuntahan sa bahay?” malambing na tanong nito.

“E, ano bang pake mo!” sambot niya.

“Tsokoy…buntis ako,” nagmamakaawang pag-amin nito.

“Umalis ka nga sa harap ko at naiirita ako sa pagmumukha mo” pasigaw niyang utos.

Pilit na nagmamakaawa ang kanyang nobya, at panay yakap at kapit sa kanya. Subalit lalo siyang nairita. Binalya niya ito at bumagsak ito sa lupa.

“ Anong tingin mo sa akin patakbuhing tambutso,” panunumbat ng nobya.

“Putek ka! Tumigil ka kung ayaw mong….” Sabay amba ng kamay.

“Sige tuloy mo!” ipinagdikdikan pa nito ang mukha sa kanyang kamay.

“Pagkatapos mo akong pasakayin sa mga kayabangan mo ay iiwan mo na lamang ako,” ang paos nitong sigaw habang umiiyak .

Binalot si Joy ng poot sa oras na iyon. Sabay na naghihimagsik ang kanyang puso’t isipan. Nagdadalamhati sya sa kanyang kalagayan. Nahahabag sya sa sarili at sa inosenteng dugo na nakakanlong sa kanyang sinapupunan. Inuudyukan sya ng poot na lumaban at ibangon ang kanyang dangal sa gitna ng kadiliman upang lumiwanag ang katauhan ng nobyo sa tinatalikurang responsibilidad.

Wasakin mo ang motor! Wasakin mo! Wasakin mo!

Ang dikta ng kanyang saloobin. Ngunit patuloy na nagingibabaw ang kanyang pagmamahal sa kasintahan. Ang kanyang katawan ay nanginginig sa paghikbi, umiiyak habang humaharurot papalayo ang motor ni Tsokoy.

“Tsokoy! Tsokoy lumabas ka diyan!” ang sigaw ng magulang ng kanyang kasintahan.

Tahimik ang bahay at walang kailaw-ilaw. Ngunit nagliliwanag ang madilim na kapaligiran sa bawat hiyaw ng nanay ng nobya ni Tsokoy sa labas ng geyt ng bahay. Isang malakas na tunog ng makina ng sasakyan ang umagaw sa atensyon ng matandang babae. Lumabas sa kotse ang papa ni Tsokoy at tinanong kung sino ang pakay nila. Inanyayahan siya nito na pumasok sa bahay at sa loob mag-usap. Nagkasundo sila na hindi muna magsasama ang dalawang bata, ngunit sasagutin ng pamilya ng lalaki ang gastos sa Ospital sa oras ng panganganak.

Mas pinahalagahan ni Tsokoy ang kanyang sasakyan kaysa sa kanyang magulang at kasintahan. Handa niyang ipaglaban ito sa sinumang magtatangkang umagaw sa kanyang mga kamay. Mahigit isang taon na ang kanyang motor ngunit ayaw itong iparehistro ng kanyang ama upang matakot siyang igala ito ng malayo at maghinay-hinay sa pagpapatakbo. Kung paanong nagbagong-bihis ang kanyang sasakyan ay nagbagong-bihis din ang kaniyang pagkatao. Wala na itong takot, buo ang loob na makipag sabayan sa matutulin na sasakyan sa kalsada. Kahit alanganin ay mag-overtake, sabay mag-bunking pakanan at biglang pipihit sa kaliwa. Biglang babagal ang takbo ng dyip na kanyang siningitan at mariin na tatapakan ang preno.

“Nakuuupppp!.........” hiyaw ng pasahero sa harapan.

“Putangna kang bata ka…malamang malapit-lapit ka sa hukay,” galit na sambit ng driver.

“Kung gusto mong magpakamatay ibangga mo yan sa truck,” sigaw ng isang pasahero.

Tuwing dadaan siya sa kahabaan ng kalye ng Rizal sa Poblacion ay nagmumura ang mga madadaanan niya. Masyado kasing iskandaloso ang tunog ng kanyang tambutso, nakakairita sa tenga. Minsan ay napagkaisahan ng mga kabataan na lagyan ng bato ang kalsada upang makatikim siya ng semplang ng madala. Subalit, bago pa nila mahagis ang mga bato ay mabilis na nakapuga ang kanyang motorsiklo mula sa kanilang masamang balak. Kahit hating gabi ay ginagala niya ang kanyang sasakyan, masyado itong nakakaperwisyo sa mga natutulog.

“Hoy! Gago ka ba, gabing-gabi na nakakabulahaw ka!,” sigaw ng galit na kapitbahay.

Hindi nila magawang maireklamo ito dahil maimpluwensya ang pamilya nito sa kanilang lugar. Kaya palagay ang bata na hindi siya tataluhin ng mga kapitbahay. Pinalaki sya na busog sa mga materyal na bagay, ngunit kulang sa kalinga ng magulang. Madalas kasing abala ang mga ito sa kanilang mga trabaho at hindi nasusubaybayan ang bawat galaw at kilos nito. Kaya ang kanyang mga barkada ang nagsisilbi niyang kanlungan upang mapunan ang balon ng pagmamahal sa kanyang pagkatao. Sa pamamagitan ng pag-momotor ay nakikilala siya ng mga tao. Napapansin at nabibigyan ng atensyon kahit pa na tawaging manhid, mayabang, sutil at walang modo.

“Mayaman kasi, kaya mayabang,” ang himutok ng ilang kabataan.

“Akala mo s’ya ang may-ari ng kalsada,” sambot ng mga trisykle boy.

Minsan ay nagkayayaan ang kanyang mga kaibigan na pumunta sa Macapagal Highway sa Pasay upang lumaban ng karera. Madaling araw na silang umalis at pumunta sa lugar. Pagdating sa Macapagal ay nakursunadahan kaagad ng ilang karerista ang angas ng kanyang motor.

“Tsokoy, hinahamon ka nung isa,” magkano tanong niya.

“P5,000 daw ang lowest,” pasigaw ni Eric.

“Sige call P10,000 kamo,” sagot niya.

Nag-ambag-ambag ang kanyang mga katropa upang makalikom ng sampung libong piso na pamusta. Kapwa nila ipiniwesto ang motor sa gitna ng kalsada. Sunod-sunod ang putok ng tambutso habang pinapainit ang makina. Animo’y naghahamon ang bawat bulalas ng tunog na pumapainlanlang sa katahimikan ng gabi. Sa gitna ng kadiliman tanging ang ingay ng tambutso ang nangingibabaw habang nagsisigawan ang mga miron. Nakatungayngay lamang ang kanilang mga nanlilisik na mata sa kahabaan ng kalsada, nag-aabang at nakikiramdam sa hudyat ng pagsulong. Galit na galit nilang kinakayod ang silinyador, bababa ang gasolina, gagalaw ang makina, sisipol ang tambutso, sisingaw ang hangin, gagalaw ang kadena, iindak ang spraket, sasabay ang rims, sabay na hahalik sa kalsada ang dalawang gulong, at mahinay na sasayaw ang motorsiklo sa saliw na tunog ng tambutso.

“Isa…dalawa…tatlo…” ang hudyat ng karera, sabay baba ng luntiang bandila.

Mabilis na diniin ang kambyo sa primera at humarurot ang motorsilo… segunda…. tirsera ay lalo humahagupit ang hangin sa mukha niya. 60…80..km/p ang palo ng metro sa Trip milometer. Tatapakan nya ang kaapat na kambyo at lalong magwawala sa galit ang makina. Nagbabaga ang tambutso sa pagbubuga ng usok at sunod-sunod ang putok ng mga tunog. 100…110…km/p ang mabilis na palo ng metro. Halos yumayakap ang kanyang mukha sa manibela ng motor at pinapaling ang mukha sa kaliwa at kanan upang iiwas sa malakas na hampas ng hangin. Itutukod nya sa hangin ang kanyang katawan. Susunod naman ang motorsiklo sa pagpaling ng manibela at pagsang-ayon ng gulong sa tinatahak na direksyon. Kapag tuwid na ang kalsada ay hahagurin nya ng napakadiin ang silinyador at itatago ang mukha sa hangin.

Brooom…broooooommm…..broooooooooooooommmm, simbilis ng kidlat na narating niya ang finish line. Panalo sila, isa-isang sumalubong ang kanyang mga barkada at nagtatalon sa tuwa.

“Halimaw ka talaga,” bulalas ng kaniyang kaibigan.

“Hayop, Ang lupet!” ang pagmamalaki ng isa.

“Kambyo mo nga,” sama-samang naglapat ang kanilang mga palad.

“Pare, sa susunod uli, mas mataas ang pusta wala kasing trill yung laban ngayon,” pagyayabang ng kalaban

“Oo ba, basta mag-practice ka pa,” pang-aasar niya.

Umuwi silang masaya. Tumambay muna sila sa isang kanto at pumasok sa vidiyowke bar upang mag-inuman. Bumaha ang alak at pulutan dahil sa kanilang panalo. Umikot ang kanilang kuwentuhan at tudyuhan sa angas ni Tsokoy at pangarap ng kanilang tropa sa hamon ng karera.

Isa-isang binago ng alak ang kanilang anyo at pagkatao. Nagbago ang aura ng kanilang mukha. Nagkaroon ng bagong himig ang tono ng kanilang salita. Sumasayaw ang kanilang mga paningin. Pinalambot ng agua de pataranta ang kanilang tuhod at braso. Nang malagok at masimot ang huling tagay ay isa-isang sumibat ang kanyang mga katropa.

Sabay na umuwi si Tsokoy at Eric. Kung kanina ay matulin ang kanilang biyahe, ngayon ay higit na nagkukumahog ang gulong, kadena, spraket at makina sa pag-indayog sa kalsada. Walang patid ang paghalik ng mga gulong sa sementong kalsada. Lumiko si Eric sa isang kanto at nagbigay nang dalawang busina, hudyat nang pagpapaalam. Limang kilometro pa ang layo ng bahay niya mula sa bahay ng kaibigan. Buo ang kanyang loob.Walang takot. Walang pag-aalinlangan, ni katiting na pangamba ay hindi dumadaloy sa kanyang ugat. Subalit, nagsasayaw ang kanyang paningin sa sobrang kalasingan.

Broooom….brooooooommmm…brooooooooooommmmm…humahagupit, humaharurot sa tulin. Umaangal na ang makina, nais nang sumuko ng tambutso. Nagmamakaawa na huminto saglit at magpahinga upang mahimasmasan ang mainit na pakiramdam ng makina. Humaharibas ng pasuraysuray ang kanyang motorsiklo sa kalsada. Pinahinto ito ng isang malakas na pagsalpok mula sa nag titinikling na nilalang. Lango sa pakikipagbarik, nangangapa at sumusuray-suray sa daan. Biglang naglaho ang sanib ng agua de pataranta sa kanyang katauhan.

Tumalsik siya sa motor, lumagapak ang kanyang katawan sa semento at nagpagulong-gulong. Saglit siyang nawalan ng malay. Ginising ang kanyang diwa ng isang malakas na ungol at gitil ng dugo mula sa kanyang mukha. Hindi siya makagalaw. Parang ipinako ang kanyang mga paa at kamay. Ngunit tanaw niya mula sa kanyang kinalalagyan ang nangingisay na katawan ng matandang lalaki sa gitna ng kalsada. Umuugong sa kanyang pandinig ang malakas na pag-nguyngoy ng kawawang nilalang at wari’y nagmamakaawa at buong tapang na nakikipaglaban sa nalalabing hininga.

Ilang minuto ang lumipas ay nangingibabaw ang dagundong ng sirena ng ambulansiya sa gitna ng kalsada. Mabilis na lumabas ng sasakyan ang mga medical officers. Sumunod na dumating ay mga traffic enforcers. Sinuri silang dalawa. Unang isinakay sa ambulansiya ang matandang lalaki at agad na kinabitan ng oxygen sa ilong. Bago siya isakay sa ambulansiya ay kinabitan siya ng brace sa leeg at mabilis na ipinasok sa sasakyan. Kinarga sa isang truck ang motor, halos madurog ito sa lakas ng pagkakabangga at pagtama sa gutter ng kalsada.

Hindi makagalaw si Tsokoy sa kanyang kinalalagyan. May nakapasak na dextrose. Nakabalot ang kanyang balikat at tuhod ng cast o semento bunga ng malakas na pagkakahampas ng kanyang katawan sa konkretong kalsada. Pakiramdam nya ay para siyang nasa loob ng kabaong dahil sa mga sementong nakabalot sa kanyang balikat at tuhod. Hindi nya magawang maigalaw ang kanyang mga kamay at paa. Labis ang kanyang pagkairita sa mga gumagapang na karayom sa bahagi ng kanyang katawan na nababalutan ng semento.

Ayon sa duktor ay kailangang patagalin ang pagkakalagay ng semento upang manumbalik sa dating anyo ang mga lumihis na buto. Babalik daw ito sa dati kapag nabalutan uli ng mga litid. Minsan ay nais nya ng sumuko at ipaubaya sa may kapal ang kanyang kalagayan. Ngunit pilit siyang umaasa na babalik sa normal ang kanyang kilos upang masilayan ang kalagayan ng matanda. Hindi nya iniisip ang kirot at hapdi ng bawat bali at sugat sa kanyang katawan. Mas mahapdi ang dulot ng kirot na nagmumula sa kanyang puso. Binabagabag ang kanyang isip sa kalagayan ng matandang lalaki na kanyang nabangga. Dumikit sa kanyang utak ang pangyayari nang masilayan ang nagingisay na katawan nito sa gitna ng kalsada, habang bumubulwak ang dugo sa bunganga.

Gabi-gabi siyang napapasigaw sa kalagitnaan ng kaniyang mahimbing na pagkakatulog. Humaharurot sa kanyang alaala ang mga pangyayari. Nag-aapoy ang kanyang konsensiya sa mabilis na pagharurot at buga ng tambutso sa sinapit ng matanda. Umuugong sa kanyang pandinig sa malakas na pag-nguyngoy nito. Hindi niya matanggap ang sitwasyon. Noong isang araw ay nagbubunyi siya sa kasiyahan. Ngayon ay nagdadalamhati siya sa kanyang kalagayan. Kahit isa sa kanyang katropa ay walang dumalaw.

Araw-araw ay tinanong niya sa kanyang ama at ina ang kalagayan ng matandang lalaki.

“Pa, kamusta na po yung matanda,” pag-aalang tanong niya.

“Ayos lang…” ang madalas na tugon ng kanyang mga magulang.

“Ngayon ay alam mo na ang pagkakaiba ng mabilis sa matulin,” himig-sumbat ng ama.

Ang katotohanan ay na-comatose ang matanda at ayon sa duktor ay imposible na mabuhay pa ito. Malaki na ang gastos nila sa Ospital. Naubos na ang naipong pera ng kanyang ama sa Bangko. Ibenenta na nila ang ibang sasakyan upang makaagapay sa gastos sa pang-araw-araw. At mabigyan ng pera ang pamilya ng biktima. Makalipas ang isang buwan ay bumuti na kalagayan ni Tsokoy. Samantalang, tuluyan ng bumigay ang katawan ng matanda dahil sa tindi ng pagkakabangga.

Makalipas ang isang buwan ay nakalabas ng Ospital si Tsokoy, hindi na nagawang mag-reklamo ng pamilya ng biktima dahil mahirap lamang ito at matindi ang pangangailangan sa pera. Binagyan nila ang pamilya ng salapi dahil sa pagpanaw ng kanilang ama.

Nabaon sa utang ang kanyang magulang, at ang ningning ng kanilang bahay ay naglaho dahil sa pangyayari. Parati niyang tinatanong sa kanyang magulang ang kalagayan ng matanda. Ipinagtapat nila ang totoo sa kanya, hindi siya makagalaw, hindi siya makapag salita. Nanginginig ang kanyang kalamnan. Hindi niya matanggap na sa murang edad ay nakapatay siya ng tao dahil sa kapahangasan sa pagpapatakbo ng motorsiklo. Sinisisi niya ang sarili.

Makalipas ang dalawang buwan ay tuluyan ng tinanggal ang semento sa kanyang balikat at tuhod. Ilang araw din siyang nanibago sa pagkakalaya mula sa tanikala ng sakuna. Subalit hanggang ngayon ang kanyang isip ay nanatiling nakagapos sa mapait na karanasan. Patuloy na nakatarak sa kanyang konsensya ang talim ng pagiging palalo. Patuloy na sumasabog ang bulkan ng bangungot sa kanyang pagtulog.

Paika-ika niyang pinuntahan ang garahe. Hinanap ang motorsiklo. Wasak na wasak. Wala na ang kinang nito. Wala na ang angas. Sira na ang makina. Naglaho na ang ingay. Naglaho na ang tambutso. Isang malakas na busina ang nagpahupa sa paggunita ng nakaraan. Alam nya ang pakay ng mga ahente ng motorsiklo. Binuksan niya ang geyt. Kinausap ng ahente ang kanyang ama, pinapirmahan ang mga papeles. Pagkatapos mapirmahan ay isinakay sa truck ang wasak na motorsiklo. Pumayapa ang kanyang isip. Huminahon ang kanyang damdamin. Nagbago ang kulay ng likidong dumdaloy sa kanyang katawan at naging panatag ang buong paligid.

MALIGAYANG BAGONG TAON!!

2009-12-31T06:50:00.000-08:00

Ilang oras bago maglipat ng taon ay nag-iiba ang kulay ng kalangitan. Nagbabago ang tunog ng kapaligiran. Nag-iiba ang sigla ng bawat Pilipino. Dumadagsa ang pagkain sa hapag kainan. Umuusok ang mga telepono sa pagbati ng HAPPY NEW YEAR.

Ganito ang aking nakagisnang tradisyon sa pagdiriwang ng bagong taon. Halos wala namang pinagbago sa makulay na okasyong ito. Ang nagbabago lang naman ay ang bilang ng mga taong napuputukan sa pagsalubong ng taon. Dati rati halos hindi ka makalabas sa pintuan ng bahay dahil sa mga dumadagundong na mga putukan na yumayanig sa pandinig. Subalit ngayon ay tila nag-mature na ang karamihan sa atin. Naging matalino ang pinoy sa mga bagay na bibilhin sa pagdiriwang ng mahalagang okasyong ito. Imbes na paputok ay dinadaan na lang sa paghagis ng mga barya at pagkalansing nito sa semento, na hudyat ng pagbaha ng grasya sa pagpasok ng panibagong taon. Sadyang nakakatuwa na masilayan ang pagsulong ng taon; kasabay ng pagsulong ng tao sa bawat hamon ng buhay. Napakahalagang okasyon ang bagong taon dahil binabago nito ang ating pananaw sa panibagong gulong ng buhay. Ang mga regalong araw na hatid ng bagong taon ay awtomatikong iinog na walang pahintulot. Ang tikatik ng oras ay patuloy na iindayog, habang ang gabi't araw ay patuloy na sumisilay. Bakit ba kailangan pa nating magsaya kung dalamhati naman ang dulot ng kasalukuyang taon? Nagsasaya tayo hindi dahil sa magagarang paputok sa kalangitan, o masasarap na pagkain sa hapag kainan. Nagsasaya tayo hindi dahil sa mapapait na karanasan na dumagok sa ating buhay; kundi dahil sa aral na ating natutunan mula sa pait ng nakaraan. Nagsasaya tayo dahil nalampasan natin ang alon ng pagsubok, ang bulkan ng hinagpis, at bagyo ng dalamhati. Sa pamamagitan ng paggalaw ng orasan ay nagbibigyan tayo ng lakas ng loob na muling lumangoy sa batis ng panibagong pag-asa. Pag-asang hatid ng bagong taon na magsisilbing palaisipan sa ating lahat. Ang mahalaga ay, muli tayong susubok at bibigyan ng pagkakataong ituwid ang ating pagkakamali at lalong paghusayan ang produktibong karanasan na hatid ng nakaraang taon.

Higit sa lahat ay nagsasaya tayo dahil ang BAGONG TAON ay biyaya ng DAKILANG MAYKAPAL sa ating lahat. Sa tuwing sasapit ang araw na ito ay hindi ko nakakalimutang pasalamatan ang dakilang lumikha ng aking buhay ang repleksyon ng aking pagkatao. Ang nagbigay sa akin ng talino at kalakasan. Tuwing taon ay laging kong isisusulat sa aking talaarawan na ang lahat ng meron ako ay nagmula sa kanya. Ang bawat paglipas ng araw ay isang regalo mula sa kanya. Mapait man o matamis, ang mahalaga ay may-aral siyang ibinibigay. Aking natutunan sa mga nakalipas na taon na kilangan mong mabasag para ka maging buo. Ganyan ang tao...parati tayong nababasag para maging solido ang ating pagkatao.

BULAG NA PAG-BIG

2009-12-10T21:28:00.000-08:00

Ganito pala ang nagmamahal, nagkakaroon ng kulay ang iyong buhay. Araw-araw ay gusto mong pumasok sa eskwelahan para makita ang iyong minamahal. Hindi ka makakaramdam nang pagod kahit limang kilometro pa ang inyong nilalakad. AT kahit gaano pa kahaba ang nilalakad n'yo ay parang napakalapit lang. Lahat ay titiisin mo para lang patunayan ang iyong pagmamahal. Ito ang tumatakbo sa isip ni Bokneneng habang naglalakad sila ni Romeo na kanyang kasintahan.

Si Romeo ang kauna-unahang lalaking inibig niya. Pakiramdam niya ngayon ay sa kasintahan umiikot ang kanyang mundo. Kilalang heartrob ang kanyang bf sa campus. Sa katunayan ay maraming mga babae ang nahuhumaling sa gandang lalaki nito. Sino ba naman ang hindi mapapakilig sa kanya. Maraming nagsasabi na kamukha niya si Piolo Pascual. Pero ang pinagtataka ng karamihan ay kung bakit si Bokneneng pa ang pinili niya. Marami namang babae na higit na mas maganda sa kanya. Ang mga pang-iinsultong ito ay pinalalagpas lamang niya upang patunayan sa kasintahan na handa siyang magtiis at magsakripisyo alang-alang sa kanilang pagmamahalan. Madalas naman na sabihin ng kanyang nobyo na kaya sya nagustuhan nito ay dahil sa pagiging matiisin niya.

Araw-araw silang naglalakad ng limang kilometro kapag uuwi ng bahay. Ayaw kasing sumakay ni Romeo, mas gusto nitong maglakad, alay raw niya ito para sa kalikasan. Ito kasi ang paraan ng paglaban niya sa pagbabago ng klima. Laging niyang sinasabi na go for green environment. At kapag kakain sila ay nakikita niya naman ang sweetness ng kasintahan. Kapag umorder sila ng ulam ay binibigay nito ang mga gulay sa kanya, sinasanay daw siya nito na maging vegetarian habang ang masasarap na putahe ay kanyang nilalantakan.

"Ikaw ha...gusto mo talaga akong manatiling seksi ha," biro ni Bokneneg.

"Syempre naman, sa'yo ko ata nakita ang katangiang hinahanap ko sa isang babae," tugon ni Romeo.

"Ilan na nga ba uli ang naging girlfriend mo?" usisi nito.

"Marami rami na rin...pero hindi lahat ay nagtagal. Ewan ko ba hindi nila nakayanan ang mga pagsubok ng aming relasyon. Buti na lang ikaw ay mapagtimpi at matiyaga "

"Mahal, basta para sa'yo ay magtitiis ako. Kahit makapal na ang kalyo ng paa ko sa kakalakad. Pakiramdam ko kasi para akong sumali ng SURVIVOR ng maging nobyo kita..."

Biglang tumayo si Romeo upang pumunta sa C.R. nang maramdaman niyang nag-vibrate ang kanyang selpown, nilapag nito ang kanyang bag sa ibabaw ng mesa. Napansin ni Bokneneng na bukas ang bag nito. Bilang pagmamahal ay inayos niya ang mga gamit ng nobyo. Isang maliit at parihabang bagay na nakabalot sa plastik ang bumagsaksa mesa, nang buklatin nito ang pitaka ni Romeo. Dinampot niya ito at binasa ang nakasulat: TRUST CONDOM. Parang binuhusan siya nang malamig na tubig sa oras na iyon. Napatahimik siya...pilit niyang pinapakalma ang kanyang damdamin sa pauli-ulit na paghinga nang malalim upang bigyan ng pagkakataon ang nobyo na makapagpaliwanag. Naramdaman niya ang paggalaw ng mesa at pag-upo nito sa silya. Napansin nito na hawak ng nobya ang condom sa kanang bahagi ng kamay.

"Oi...bakit tulala ka ha?"

"Alam mo ba kung ano ito?"

"Oo naman, condom ang tawag d'yan."

"Bakit meron ka nito?"

"Ah...sabi kasi intsik nang magpa-fung sui ako na swerte raw ang condom sa pitaka. Kapag meron ka raw nito ay mabilis ang pasok ng pera."

"Ganun ba, eh...bakit tatlo yang nakaipit sa pitaka mo?"

"Ah...eh, alam mo naman na Physics Major ako kaya ginagamit namin 'yan sa pag-experiment at pagpapalobo."

"Hehehe...pasensya ka na ha, dun pala ang gamit nun. Akala ko kasi may balak ka sa akin eh." Gumuhit ang pilyang ngiti sa pisngi ng dalaga at tila kumutitap ang kanyang mga mata.

"Wala ah...alam mo naman na sa simula pa lang ay itinuring na kita na para kong namayapang lola. Kaya mataas ang respeto ko sa'yo."

Lalong napamahal si Bokneneng si binitiwang salita ng kanyang nobyo.

KATAWAN NI JONAH (Ika-6 na labas)

2009-12-07T15:26:00.000-08:00

"Tao po!"

Tok-tok-tok!

"Magandang tanghali po."

Matapos mai-blotter ni Alsaybar ang biglang pagkawala ni Jonah ay bumusita ang dalawang pulis para mag-usisa. Nagkataong namang abala sa pagluluto si Milaran sa kusina. Naliligo naman si Alsaybar at umalis naman ng bahay si Vino. Nang maulinagan niyang tila may kakaibang tinig na nagmumula sa labas ng bahay ay nagsimula siyang maglakad papuntang banyo at nagbakasali na mabosesan ang pinagmumulan ng kakaibang tinig. Napansin niyang panay naman ang paghagalpas ng tubig sa banyo at abala ang kanyang kuya sa paliligo. Nagsimulang maghabulan ang mga daga sa kanyang dibdib, ngunit, sumagi sa kanyang isipan na baka ang taong naghahagilap sa kanila ay ang susi sa pagtunton sa kinalalagyan ng nawawalang kapatid. Sunod niyang tinungo ang pintuan ng bahay. Hindi siya pamilyar sa matigas na boses ng taong pinagmumulan ng tinig. Dahan-dahan niyang hinawi ang kurtina na tumatabon sa salaming bintana. Naaninag niya ang dalawang pulis na nakasuot na asul na uniporme na may stripes na manipis na puting kulay. Pinihit niya ang seradura ng pintuan. Marahan niya itong hinatak papasok.

"Magandang tanghali po. Ako po si SPO1 Quilaton at siya naman si PO4 Peralta. Kayo po ba ang kapatid ni Jonah?"

"O-opo."

"Pwede po ba namin kayong maabala."

"Pwedeng...pwede po."

"May nais lang po kaming itanong tungkol sa pagkawala ng inyong kapatid."

"Ah, tuloy po muna kayo."

"Salamat."

"Ikukuha ko po muna kayo ng maiinom."

"Huwag na hindi naman kami masyadong magtatagal. May nais lang kaming itanong sa'yo. Wala ba kayong alam na kagalit o nakaaway ng inyong kapatid?"

"Wala naman po."

"Meron po siyang masugid na manliligaw o stalker?"

"Ang alam ko po ay maraming nanliligaw sa kanya sa kanilang opisina. Hindi lang nga po ako pamilyar kung sinu-sino sila. Kada nga uuwi siya ay marami syang bitbit na mga regalo mula sa kanyang mga manliligaw. Pero, minsan may nasabi siya sa akin na may misteryosong tao na nagpapadala sa kanya ng Rosas araw-araw. Pinaabot lang daw ito sa guwardiya sa kanilang opisina."

"Ano ba ang pangalan ng opisinang pinapasukan niya?"

"Anahaw Dynamics po, isang call center sa Madrigal Business Park sa Alabang."

"Meron po ba siyang matalik na kaibigan?"

"Si Eson po. Isang bakla na madalas niyang kasama sa mga lakaran."

Nang makapagbihis na si Alsaybar ay nilapitan niya ang mga pulis.

"Magandang tanghali po. Ako po yung nagpa-blotter dun sa nawawala kong kapatid. May resulta na po ba ang inyong imbestigasyon?"

"Sa ngayon ay wala pa kaming makitang mabigat na dahilan kung bakit biglang nawala ang kapatid n'yong babae. Pero hindi naman kami tumitigil sa paghahagilap ng susi sa kanyang pagkawala. Sa ngayon kasi ay hindi natin masasabing patay na siya hanggat hindi pa nakikita ang kanyang bangkay. Marahil ay buhay pa siya ay nasa ibang lugar lang. Pwede rin kasing may iniiwasan lang siyang tao kaya lumayo muna siya."

"Ganun po ba."

"May nasagap po kaming impormasyon mula sa mga matatanda sa inyong lugar na hindi n'yo daw tunay na kapatid si Jonah. Totoo ba ito?"

"Ah...eh, totoo po. Dalawamput limang taon na ang nakakalipas nang matagpuan nila si Jonah sa labas ng pintuan ng aming bahay. Nakalagay ito sa isang kahon at nakabalot ng puting lampin. May sobreng puti na naglalaman ng sulat ang nakaipit sa lampin nito. Nilalaman ng sulat na huwag raw siyang pababayaan at alagaan namin ng mabuti. Kailangan raw niya itong gawin para sa ikabubuti ng bata at ikatatahimik ng kanyang buhay. Ayon sa sulat ay naipit raw sa isang matinding sitwasyon ang kanyang ina. Nag-iwan pa nga ito ng kwintas na krus na yari sa ginto. Napansin ng aking mga magulang na ang pendant na krus sa kwintas ay hugis susi at tila may nakasulat ng ilang numero. Nung primero ay nangangamba ang aking mga magulang . Ngunit nang naglaon ay humupa din ang kanilang mga agam-agam. Dahil nga sabik sa anak na babae ang aming mga magulang ay itinuring nila itong hulog ng langit at katugunan sa kanilang mga panalangin. Bago nila siya pabinyagan ay nag-antay muna sila kung may maghahagilap sa bata sa loob ng anim na buwan. Nang walang nagtangkang maghagilap ay saka isinunod nila ang apelyido ng aming kapatid sa aming pamilya. Mula noon ay naging ganap na Casisdsid na siya. Sa katunayan ay naging tampulan siya ng tukso dito sa aming lugar; parati siyang inaasar ng mga kabataan sa amin ng Singkamas. Madalas nga rin kaming pagtawanan ng aming mga kapitbahay kapag dumidikit kami sa kanya. Paano kasi nagmumukha kaming baluga pagnadikit kami sa kanya. Mestisa kasi siya, samantalang kami ay sunog na mestiso. Ganun pa man ay itinuring namin siyang isang tunay na kapatid. Nagsisikap kaming protektahan siya at ipagtanggol sa mga bastos na tambay sa aming lugar. Iyon kasi ang bilin ng aming magulang bago sila pumanaw. H'wag na h'wag raw kaming magbabago sa pag-aaruga sa kanya. Kaya labis kaming nalungkot ng hindi namin siya nasilayan nitong mga nakalipas na araw. Sana nga at nasa mabuti siyang kalagayan. Bago siya mawala, ay napansin namin na madalas na may nakaparada ng itim na Honda Civic--- ilang metro mula sa labas ng aming bahay. Ayon sa aming mga kapitbahay ay madalas raw na tinatanong ng isang estrangherong babae ang kalagayan ng aming kapatid. Hindi naman raw ito nagpapakilala. Inoobserbahan yata nito ang oras ng pag-uwi ni Jonah.”

“Na plakahan ho ba nila yung sasakyan?”

“Wala ho silang nabanggit sa akin.”

Saglit na nag-isip si SPO1 Quilaton. Hinimay nito ang mga impormasyon na ibinigay ni Alsaybar. May mga nabuo siyang haka-haka: una, batay sa mga palatandaan na nakuha sa kahon ng sanggol pa si Jonah, tulad ng kwintas, pendant na krus na hugis susi at mga numerong nakasulat rito. Sinusubukan niyang iugnay ang mga nasabing detalye sa katauhan ng dalaga. Batay sa kuwento , ay buhay pa ang mga magulang nito. Ang mga bagay na natagpuan sa lalagyan na kahon ay nagpapatibay sa katayuan ng kanyang mga magulang. Malamang ay nagmula ito sa mayamang pamilya. Subalit, malabo pa din ang mga detalye, tulad nang kung bakit kailangang iwanan at ipa-ampon ang bata. Hindi kasi malinaw kung bakit nanganganib ang buhay ng ina ng bata. Ikalawa, marahil ang ina ng bata ay nagtaksil sa asawa at ang bata ay bunga ng isang bawal na relasyon. Nadiskubre siguro ng asawa nito ang ginawa nitong pagtataksil at nais nitong patayin ang bata. Ngunit, ang mabigat na katanungan na wala paring ganap na kasagutan ay ano ang kinalaman ng kotseng itim sa katauhan ng dalaga. Ikatlo, kung buhay pa nga ang kanyang ina ay ito lamang ang nakakaalam kung saan at kanino niya iniwan ang bata. Bakit magiging intiresado ang esrtangherong babae kay Jonah? Ano ang kaugnayan nito sa dalaga? Kung may masamang balak man ito, ay hindi na ito magtatanong sa mga tao na nasa paligid sa lugar ng kanilang komunidad. Hindi kaya natagpuan na ng dalaga ang kanyang ina. At kung natagpuan na niya ito ay bakit naman siya bigla-biglang mawawala ng di nagpapaalam sakanyang mga kapatid na lalake. Kung sabik man siya sa kanyang tunay na magulang ay hindi ito magiging padalos-dalos sa kanyang magiging desisyon.

“Nasabi ng iyong nakababatang kapatid kanina na may lihim na nagbibigay ng Rosas sa iyong kapatid ng walang patid. Meron bang umaakyat ng ligaw sa inyong bahay ?”

“Sa totoo lang po ay walang naglakas-loob na manligaw sa loob ng aming bahay. Kadalasan ay palipad hangin langk, o kaya naman ay ginagawang tulay ng ilang kalalakihan ang aming mga kapitbahay, para magpahayag ng kanilang pagkagusto sa aming kapatid. Maraming nagbibigay sa kanya ng bulaklak. Kadalas ang mga nakasulat sa card ay, “ give me a chance,” “ I like you,” “ I want you to be my future wife,” “ ikaw ang tinitibok ng aking puso,” “ gagawin ko ang lahat para sa’yo, “ “ ikaw ang aking pangarap,” “ ikaw ang dahilan ng pag-ikot ng aking mundo,” “ pa’no na ang buhay ko kung wala ka,” ang lahat ng ito ay nagsimula sa puso” at ang labis na palaisipan sa kanya ay ang isang card na may nakasulat na “ikaw at ako ay pinag-isa ng tadhana…balang araw ay magkakasama rin tayong dalawa.” Gabi-gabi ay pinag-iisipn niya kung sino yung lihim na nilalang na nagbibigay sa kanya ng Rosas at card. Para hindi siya gaanong mag-alala, ay sinasabi ko na lang sa kanya na, baka ‘yon ang tunay niyang ina. Pero kapag binabanggit ko sa kanya ‘yon ay lalo lang tumintindi ang kanyang poot sa kanyang ina. Minsan ay nagtalo kami patungkol dito. Sabi niya kung talagang mahal siya ng nanay niya ay hindi siya nito ipamimigay kahit ano pa ang mangyari. Ginawa raw siya nitong na parang tuta na pwedeng ipamigay kahit kanino. Buti pa nga raw ang aso handang manakmal; maprotektahan lang ang kanilang mga tuta . Habag na habag ako sa kanyang paghihinagpis tuwing naalala niya ang kapabayaan ng kanyang ina.”

“ Sino po ang nag-aabot ng bulaklak sa kanya?”

“Hindi niya rin po i-dinetalye sa amin ang patungkol diyan. Kadalasan ang kanyang pinagsasabihan ng kanyang mga sikreto ay si Eson. Buo kasi ang tiwala niya sa kaibigan niyang ito. Lahat ata ng hinanakit niya ay inihahayag niya sa kanya. “

“Bukod kay Eson ay meron pa bang siyang ibang malapit na kaibigan sa inyong lugar?”

“Si Analyn ho.”

“Saan naming siya pwedeng puntahan?”

“D’yan po sir sa kabilang kanto lang siya nakatira. Madalas n’yo s’yang makita sa tapat ng tindahan sa lugar na iyon. Tuwing gabi kasi ay nagtitinda siya ng ballot.”

Kababa lang ng dyip ni Vino ng mapansin niyang may nakaparadang mobile ng police malapit sa kanilang bahay. Marahan ang bawat hakbang ng kanyang mga paa. Ang kanyang mga yabag ay tila may pag-aalala. Nakaramdam siya ng pagka-asiwa sa oras na iyon. Pasumandali muna siyang huminto. Kinuha niya ang sigarilyo na sa kanyang belt bag. Medyo nahirapan siyang hanapin ito dahil sa mga nakasiksik na mga kompyuter CDs sa lalagyan. Hindi niya alam kung bakit siya pinagpapawisan sa oras na iyon. Inipit niya sa kanyang labi ang pilter ng sigarilyo. Kinapakapa niya muna sa kanang bahagi ng bulsa ng kanyang pantalon ang lighter. Napansin niyang patuloy na nagpapawis ang kanyang mga palad at nanginginig ang kanyang braso sa pagsindi ng sigarilyo. Nagtataka siya sa kakaibang pakiramdam na bumabalot sa kanyang katauhan sa oras na iyon. Huminga muna siya ng malalim, matapos niyang maikalat sa hangin ang unang buga ng usok. Nagtatalo ang kanyang isipan kung agad ba siyang didiretso sa loob ng kanilang bahay o aantayin niya na lamang na lumabas muna ang mga pulis na nag-iimbestiga tungkol sa pagkawala ng kanyang kapatid. Sa kanyang pagkabigla ay napitik niya ang sigarilyo sa kanal, bigla siyang nataranta ng makita niya na papalabas na ng kanilang bahay ang mga pulis. Muli niyang binuksan ang kanyang belt bag at kinuha ang sumbrerong asul; isinuot niya ito sa kanyang ulo. Lumakad nang nakayuko at umikot sa likod ng bahay.

“Babalitaan na lang namin kayo kapag nagkaroon na ng liwanag ang aming pagsisiyasat.”

“Aasahan ho namin yan.”

Sinundan ng tingin ni Alsaybar at Milaran ang mobile ng police na papalayo sa kanilang lugar. Napansin nilang dalawa na patungo si Vino sa likod ng kanilang bahay.

“Psssttt….halika ka nga dito,” kaway ni Alsaybar.

“Ano ang sadya ng mga parak na ‘yon?”

“Humingi lang ng ilang detalye tungkol sa pagkatao ni Jonah,” paliwanag ni Milaran.

“Kamusta naman ang lakad mo?” tanong ni Alsaybar.

“Eto kahit papaano ay kumita naman. Kuripot kasi yung intsik na may ari ng computer shop na in-installan ko ng mga programs. Akala ko nga ay titiba ako ng malaki sa lakad ko, kaso lang binarat ako ng tsinoy na ‘yon. Ang usapan naming ay P500 kada isang PC, humirit ba naman na P3000 lang ang budyet niya. Sayang nga eh.”

“Halika kumain muna tayo ng tanghalian. Kanina pa nga ako nagugutom ,” pagyaya ni Milaran.

Nang tuluyan ng mawala sa paningin ni Vino ang sasakyan ng mga parak ay nakadama siya ng kakaibang ginhawa sa kanyang katawan. Hanggang ngayon ay hindi niya maipaliwanag sa kanyang sarili ang samut saring pangamba tuwing nakakakita siya ng mga parak. Matagal na panahon na naman ang lumipas nang pagtripan siya ng isang lasing na parak, tutukan ng baril nito, kalabitin ang gatilyo, at umalingawngaw ang nakahihindik na putok na mga labindalawang pulagada lamang ang layo sa kanyang tenga. Pansamantalang nawala ang kanyang pandinig dahil sa lakas ng tunog na gumimbal sa kanyang pagkatao. Ang karanasang iyon ay sumiksik sa kanyang isipan na nagdulot ng di maipaliwanag na pangamba. Lalo pang tumindi ang kanyang trauma ng madalas siyang asarin ng kanyang mga barkada na dadamputin siya ng mga parak kapag nagroronda ang mobile ng pulisya sa kanilang lugar.

KATAWAN NI JONAH (Ika-5 labas)

2009-11-25T18:51:00.000-08:00

Matapos maihatid ni Lerin si Tagle sa kanilang bahay ay agad itong umuwi upang magbihis at linisin ang baril. Matagal na panahon na rin nang huli niyang itong linisin at nadampian ng langis. Binuksan niya ang compartment ng motorsiklo at kinuha revolver. Inilapag niya ito sa ibabaw ng lamesita. Umupo siya sa kahoy na upuan. Yumuko siya, at sinipat ang kinalalagyan ng isang pulgadang paint brush. Nang makita niya ito ay inilapag niya rin ito sa mesa. Pagkatapos ay hinanda ang ilang pirasong basahan: may maliit na kasing laki lang ng pamunas ng salamin sa mata, at basahan na koton na karaniwang ginagamit ng mga dyipney driver. Kinuha niya ang isang butas na galon na plastik at inilapag sa ibabaw. Hinablot niya naman mula sa kanyang tabi ang isang litro ng galon na plastik na puno ng diesel. Binuksan niya ito. Binuhos ang kalahati sa isang plastik na galon. Dinampot niya ang baril. Pinindot niya ang punlo; napansin niya na medyo matigas na ang pag-ikot ng cylinder. Binaklas niya ang cylinder at pinunasan ng maliit na basahan. Marahan niyang pinaikot ang basahan sa bawat butas nito upang masaiid ang mga nakakubling dumi na nagpapatigas sa pag-ikot nito. Binabad niya muna ang ilang bahagi sa diesel upang matanggal ang mga kalawang at palambutin ang mga tumigas na dumi. Pagkalipas ng isang oras ay tinggal niya sa pagkakababad ang ilang bahagi ng baril. Kinuha niya ang paint brush upang saiirin ang mga bahagi na di kayang madampian ng basahan. Nang matapos ang kanyang ritwal sa paglilinis ng kanyang revolver ay marahan niya itong pinunasan. Natigilan siya ng makita niya ang kanyang pitaka sa lapag, dinampot niya ito at binuksan. Hinugot niya ang isang larawan ng babae. Iniangat niya ito ng lagpas sa kanyang ulo at itinapat sa ilaw. Hinalikan niya ang larawan. Kinausap niya ito na para niyang kaulayaw.

"Di ba hindi naman ako mahirap mahalin? Ikaw kasi, pinahihirapan mo pa ako. Iniinsulto mo ang aking pagkatao. Madalas akong nagpapapansin sa'yo, pero ni konting lingon ay ayaw mo akong tapunan. Hindi naman nalalayo ang kulay ko sa kulay mo. Isang galong glutathione lang ang katapat nito ay mahihigitan kuna ang kulay mo. Kaya naman kitang ipagtanggol kahit kanino. Hindi mo lang kasi alam ang karakas ko . Nakahanda naman akong isugal ang buhay ko para lang proteksyonan ka. Hay...kung di ka lang sana naging mailap ay araw-araw mong masisilayan ang makulay na mundo. Magbubuhay prisesa ka sa piling ko. Ikaw ang magiging reyna ng ating magiging supling at ang lugar na ito ang ating kaharian...hahaha."

Dinukot niya mula sa kanyang bulsa ang limang piraso ng bala. Nilapag niya ang apat na piraso sa mesa. Pag-angat ng kanyang kamay ay tangan-tangan niya ang isang pirasong bala. Iniangat niya ito sa tapat ng kanyang mga mata, inihipan at ginawang pamatong sa larawan. Naagaw ang kanyang atensyon sa sunod-sunod na pagtahol ng kanyang aso na si Moymoy. Nakapuwesto ito sa labas ng pintuan ng kanyang bodega na tatlong metro lang ang sukat. Nagtatalo ang ingay ng tahol ng aso at isang matinis na tunog ng bakal.

Ting! Ting! Ting!

Napansin niya na nagpapapansin na naman ang kanyang diwata sa loob ng bodega. Hehehe...akala niya siguro ay mahahabag ako sa kanyang mga pagsusumamo. Sayang naman ang pinaghirapan ko kung pakakawalan ko siya at ibalik sa kanyang pinagmulan. Matagal ko itong inantay ang pagkakataong ito na masolo siya at makita araw-araw.

Kinuha nito ang susi na nakalapag sa ibabaw ng sirang repridyeretor. Kumuha muna ito ng plato sa tauban, nagsandok ng kanin at ulam. Binuksan nito ang pridyeder at kinuha ang isang pirasong bote ng mineral water. Inilapag muna ito sa ibabaw ng mga nakasalansang kahoy. Pinasok niya ang susi sa kandado at hinugot ang mahabang kadenang bakal sa magkabilang bilog na bakal. Tinulak niya ang pintuan. Nakita niya ang nakakaawang nilalang na nakagapos ang kamay, ngunit may hawak na bato na kanyang pinampupukpok sa kandado. Hirap na hirap itong igalaw ang kanyang mga paa dahil may nakaposas na bilog na bakal na nakatali sa poste ng kahoy. Nakapanlulumo ang kalagayan nito. Madungis ang balbon na katawan nito. Madilim ang kinalalagyang lugar. Madumi ang paligid. Napakatinis ng himig nang tinig nito at nagpupumiglas na makawala. Araw-araw ay wala itong ginawa kundi hatawin ang bakal at pilit nitong kinakalas ang kadena sa kanyang mga paa. Alam niya na gutom na gutom na ito. Inilapag niya ang plato sa lapag, binuksan niya muna ang mineral water matapos ay sunod na inilapag kasama ng tatlong piraso ng saging. Kahit na nakatali ang mga kamay nito ay pilit nitong hinablot ang plato at inubos ang pagkain. Nang maubos nitong inumin ang tubig ay ibinato nito kay Lerin ang botelya. Tumama ito sa mukha niya. Imbis na maasar ay tinawanan lamang nito ang nakakaawang nilalang. Humalakhak siya sa katatawa.

"Hahaha! Sa tuwing nakikita kita sa ganyang kalagayan ay lalo akong natutuwa sa'yo. Hindi talaga ako nagkamali na dukutin ka. Alam ko na sa bawat araw na makakasama kita ay magiging maligaya ang paglipas ng bawat araw. Come baby...come! Kailan mo ba akong matutunang mahalin. Sa tingin ko ay kikita ako ng malaki sa'yo. Ibibigay kita sa mga parokyano kong porendyer ay tiyak na tiba-tiba ang kikitain ko. Kapag naging mahinahon kana at marunong nang sumunod sa mga pinag-uutos ko ay masisilayan mo ang daigdig na iyong pinagmulan. Kita mo yang mga balahibo mo sa katawan, napakalambot, ang sarap hawakan. Patutunayan ko sa mga porendyer na swabe ang lahi mo at tiyak na pararamihin nila ang tulad mo sa mundo. Sabi nila ang isang katulad mo ang pinagmulan ng lahi ni Eva. Dapat lang ngang magpatuloy ito para sa aking ikagiginhawa...whahaha..."

Nanlilisik ang mata ng kawawang nilalang habang pinagmamasdan ang taong nagpapahirap sa kanyang kalagayan. Wala siyang magawa upang iligtas ang kanyang sarili mula sa masalimuot na kalagayan.

KATAWAN NI JONAH (Ikaapat na Labas)

2009-11-24T04:23:00.000-08:00

"Hanep sa akting ah, parang pang-tele-nobela. Hoy! Kayong dalawa huwag nga kayong mag-inarte at baka isiksik ko kayo dyan sa basket at gawing balot," ang pagyayabang ni Tagle.

Natigilan ang dalawa sa pag-uusap nang mapansin nila na numumula ang mata nito, at trip mode na naman. Iniwasan na lang nilang magsalita at baka ambahan sila ng suntok. Hinablot nito ang hawak na balot ni Eson. Binasag sa kanyang noo, tinanggal ang kapirasong balat, at kinain. Nanggigigil siya sa galit, pero walang siyang magawa. Pinili na lang niyang manahimik kaysa palalain ang sitwasyon.

"O, ano, bakit natameme kayo! Ang sarap talaga ng balot mo Analyn kasing sarap ni Jonah. Uhmmm...ahhhhh...langhap sarap, parang chicken joy."

"Bwisit ka...bwisit ka! Anong kinalaman mo sa pagkawala ng kaibigan ko?!"

Hindi napigilan ni Analyn na magwala sa sobrang galit sa binitiwang pahayag nito. Dinampot niya ang ilang pirasong balot at ibinato nang ibinato sa mukha ni Tagle. Ginamit nito ang dalawang braso bilang pananggalang sa sunod-sunod na paglipad ng balot sa hangin. Nang maubos na ang balot sa kababato ay buong diin niyang hinawakan ang basket at pinaghahampas sa katawan ng katunggali. Panay-panay ang kanyang atras at salag sa bawat hampas ng basket. Isang malakas na suntok ang bumulaga sa mukha ni Analyn. Bumagsak ang kanyang katawan sa lupa. Nakaramdam siya ng matinding pagkahilo at nakita niya ang ilang bituin na umiikot sa kanyang paligid. Isang malakas na hampas ng kahoy ang nagpaluhod sa maton. Hindi tumigil sa kahahataw si Eson hanggat hindi ito nawawalan ng malay. Napansin ito ng mga tanod na nakatokang rumonda sa gabing 'yon. Nagmamadali nilang pinuntahan ang tindahan na pinagmumulan ng kaguluhan. Bumagal ang kanilang kilos dahil sa umpukan ng mga taong nanonood sa nagaganap na kaguluhan. Hinawi muna nila ang mga tao. Inutusang lumayo, at huwag pagkumpulan ang lugar. Agad na tumawag ang tanod ng sasakyan upang dalhin ang mga sangkot sa kaguluhan. Inalalayan ni Eson si Analyn upang isakay sa barangay patrol. Binigyan muna ng paunang lunas si Tagle ng ilang paramedics. Pagkatapos ay dinala muna ito sa Ospital upang masuri ang mga tinamong sugat sa katawan. Malapatan ng gamot at mai-CT Scan ang ulo at ma-X-Ray ang katawan at mga braso.

"Ano ba ang pinagmulan ng inyong away?" usisa ni Kapitana Malinao.

"Ininsulto kasi niya yung kaibigan namin na si Jonah. Ang sabi niya masarap daw ang balot...kasing sarap ng aming nawawalang kaibigan. Kaya hindi ko napigilan ang sarili ko at pinagbabato ko siya ng balot at pinaghahampas ng basket sa katawan. Pero saglit akong nawalan ng malay ng suntukin niya ako sa mukha."

"Ikaw naman Eson, bakit mo naman hinataw ng kahoy si Tagle?"

"Nang makita kong inupakan niya si Analyn at nawalan ng malay ay dinampot kung yung isang kahoy at hinampas siya sa tuhod at sa iba't ibang bahagi ng katawan hanggang mawalan siya ng malay."

Nang masuri ng duktor na maayos naman ang kalagayan ng maton ay dinala ito sa barangay. Malalaman niya bukas ang resulta ng CT-Scan at X-Ray Nag-aabang sa labas ng barangay hall si Lerin upang antayin ang kanyang mga katropa at sunduin ang matalik na kaibigan na si Tagle. Nakita niya ang paparating na barangay patrol at nasilayan ang kaibigan na tadtad ng gasa sa iba't ibang bahagi ng katawan. Sinalubong niya ito upang alalayang bumaba ng sasakyan. Dumiretso ito sa opisina ni kapitana upang makunan ng salaysay sa nangyaring kaguluhan. Binanggit nito ang mga binitiwang salaysay nina Analyn at Eson. Mariin niyang pinasinungalingan ang mga paratang nila.

"Kapitana, hindi po ako nagsimula ng gulo...sila ho. Lumabas ako ng bahay upang bumuli ng balot. Nang umangal ako kay Analyn na panis na ang balot na tinda niya ay agad siyang nagalit sa akin. Pinapapalitan ko lang naman ang balot na nabili ko. Ang ginanti niya sa pakisuyo ko ay, pinagbabato ako ng balot, at pinaghahampas ng basket. Tapos, naramdaman ko na lang na may matigas na bagay na humampas sa tuhod ko at ibang bahagi ng aking katawan hanggat sa mawalan ako ng malay. Yung baklang Eson na 'yun pala ang humataw sa akin."

"Hindi ata nagtutugma ang inyong mga salaysay."

"Natural pagtatakpan nila yung ginawa nila. Ako na nga yung na-agrabyado. Tignan niyo nga yung ginawa nila sa akin."

"Hoy! Adik na sanggano, napakagaling mong magtahi ng kasinungalingan. Tignan mo itong black eye ko sa mukha ng matauhan ka. Kalalaki mong tao napatol ka sa babae. 'Tong hudas na 'to, babaliktarin mo pa ang kuwento. E, sa pagmumukha mo pa lang ay di kana gagawa ng mabuti."

"Kalma lang ha, mag-si-set ako ng pagdinig sa inyong dalawa. Ipapatawag ko kayo sa lupon upang imbestigahan ang nangyari at kung gusto niyong magsampa ng kaso ay nasa inyo na 'yan."

"Huwag na po kapitana...maabala lang ang aking hanapbuhay at isa pa hindi dapat pinag-aaksayahan ng panahon ang ganyang uri ng nilalang. Mahirap ata makipag-usap sa adik na sangggano."

"Lalo naman ako kapitana, di ako mag-aaksaya ng pera para sa mangkukulam na 'to at baklang bakulaw."

"O, sya, sya, ipangako niyo lang na hindi na ito mauulit."

Una munang lumabas ng barangay hall sina Analyn at Eson. Sinundan sila ng masamang tingin nina Tagle at Lerin. Tila nagbabaga ang mga mata nito sa ngitngit. Pabulong na nag-usap ang dalawa. Napagkasunduan nila na gumanti sa tamang lugar, oras at panahon upang mawala na parang bula ang isa sa kanila. Tinago ni Lerin sa kanyang motorsiklo ang magnum 45. Kinuyom niya ang magkabilang palad. Marahang kinamot ang kanang bahagi ng palad. Muli niyang itong pinaglapat. Kiniskis. Pinaikot. At pinatunog ang mga daliri.

KATAWAN NI JONAH (Ikatlong Labas)

2009-11-23T06:28:00.000-08:00

Masama ang loob ni Vino nang lisanin niya ang Barangay Hall. Lalong kumulo ang kanyang dugo ng masilayan niya ang dalawa na nagbubungisngisan at kapit tukong nagtatatalon sa kalsada papalayo sa kanyang kinatatayuan. Pinakalma niya ang kanyang sarili: huminga ng malalim...sumipol-sipol, kinuha ang isang stik ng sigarilyo, sinindihan at hinithit. Panandalian siyang huminto sa isang kanto. Bumili ng isang bote ng Beer. Hindi niya namalayan ang mabilis na paglipas ng oras. Tumingin siya sa kanyang relo...alas nueve na pala ng gabi ang wika ng kanyang isipan. Naramdaman niya na bumibigat na ang kanyang pakiramdam at nagdadalawang anyo ang kanyang paningin. Buong tatag niyang tinungga ang kahulihulihang patak nang pang-isang dosenang bote ng beer na kanyang nainom sa oras na iyon. Marahan niyang hinakbang ang kanyang mga paa, napuna niyang tila nawalan ng lakas ang kanyang mga tuhod, at nagsasangasanga sa kanyang paningin ang kalsada. Pilit niyang pinatatatag ang kanyang katawan, sa bawat hakbang ng kanyang mga paa. Mabagal ang bawat galaw ng kanyang mga paa at para itong nakikipagpatintero. Tuluyang lumambot ang kanyang tuhod nang bumangga ang kanyang katawan sa nakatiwawang na bakal na drum sa labas ng kanilang bahay. Sumubsob ang kanyang katawan sa lupa.

"Anak ng pitong kabayong kalabaw na halimaw! Sino ba ang sumuwag sa akin...hik?!

Nakita ni Eson na paggapang na tumatayo si Vino. Agad niya itong nilapitan at inalalayan na tumayo. Medyo nahirapan siyang akayin ito, dahil sa bigat ng katawan ni Vino. Hinawakan niya ito sa tagiliran at inabresete ang isang kamay sa kanyang balikat, upang maitimbang ang bigat ng katawan nito. Habang inaalalayan niya ito papasok sa bahay ay panay ang patutsyada nito sa kanyang pagkatao.

"Hoy! Baklang bakulaw...hik! Alam mo bang mahal na mahal ko si Jonah. Kahit di namin siya kadugo...hik! May lihim akong pagtingin sa kanya...kaso lang pinipigilan ko ang sarili ko dahil ang alam ng tao ay kapatid namin siya. Hik...hik...alam mo- sa lahat ng bakla na kilala ko ikaw ang bobo. Ang bobo mo kahit no'ng nag-aaral pa kayo! Hik...hik...akalain mo bang siya pa ang gumagawa ng mga takdang aralin mo."

Parang sibat na tumutusok sa puso ni Enson ang mga mapapait na katagang binitiwan ni Vino. Bago pa man maibulgar nito ang lihim na pagkatao ni Jonah, ay naipagtapat na sa kanya ito noon ng kanyang bespren. Sanay na siyang tinatawag na baklang bakulaw, bobo, at baklang bobonic. Tinitiis niya ang lahat ng ito bilang pagtanaw ng utang na loob sa nag-iisang kaibigan. Maya-maya lang ay inalalayan siya nina Alsaybar at Milaran na ihiga ito sa papag. Nang maihiga na si Vino ay nagmamadaling tinungo niya ang kusina at kumuha ng maligamgam na tubig at pinunasan ang kamay, batok, at mukha nito. Habang binabanyusan nito ang amoy alak na katawan ay panay naman ang sambit nito sa pangalan ng kapatid na babae.

"Kapatid ko..mahal na mahal kita kung alam mo lang. Hinding-hindi ako makakapayag na agawin ka sa akin ng iba!"

Naglalaro sa isipan ni Enson ang mga imahinasyon mula sa mga salitang binitiwan ni nito. Nagtataka siya kung bakit sa lahat ng mga lalakeng kapatid, ay ito ang labis na apektado, at nagpahayag ng kanyang lihim na pagtingin. Nang tuluyan nang itong makatulog ay lumabas ito ng bahay at tumambay sa tindahan. Nakita niya si Analyn na nagtitinda ng balot. Isa ito sa mga kaulayawang dila ng kanyang bespren.

"Ganda, mainit pa ba yang balot mo, ha."

"Oo naman, kaya nitong patatagin ang tuhod mo para kang maging isang matigas na lalake--hindi lalakwe."

"Hahaha...bruha ka talaga, pagbilhan mo nga ako ng isa."

"Teka...alam mo para kang balot..."

"Bakit?"

"Kasi...sa tuwing nakikita kita, nag-iinit ang pakiramdam ko."

"Ajejeje...impaktita ka talaga noh...sa lahat talaga ng babae na nakilala ko ikaw ang pinaka..."

"Anong pinaka?"

"Pinaka mukhang bading sa lahat ng babae....sa totoo lang pwede kang pang miss gay, at take note, may future ka. Now you know...hahaha."

"Grrrhhh...o, eto na yung balot, kainin mo ng buong-buo para sumingaw yang kabaklaan mo."

"Sabihin mo, baka kapag nilunok ko 'to ay magsilang ako ng bagong binhi ni Eva. Sige ka, dadami ang maganda sa mundo."

"Oi...maiba naman tayo, alam mo nalulungkot ako sa biglang pagkawala ni Jonah."

"Ako nga rin eh, bespren ko pa naman siya."

"Alam mo,itong mga nakalipas na araw ay hindi ako mapalagay. Kapag matutulog na ako ay nakikita ko ang mukha niya na nagsusumamo sa akin. Ramdam ko na may gusto siyang ipahiwatig. Lagi kong napapanaginipan ang tubig na humihiyaw."

"Talaga, buti pa sa'yo nagpaparamdam siya pero sa akin, kahit paruparo ay di dumadalaw."

"Talaga bang sumama siya sa isang mayamang lalake, o may masamang nangyari sa kanya?"

Biglang natigilan si Enson sa tanong ni Analyn. Hindi siya makakibo. Isang patak ng luha ang umagos mula sa kanyang mata- ang naging tugon nito sa misteryong pagkawala ng kanyang pinakamatalik na kaibigan.

KATAWAN NI JONAH (Ikalawang Labas)

2009-11-21T15:40:00.000-08:00

Nagningning ang kislap ng mga mata ng mga kababaihan nang kumalat ang balita sa kanilang lugar na sumama raw si Jonah sa isang matandang mayaman na negosyante na malapit nang matigok.

" Aber! Kita n'yo, eh, di lumabas din ang totoo!"

"Akala mo kung sinong di makabasag pinggan, eh, malandi naman pala!"

"Salot talaga yan sa lugar natin."

"Buti nga at nawala na 'yon dito."

Ang walang patid na pagdadakdak ng mga tsismosang kababaihan sa kanilang lugar. Bigla sila napahinto sa pag-uusap ng makalanghap sila ng isang masangsang na amoy. Kanya-kanya silang takip ng ilong at nilisan ang kuta ng kanilang tsismisan.

Mag-iisang linggo na ang lumipas ay walang tawag o text na natanggap ang mga kapatid ni Jonah na si Alsaybar na panganay sa apat na magkakapatid, si Vino na siyang sumunod kay Alsaybar, at Milaran na sinundan ni Jonah. Hindi mapakali ang mga ito sa kakahanap sa unica hijang kapatid. Pumunta si Alsaybar sa opisina nito at kinausap si Eson.

"Nag-paalam ba sa'yo si Jonah kung saan siya pupunta?"

"Hindi. Akala ko nga maysakit siya eh. Alam mo naman yang kapatid mo kapag may sakit ay hindi naman pinapaalam sa amin. Madalas nga din siyang itanong sa akin ng Boss namin. Wala ba siyang sinabi kung saan siya pumunta?"

"Ilang beses ko na ngang tinatawagan ang selfon niya pero laging out of coverage area." Bumilis ang tibok nang kanyang puso. Sa oras na 'yon ay nakaramdam siya nang matinding pangamba at takot sa kalagayan ng kapatid. Matapos ang kanilang pag-uusap ay umuwi na siya ng bahay at patuloy na kumalap ng impormasyon na makakapagturo sa kalagayan ng kapatid.

@@@@

Kalahating bahagi ng buwan lamang ang gumagabay sa pagkalat ng dilim. Pilit nilang nilalabanan ang antok, ngunit ginupo sila nito dulot ng matinding pagod sa ilang araw na paghahagilap at pag-iisip. Sa kalagitnaan ng mahimbing na tulog ni Vino ay nanaginip siya na nakita niya si Jonah na nalulunod sa ilog at humihingi ng saklolo. Nang tumalon na siya para ito'y sagipin, ay nagulat siya---biglang naging kulay dugo ang ilog, at parang usok na naglaho ang katawan ng kanyang kapatid.

Kaliwa't kanan naman ang pagpaling ng ulo ni Milaran, kakaiba ang kanyang panaginip sa gabing iyon. Nakita niya sa likod ng mangga ang dalawang asong ulol na naglalaway at nag-aagawan sa iisang buto. Halos madurog ang buto sa talim ng ngipin ng mga aso. Hindi nila ito nilubayan hangga't di nasisiid ang munting buto na natira.

Unti-unting tumatakas ang dilim. Sinalubong ng mga hamog ang mga sinag ng liwanag na marahang gumagapang sa kapaligiran.

Bago pa sumikat ang araw ay nakapaghanda na ng pagkain si Vino. Maya-maya ay nagising na ang dalawa niyang kapatid. Nagsipilyo muna ang mga ito at naghilamos. Matapos ang umagang ritwal ay sama-sama silang nag-agahan. Habang kumakain ay naikwento ni Vino ang kanyang panaginip. Sumunod namang isinalaysay ni Milaran ang kanyang nakakatakot na panaginip. Nag-isip ng malalim si Alsaybar at pinag-ugnay-ugnay ang mga pangitain sa panaginip.

"Di kaya nagpapahiwatig sa atin si Jonah at may gustong sabihin?" Pagsusuri ni Alsaybar.

"Palagay ko nga," ang sabay na wika ng dalawa.

Mabilis nilang tinungo ang ilog. Nasanggi ni Vino ang isang drum na bakal na nakalubog sa tubig. Akala nito ay isa lamang itong malaking adobe. Hanggang leeg niya ang tubig at napapaligiran ito ng mga palutang-lutang na water lilies sa ilog. Ang gilid nito ay napapaligiran ng mga matataas na talahib na lalong nagpapahirap sa kanilang paghahanap sa bangkay ng nawawalang kapatid. Ilang metro ang layo mula sa kinalalagyan ni Vino ay nakita niya ang kanilang kapitbahay na sina Tagle at Lerin na namimingwit ng isda. Dinudukot ni Lerin ang mga nakatabing bulate sa loob ng lata upang isalpak sa sima, saglit nitong binitiwan ang ang hawak na bulate at muling ipinasok sa lata nang napansin niya ang ilang buhol sa pisi. Habang si Tagle ay nakikiramdam sa paggalaw nang palutang na plastik na palatandaan na may kumagat na isda sa sima. Nahihiwagahan siya sa kinikilos ng dalawa, hindi ito makatingin ng maayos sa kanya at tila pabulong na nag-usap ang dalawa.

Umahon siya upang kausapin sila, bago pa siya makasampa sa lupa ay mabilis nitong iniahon ang kanilang pisi, kahit konti pa lamang ang nahuhuling isda. Parang may kinakatakutan ang dalawa. Mabilis ang lakad ng mga yabag nito sa lupa papalayo sa ilog. Nagkaroon siya ng kakaibang kutob. Kilalang barumbado sa kanilang lugar ang dalawa. Si Tagle ay kilalang durugista sa kanilang barangay at nagtutulak ng ipinagbabawal na gamot. Samantalang si Lerin ay kilalang siga at mahilig mag-trip ng mga babae; lalo na kapag bagong salta sa kanilang lugar. Madalas maipa-barangay ang dalawa dahil sa dami ng nagrereklamo sa kanila. Payat na payat na si Tagle, lubog na ang pisngi nito dahil sa kakagamit ng ipinagbabawal na gamot. Kabaligtaran naman ang katawan ni Lerin sa katawan ni Tagle. Mataba ito, bilugan ang pangangatawan, malaki ang tiyan at mahaba ang buhok.

Bago bumalot ang takipsilim sa buong kapaligiran ay inimbitahan sa barangay ang dalawa dahil sa reklamo ni Vino.

"May alam ba kayo sa pagkawala ni Jonah?" Tanong ni kapitana Malinao.

"Naku kapitana, sa dinami-dami ng mga nagreklamo sa amin dito, kahit isa ay wala naman silang napatunayan sa kanilang pinagbibintang," katwiran ni Lerin at Tagle.

"Eh, bakit niyo iniiwasan ang mga kapatid na lalaki ni Jonah?"

"Naks...iniiwasan daw! Ang labo mo naman bro...masyado ka namang TH o tamang hinala sa amin.Ikaw ba si Big Brother....hahaha! Nagkataon lang nang nakita niya kami sa ilog ay balak na naming umuwi dahil nahihirapan kaming manghuli ng isda ngayong araw na ito. Kaninang umaga pa nga kami nanghuhuli, pero dalawang tilapya pa lang ang nahuhuli namin para ulamin namin ngayong hapon."

Kahit anong piga ang gawin sa dalawa ay wala silang makuhang impormasyon na mag-uugnay na may kinalaman sila sa pagkawala ni Jonah.

ANG KATAWAN NI JONAH (Unang Labas)

2009-11-21T14:59:00.000-08:00

Pinagpala ang mayabang umbok ng dibdib ni Jonah. Kung sa pagandahan lang sa katawan ay hindi pahuhuli ang kurba ng kanyang katawan sa mga modelong naglipana sa kamaynilaan, at higit sa lahat namana niya ang mestisahing ganda ng ina, makinis ang balat, balbon ang braso, mahaba ang buhok at matangkad. Lalo pang tumitingkad ang kanyang kagandahan kapag siya ay ngumingiti; lumilitaw ang biloy nito sa kanang bahagi ng pisngi...kasabay ng pagkinang nang mapang-akit nitong mga mata. Madalas kapag siya ay naglalakad sa kalsada, pasilyo at eskinita ay napapalingon ang mga kalalakihan sa angking kariktan ni Jonah. Nagkukumahog ang kanyang mga katrabahong lalake sa kanyang pinapasukang opisina sa panliligaw ng palihim dahil takot ang mga ito sa kanyang mga kapatid na lalake.Minsan habang namamasyal siya sa Mall ay nilapitan siya ng isang baklang talent scout at inalok na sumubok mag-artista, ngunit agad niya itong tinanggihan.

"Naku bespren, kung ako ang inalok ng ganun, hindi ko na yun pakakawalan. Kaso lang yung beauty ko ay kamukha lang ng siko mo," biro sa kanya ni Eson.

"Ewan ko ba, kuntento na ata ako sa pagiging ganito, yung simple lang at ordinaryong tao," paliwanag ni Jonah.

"Gaga ka ba, o, yung utak mo ay nakadikit sa talampakan mo. Hoy! lahat ata ng babae ay nangangarap na maging maganda tulad mo, yung ala Cinderella na pagkakaguluhan ng mga kalalakihan...maging ng prinsepe, tikbalang, engkanto, nuno sa pulso at hari ng kalawakan." Ang paglalarawan ng kanyang kaibigan habang minimwestra ang mga galaw ni Cinderella.

Si Eson ay nasa katawang lalake, pero pusong babae. Magkaklase silang dalawa sa kolehiyo. Pareho silang nagtapos ng kursong Business Management. Ito ang kanyang tagapagtanggol sa mga kaklase nilang babae na naninira sa kanya. Ito rin ang kumikilatis sa mga lalakeng nagnanais pumorma sa kanya no'ng nag-aaral pa sila. Lalong tumibay ang kanilang pagkakaibigan ng mamatay ang mga magulang ni Eson sa isang aksidente. Tinulungan siya nito sa kanyang pag-aaral at mga riserts na kailangang tapusin upang di siya bumagsak sa kanilang mga subjekt.

" Ay naku! Bespren, ala singko pasado na pala, paalam na sa'yo. Kitakits nalang tayo sa Lunes." Sabay halik sa pisngi ng kaibigan at nagmamadaling lumabas sa loob ng opisina.

Paglabas pa lang siya sa pintuan ng gusali ay nakaabang na ang mga masugid niyang manliligaw. Nag-uunahan ang mga ito na maihatid siya. Kanya-kanyang bitbit ng regalo ang mga ito para ibigay sa kanya. Merong nag-abot ng rosas, chocolate, pabango, damit, relo, singsing at mamahaling selfon. Pakiramdam tuloy niya na araw-araw ay birthday niya. Napilitan siyang tanggapin ang mga regalo para makauwi na siya ng bahay, at nag dahilan na lang siya na nag-aantay na sa kanya ang kanyang mga kapatid sa kabilang kanto. Nagmamadali siyang umuwi ng bahay upang maiwasan ang mga sunog baga niyang kapitbahay na madalas mag-inuman kapag kagat ng dilim.

@@@@

Tuwing dinadalaw siya ng pagkabagot ay pumumunta siya sa lilim ng puno ng Mangga sa likod ng kanilang bahay na malapit sa tabing ilog. Dito siya nagpapalipas hanggang kumagat ang dilim upang namnamin ang malamig na simoy ng hangin na humahampas sa kanyang katawan. Sa ganitong paraan ay nakakalimutan niya ang kanyang mga alalahanin at suliranin sa buhay. Malimit kasi siyang kina-iingitan ng mga kababaihan sa kanilang lugar. Pakiramdam kasi ng mga ito ay inaagaw niya ang lahat ng mga kalalakihan na nahuhumaling sa angkin niyang kagandahan. Nandiyang siraan siya na ginagatasan niya lang ang kanyang mga manliligaw. Ginagamit niya raw ang kanyang ganda upang ma-promote sa trabaho.

Kahit noong nag-aaral pa siya sa hay-iskul ay madalas siyang awayin ng kanyang mga kaklase at ibang mga babaeng mag-aaral sa kanilang paaralan. Kesyo makapal daw ang kanyang mukha at malanding babae. Mang-aagaw daw siya ng boyfriend ng iba; kahit hindi naman totoo. Pinakikitaan niya lang ng magandang pakikitungo ang mga kalalakihan para hindi siya bastusin at pagbalakan ng masama.

Madalas iniisip niya kung mapalad ba siyang talaga at nabigyan siya ng kakaibang ganda at halina sa mga kalalakihan. Huminga siya ng malalim, pinikit niya ang kanyang mga mata at dinama ang malamig na samyo ng hangin; waring unti-unting nahuhugot ang tinik sa kanyang puso sa patuloy na pagaspas ng hangin sa paligid.

Panay ang kinang ng mga tala sa kalawakan.Patuloy na nagliliwanang ang paligid mula sa liwanag na nagmumula sa buwan. Ang kinang ng mga tala, at liwanag ng buwan ay nagdudulot nang pagsayaw ng bunton ng mga puting ulap sa alapaap, at nagpapasirit sa malamig na hangin sa tahimik na kapaligiran. Ang paglalim ng gabi ay siya ring paglaho ng kinang ng mga tala, pagtakas ng dilim at pansamantalang pamamaalam ng buwan.

HELMET

2009-11-17T20:08:00.000-08:00

Minamaneho ko ang aking motorsiklo ng walang tiyak na pupuntahan. Ang alam ko lang ay sapat pa ang gasolina upang makapaglakbay sa bawat lugar na sasagi sa aking isipan. Panay ang hagod ko sa silinyador at sunod-sunod ang putok ng tambutso. Ganito ako kapag dinadalaw ng pagkabagot, galit at masama ang loob. Ginagawang kong outlet ang mga kalsada at mga sasakyan upang ipagpag sa hangin ang mga negatibong imahinasyon sa aking isipan. Saglit kong ipinarada ang motorsiklo sa palengke ng Alabang, bumili ng ilang pirasong mansanas at prutas. Medyo kumunot yung noo ng tindera nang tanungin ko siya kung may tubig sila. Para tuloy akong namamalimos ng tubig sa palengke. Tinalikuran niya ako at pagharap ay tangan-tangan na ang isang basong tubig na puno ng tubig.

Marahil ay ang nasa isip niya ay panonoorin niya akong ubusin ang isang basong tubig na nagmamadali at hinihingal dahil sa sobrang uhaw. Bigla siyang napangiwi nang ipinanghugas ko ang tubig sa mansanas, sabay tunog ng malutong na kagat at alok sa tindera kung gusto niya. Napatawa siya sa akin at umiling-iling. "Salamat sa tubig ha, gutom na kasi ako." Medyo nauga ng kaunti yung utak niya, namangha ata sa ginawa ko (hindi niya lang siguro akalain na gagawin ko lang na panghugas yung tubig). Naramdaman kong gumagaan na ang pakiramdam ko. Lumalamig na ang temperatura ng aking katawan. Nahahawi na ang mga salasalabat na baging sa aking isipan.

Hindi ko talaga kayang pigilin ang gutom, hindi sapat ang mga prutas para pahupain ang nagwawala kong bahay-gilingan. Kaya't muli kong ipinarada ang aking motorsiklo sa Tropical Hut sa tapat ng palengke. Agad akong umorder at wala pang 15 limang minuto ay naubos ko na ang Burger Steak at extra rice. Lubusan nang pumayapa ang aking pakiramdam. Ngunit malabo parin ang direksyon na aking tatahakin. Mahigit 30 minuto rin akong nagmuni-muni, matapos ang mahabang pag-aanalisa ay muli kong pinatakbo ang sasakyan at tinahak ko ang kalsada ng Alabang-Zapote Road. Ramdam ko ang sagitsit nang lamig sa aking kalamnan. Pinatatayo nito ang aking balahibo at pinahahalikupkip ang aking bagang. Bigla akong pinara ng pulis.

"Pulis ka ba?"

"Mukha ba sir?...este, hindi po sir," Medyo nag-ala pinoyhenyo pa ako.

"Anak ng @@###### ina ka!" mura niya sa akin.

Pakiramdam ko ay medyo nahirapan siya sa tanong ko.

"Iparada mo yan at ihelera mo dito."

"Nakaparada na at nakahilera na po sir chief," hirit ko.

"Abay, tinamaan ka ng magaling. Lisensiya mo...dali."

"Bakit wala kang helmet?"

"Taga-Muntinlupa ka pala, Ba't wala kang suot ng helmet?

Medyo nahiya ako at napakamot. Aminado akong mali ako at nilakasan ko na lang ang loob ko sa mga oras na iyon. Nakahanda naman akong magpahuli at mahuli, makapag-gala lang. Nag-lecture muna sa akin ang pulis. Tapos ay tinanong niya kung saan ako nakatira at alam ko ba raw yung Barangay _____?, yung Ospital ni _____? at yung kalsada na papasok sa kanila. "Opo," sagot ko. Naungkat yung mga kamag-anak na si ganito, ganire at ganoon.

Inakbayan niya ako, "puntahan mo ako bukas nang maaga at mag-inuman tayo, bibili ako ng Baka pang pulutan." Iniwan ko sa kanya yung cute kong I.D., hindi niya na kinuha yung lisensiya ko at di na rin ako tinikitan. Mariin niyang binilin sa akin na huwag ko raw siyang babalewalain. "Bukas ha, sir!"

Bago ko siya iniwan ay isang matikas na saludo muna ang ginawad ko sa kanya. At gumanti naman siya. Nakadama ako ng kaunting saya pagkatapos nang masalimuot na panyayaring iyon. Prinoblema ko tuloy kung makakatagal ba ako sa kanya sa inuman. Kaya nang makakita ako ng isang KTV Bar sa Las Pinas ay huminto ako at umorder nang tatlong piraso ng San Miguel Pilsen, inaliw ko ang sarili ko sa mga kanta ng mga lasenghot na mga kabataan. Lumipas ang tatlong oras ay nakaubos ako ng apat bote, naramdaman ko na medyo kumakapal na ang mukha ko at nakaramdam na ako ng kaunting hilo.

Medyo malakas na ang tama sa akin ng alak at sapat na practice para sa paghaharap namin ng Pulis bukas. Sa totoo lang ay galit ako sa alak...masakit kasi sa ulo ang hangover. At ito ang kinabaliwan ng aking ama. Nung kabataan ko ay madalas ang sabi sa akin ng doktor ay uminom raw ako ng beer at haluan ng isang itlog upang maging normal ang dugo ko. Anemic kasi akong tao, mahirap ang sakit na ito, madalas kang mahilo, mahina ang pakiramdam at nilalagnat ng walang dahilan. Matagal kong nilabanan ang ganitong karamdaman hanggang sa masalinan ako ng dugo. Akala ko nga ay kukunin na ako ni Bro. pero hindi pa pala.

Kapag dinalaw ako nang pagkabagot ay bigla nahihiligan ko ang pag-inom ng mag-isa. Ayaw ko kasi ng may kasama, mas gusto ko mag-solo at mag-isip nang malalim. Lumalabas kasi yung mga imahe sa aking isipan kapag nakainom ako. Madalas kong marinig sa mga kaibigan kong manunulat na hayaan raw lumaya ang mga demonyo sa aming isipan. Ayon nga kay Edgardo Reyes, demonyo raw ang pagsusulat, may mga oras na gigisingin ka nito sa kalagitnaan ng gabi. Mahirap pigilan ang mga imahinasyon na naglalaro sa isipan ng isang manunulat, kung baga sa utot ay kailangan mo itong pasingawin para hindi sumama ang iyong pakiramdam.

ALAK raw ang kahinaan ng mga manunulat. Nakakapagsulat ng mga magagandang dibuho sina Hunter Thompson, Raymond Chandler, John Cheever, O. Henry, Tennessee Wiliams, Dylan Thomas, Dorothy Parker, Edgar Allan Poe, Truman Capote, Jack Kerouac, William Faulkner, Charles Bukowski, F. Scott Fitzgerald, James Joyce at Ernest Hemingway kapag lango sa alak. Lumalabas ang kanilang pagiging malikhain kapag nasa impluwensiya ng alak. Kasama na rin diyan ang iba pang mahuhusay na manunulat tulad nina:Upton Sinclair, Mark Twain, Emily Dickinson, Nathaniel Hawthorn, Henry D. Thoreau, Zane Gray, Ralph Waldo Emerson, Robert Frost, Tom Wolfe, at Flannery O'Connor.

Hindi naman ako tulad nila na araw-araw umiinom. Social Drinker ako, umiinom kapag maisipan lang. Minsan sa loob ng anim na buwan ay hindi nasasayaran ang aking labi ng alak. Hindi ako mahilig sa hard at lalong ayaw ko ng Red Horse o Colt 45. Tama na sa aking si San Miguel Beer at San Mig Light. Puro kasi yung anghel sa Beer, sa Gin naman ay pinaghalong Anghel at Demonyo kaya marami ang nagwawala kapag nasaniban na.

Madaling araw na ako nakauwi ng bahay, siniguro ko muna na wala na yung Mobile Car para hindi na naman ako masita at maamoy na nakainom. Pag-uwi ko ng bahay ay mabilis na bumukas ang pintuan nang kinatok ko ito ng tatlong beses. Binihisan ako ng asawa ko at pinatulog. Hindi naman siya galit sa akin, kasi naman bihira lang akong lumabas ng bahay (kapag tinopak lang talaga). Masarap ang aking tulog. bigla akong nagising sa liwanag na nagmumula sa bintana. Ginusot ko muna ang aking mata, alas nuebe na pala. Hirap akong tumayo, medyo masama ang aking pakiramdam at may parang may mabigat na bagay na dumadagan sa ulo ko. Nilutuan niya ako ng paborito kong ulam sa umaga ang scrambled egg at kape na walang asukal (para mahimasmasan ako). Habang kumakain ay ikinuwento ko sa kanila ang aking karanasan kagabi, at nag-paalam na muling lalabas ng bahay para makipag-inuman sa Pulis na nakilala ko kagabi. Kailangan ko kasi siyang siputin nasa kanya ata yung I.D. ko. Matapos kumain ay naligo muna ako para mawala yung hangover.

Gumaan ang pakiramdam ko. Tanghali na nang marating ko ang bahay ng Pulis. Angkas ko ang asawa ko, baka raw kasi kamag-anak nila iyon. Nang marating ang bahay ng Pulis ay agad akong sinalubong ng ilang lalake at inabisuhan na antayin daw si chief dahil nagpa-check-up lang saglit. Hmmmm...mukhang pinaghandaan niya talaga ako, napansin ko yung baka na nilalaga ng mga mama at mesa na nakahanda.

Tinanong agad ako ng pulis kung anong alak ba ang iniinom ko. Nang maramdaman ko na hard ang kanyang nais bilhin ay agad kong inabot ang P400 at humirit na kung pwede ay San Mig na lang. Agad naman siyang umayon at nagpabili sa mga makakainuman namin na mga mama. Mabait naman sila sa akin at panay ang tanong kung ano ba raw ang gusto kong kainin at ipabili. Bigla akong natawa sa sinabi niya:

"Oi...huwag kayong masasanay na uminom nito dahil mahal 'to."

"Kaya pala masarap eh," sabat ng isang lalake.

Lalo pa akong humalagapak sa halakhak ng sabihin ng isang lalake na:

"Brod, alam mo kapag Spo1 pa ang pulis ay pulis ito, dahil hindi pa ito nalalamon ng sistema. Pero kapag naging Spo2 na ito ay pulis na natuto, natuto sa pangongotong. Kapag naging Spo3 na ay pulis na laging humihirit sa pangongotong. At kapag naging Spo4 na ay puro kotong na ito."

Bago sa akin yung mga bansag na 'yon kaya sobra akong natuwa. Hindi naman lahat ng pulis na kaibigan ko ay tulad ng sinabi niya. May kilala akong mga pulis na tapat pa rin sa kanilang serbisyo.

Alas tres ng hapon ng maubos ang alak at mabilis na nagpaalam ako kay sarhento. Bumilib din ako sa kanya dahil kahit na inamin niya sa akin na babaero siya ay hindi niya pinababayaan ang kanyang mga anak. Pagdating naman sa trabaho ay alam niya kung saan siya lulugar. Kaya ang aming pagkikita ay tulad ng isang helmet na susuklob sa aming kaisipan bilang bagong katropa.

PRESYO NG LANGIS: ANG NAKAKUBLING TERRORISMO

2009-11-12T18:24:00.000-08:00

Ang langis ay ang nagsisilbing dugo ng modernong panahon. Kayat ang pagdaloy nito ay napakahalaga; ngunit, ang pressure nito ay bumubutas ng bulsa at sumasaid ng pitaka.

Gaano ba kahalaga ang langis sa ekonomiya ng bansa?

Ito ang nagbibigay ng ningas sa modernong teknolohiya upang mapabilis ang produksyon ng mga produkto, at matugunan ang matinding pangangailangan ng mga produkto sa pamilihan. Kapag ang puwersa ng demand at suplay ay magkatulad, ito ay magdudulot ng balanseng presyo. Ang stabilisadong presyo ay nagpapakita ng masiglang daloy ng pagkonsumo at nagbibigay ng ginhawa sa mga mamimili. Subalit, dahil salat sa langis ang ating bansa ay patuloy tayong umaasa sa pag-aangkat ng produktong ito na kadalasang nagmumula sa gitnang silangan. Mayroon man tayong MALAPAYA sa Palawan na pinagkukunan ng natural gas at langis upang gawing enerhiya, ngunit hindi naman natin ito direktang pinakikinabangan. Sa tantiya ng SPEX ay nakakalikom sila 12,000 bbl/day at 30 MMSCF/day ng natural gas at langis. Ang plantang ito ay pinangangasiwaan ng Shell Philippines Exploration (SPEX), ang langis na nakukuha mula rito ay inululuwas sa ibang bansa upang dumaan sa purifikasyon ng pagiging langis. Nakikinabang lamang ang pamahalaan sa royalty mula sa kita at buwis na makokolekta na aabot raw sa $8-10b sa loob ng 25 taon magmula nang ito'y madiskubre noong 1992.

Sa bawat araw ang Pilipinas ay kumukunsumo nang 330,000 bariles ng langis. Samakatuwid, marapat lamang na panatilihin ang suplay ng langis sa bawat araw upang magpatuloy ang sigla ng kalakalan, at matugunan ang mga pangunahing pangangailangan at dumaraming hilig ng bawat mamamayan. Ang kakulangan ng suplay ay magdudulot ng disekilibriyong presyo: sa puntong ito, maaring maging labis ang demand ng produktong petrolyo na magdudulot ng panic buying sa mga mamimili na mag-imbak ng langis bago pa maubos ang suplay. Kailan lang ay ipinahayag ni Energy Secretary Angelito Reyes na sa mga susunod na araw ay hindi na magiging sapat ang suplay ng langis ng bansa. Ang spekulasyong ito ay nagdulot ng labis na pangamba sa sektor ng industriya, lalong-lalo na sa mga drayber ng dyipni na pangunahing tagapagkonsumo ng produktong petrolyo.

Makatotohanan ba ang biglang pagkalusaw ng reserbang ng langis sa bansa?

Ayon sa ulat ng Organization of Petroluem Exporting Countries (OPEC, ang presyo ng krudo sa bawat bariles ay nagkakahalaga ng $76.50, mas mababa sa dati nitong presyo na $6.57. Batay sa OPEC Monthly Report ngayong buwan ng Nobyembre na ang OPEC Reference Basket ay tumaas ng $67.88/b noong October 9, mula $65.75/b noong October 2. Sa ganito ding panahon ay tumaas ang presyo ng krudo ng WTI at Dated Brent ng $71.03/b at $67.69/b. Maging ang Dubai crude ay patuloy sa pagtaas sa presyo na $68.31/b mula sa dati nitong presyo na $66.09/b. Sa taong ito ang World Oil Consupmtion Shares by Main Sector ay nahahati sa:

1. Transportation-46%
2. All other- 35%
3. Industry-10%
4. Residential-6%
5. Agriculture- 3%

Ipinapakita sa pagkakahati ng distribusyon ng pagkonsumo ng langis sa pandaigdigang kalakalan na ang pangunahing pinaggagamitan ng langis ay ang transportasyon, na sindundan ng industriya, residential at agrikultura. Kayat sa tuwing tumataas ang presyo ng langis, ang unang umaangal ay ang sektor ng transportasyon. Araw-araw silang gumagamit at bumibili ng langis bilang bahagi ng kanilang hanapbuhay. Sa katunayan ay hindi sila naniniwala na may kakulangan sa suplay ng langis kaya tumataas ang presyo nito sa pandaigdigang pamilihan. Ayon mismo sa Oil Market Report na inilabas ng IEA (International Energy Agency) noong nakaraang taon, nasa 81.9 milyong bariles kada araw (mbd) ang pandaigdigang pangangailangan habang nasa 84.6 mbd ang suplay sa langis noong ikalawang kwarter ng taong 2006. Ayon pa sa kanilang pagtantiya ay nasa 1.3 trilyong bariles ang reserbang langis sa mundo na maaring tumagal pa ng 42 taon kung pagbabatayan ang kasalukuyang antas ng pagkonsumo.

Ang presyo ng langis sa pandaigdigang merkado ay nakabatay sa impluwensiya ng mga dambuhalang transnational corporations o TNCs sa pangunguna ng Exxon Mobil (US), British Petroleum (UK), Royal Dutch Shell (UK-Netherlands), Chevron Texaco (US) at Total (France) na kontrolado ng US at European Union. Nakakatuwang isipin na pinalalabas ng mga kompanyang ito na may nagaganap na kompetisyon sa kanilang hanay. Panay ang kanilang pag-aanunsyo sa telebisyon sa mga produktong kanilang inilalabas upang hikayatin ang mga mamimili na tangkilikin ang kanilang produkto. Mapapansin sa istilo ng kanilang pag-aanunsyo na ang kompetisyon na kanilang ipinakikita ay malabnaw at puno ng pag-iimbot. Ito ay mararamdaman sa tuwing tumataas ang presyo ng petrolyo. Ang ganitong pamamaraan ay malinaw na isang uri ng kartel, na kung saan ay monopolisado nito ang produksyon, refinery at distribusyon – mula sa oil fields, tankers, barges, depot, refinery, retailers, tank trucks, pati pag-aanunsyo. Ang ganitong uri ng sistematikong pagsasalansan ng kanilang produkto ay nagdudulot nang manipulasyon sa suplay ng langis upang bumulusok paitaas ang presyo sa kanilang mga outlets.

Ang sistemang Oligopolyo na nanalaytay sa kanilang hanay ay malinaw na isang sabwatan. Sabwatan sa ilalim ng sistemang kapitalismo na kung saan ang prinsipyo ng hindi pakikialam ng pamahalaan o Lassez-faire ay namamayani. Kontrolado ng komersyalismo-- maging ang sistemang politikal ng bansa-- walang magawa ang pamahalaan sa tuwing tumataas ang presyo ng langis. Ang ganitong kaganapang pang-ekonomiya ay umiiral sa ilalim ng konsepto ng nakakaubling kamay (invinsible hands ni Adam Smith, ayon sa kanyang librong "An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nation) ay binigyang diin niya ang importansya ng nasabing ideya sa ilalim ng sistemeng kapitalismo...

every individual necessarily labours to render the annual revenue of the society as great as he can. He generally, indeed, neither intends to promote the public interest, nor knows how much he is promoting it. By preferring the support of domestic to that of foreign industry, he intends only his own security; and by directing that industry in such a manner as its produce may be of the greatest value, he intends only his own gain, and he is in this, as in many other cases, led by an invisible hand to promote an end which was no part of his intention. Nor is it always the worse for the society that it was no part of it. By pursuing his own interest he frequently promotes that of the society more effectually than when he really intends to promote it. I have never known much good done by those who affected to trade for the public good.

Kilala si Adam Smith bilang isang relihiyosong tao. Marahil ang kanyang tanging layunin ng kanyang isulat ang nasabing libro ay upang bigyan ng magandang patakarang ekonomiya ang kanyang bansa para sa ikagiginhawa ng mga mamamayan. Ang kanyang kaisipan ay nagkaroon ng mabuting epekto sa mga kanluraning bansa, ngunit ang kaisipang ito ay nagdulot ng hidwaang pang-ekonomiya sa pagitan ng mga manggagawa at may-ari ng kompanya. Binigyan niya ng pansin na ang pagkakaroon ng mababang presyo ng mga produkto sa pamilihan ay makakabuti para sa mga mamimili, subalit ito naman ay nagbigay ng labis na kita sa mga mangangalakal, dahilan upang ang agwat nang katayuang panlipunan ng manggagawa at may-ari ng kompanya ay lumayo nang milya-milya. Lumitaw ang pagiging ganid sa hanay ng mga mangangalakal, mas hinangad nila na kumita ng malaki kaysa magbigay ng serbisyo sa mga mamamayan, at naisantabi ang pantay na proteksyon ng mga manggagawa. Ang krisis sa lakas-paggawa ay isang pandaigdigang suliranin na kinahaharap ng lipunan o bawat estado.

Binaluktot ng makabagong panahon tunay na diwa ng konsepto ni Smith. Noon pa man ay umapela siya sa makasariling intesyon ng kalakalan na humahantong sa tatsulok na lipunan. Marahil naisip niya na ang merkado ay mabisang instrumento upang tugunan ang pangangailangan ng mga mamamayan dahil limitado ang pinagkukunang-yaman ng bawat bansa. Nang ma-obserbahan niya na ang monarkiyang sistema ng pamamahala, ay napagtanto niya na hindi ito sapat upang matugunan ang materyal na pangangailangan ng mga taong walang kakayahang bumili ng mga produkto sa presyong idinidikta ng burgis na pamilya. Ipinaunawa niya na ang pagpapalakas ng mga mangangalakal ay magbibigay ng bagong dimensyong panlipunan upang mapabilis ang transaksyon sa pagitan ng mga mamimili at nagtitinda. Maaring umukit sa kanyang balintataw na sa ilalim ng sistemang kapitalismo ay may pagkakataon ang bawat mamamayan na umunlad at paangatin ang kanilang estado sa lipunan. Hindi lingid na ang bansang Inglatera ay namumuhay noon sa ilalim ng pyudalismo. Hinahadlangan ng sistemang ito na ang bawat indibidwal ay mahalagang organismo ng lipunan. Ang kapangyarihan at kaginhawaan ng pamumuhay ay namamana, ayon sa pinagmulan na angkan. Kung kaya ang kanyang matinding apela ay sa damdamin ng mga mangangalakal:

Man has almost constant occasion for the help of his brethren, and it is in vain for him to expect it from their benevolence only. He will be more likely to prevail if he can interest their self-love in his favour, and show them that it is for their own advantage to do for him what he requires of them. Whoever offers to another a bargain of any kind, proposes to do this. Give me what I want, and you shall have this which you want, is the meaning of every such offer; and it is the manner that we obtain from one another the far greater part of those good offices which we stand in need of. It is not from the benevolence of the butcher, the brewer, or the baker that we expect our dinner, but from their regard to their own interest. We address ourselves, not to their humanity but to their self-love.

Ang kanyang panawagan ay isinantabi ng mga higanteng kompanya. Ano ba naman ang silbi ng negosyo kung hindi kikita ang isang negosyante? Madalas kong marinig sa karamihang Pilipino na kung may pera lang sila ay mag-nenegosyo sila upang yumaman at umahon sa hirap. Ngunit, ang bansang Pilipinas na napailalim sa matagal na pananakop ng mga dayuhan ay hindi nasanay sa ganitong kaisipan. Kadalasan ay nagiging palaasa ang ating bansa sa mga mayayamang bansa na may malaking impluwensiya sa ating ekonomiya. Kung baga, humihingi tayo nang habag sa dayuhan upang pagtakpan ang kahinaan ng ating pamahalaan. Bunga nito ay nagkakaroon ng pagmamalabis sa konsepto ng walang pakikialam sa hanay ng mga higanteng oil players.

Alam nila na ang pagkontrol sa kanilang kagustuhan ay magdudulot ng mababang kita sa kanilang hanay. Panatag sila na kaya nilang paglaruan ang merkado dahil ang langis ay isang malakas na puwersa sa pagpapataas ng presyo ng mga bilihin. Ang pagbinbin sa suplay nito ay magdudulot ng mababang produksyon at mahinang kita sa sektor ng industriya. Kapag nagpatuloy ang ganitong suliranin, magdudulot ito ng mahinang koleksyon ng buwis. Alam nanam natin na ang buwis ay isang instrumento upang magbigay ng serbisyo sa mga mamamayan. Kapag mahina ang koleksyon ng buwis ay hindi maipapatupad ng pamahalaan ang mga proyekto nito. Ito ay magdudulot ng kawalang tiwala ng mga mamamayan sa pamahalaan. Bungsod nito, maaring maganap ang ligalig sa lipunan (social unrest). Mapapansin na binabalewala ng mga kompanyang ang hustisyang panlipunan (social justice), alam naman nila na naharap sa sunod-sunod na dagok ang ating bansa dulot ng kalamidad. Pero, bakit tila ayaw nilang magpasakop kahit na sa maikling panahon lamang? Hindi ba't ito ay taliwas sa aral ni Smith. Hindi ba puwedeng tignan nila muna ang kapakanan ng mga nasalanta ng kalamidad, bago ang kita. Ang kasalukuyang presyo ng langis ay hindi magpapalubog sa kanilng negosyo. Nais lamang nilang samantalahin ang BER month na kung saan ay mas malakas ang pagkonsumo ng langis. Sa bagay hindi naman maiintindihan ng mga dayuhan ang kulturang Pilipino, kahit pa sabihin na ang mga managers nito ay dugong pinoy. Para sa kanila ang negosyo ay negosyo kahit na maraming naghihingalo.

Ano ang kaugnayan ng Price Control sa pagkalusaw ng suplay ng langis sa bansa?

Kagabi lang ay nagpakarga ako ng langis. Bago pa makalapit ang dyip sa outlet ay sinigaw na ng isang gasoline boy na ubos na ang kanilang diesel na pangunahing ginagamit sa hanay ng transportasyon sa bansa. Ang sigaw ng drayber ay nag-ho-hoard na naman kayo. Ang binitiwang salita ng isang drayber ay ang tunay na kulay na sistemang Oligopolyo na umiiral sa bansa. Tila ba nagmamalaki ang mga may-ari ng langis na kayang-kaya nilang paralisahin ang indunstriya ng bansa kung hindi pagbibigyan ang kanilang kahilingan. Magmula kasi ng hatawin ang ating bansa ng sunod-sunod na bagyo, at naapektuhan nito ang kabuhayan ng maraming Pilipino sa Luzon, kayat pinag-utos ng pangulo ang mahigpit na monitoring ng mga presyo ng bilihin sa pamamagitan ng Price Control. Kapag ang isang bansa ay nasa ilalim ng state of calamity ay may kapangyarihan ang pangulo ng bansa na ipagbawal ang agarang paggalaw ng presyo sa merkado. Ang kakulangan kasi sa mga pangunahing pangangailangan ay magandang pagkakataon upang samantalahin ng prodyuser na pataasin ang presyo. Ang ganitong konsepto ay nakabatay sa batas ng suplay ar demand. Sa ganito kasing pagkakataon ay napakataas ng demand ng mga mamamayan sa pangunahing produkto. Ang kondisyong ito ay magbibigay ng magandang bentahe sa mga negosyante na kumita ng mas malaki.

Ayon sa Price Act (Republic Act 7581). Price manipulation is declared illegal under this law. There are three acts considered as price manipulation, punishable by imprisonment:

(1) Hoarding, which is the undue accumulation by a person or combination of persons of any basic commodity beyond his or their normal inventory levels or the unreasonable limitation or refusal to dispose of, sell or distribute the stocks of any basic necessity of prime commodity to the general public or the unjustified taking out of any basic necessity or prime commodity from the channels of reproduction, trade, commerce and industry.

(2) Profiteering, which is the sale or offering for sale of any basic necessity or prime commodity at a price grossly in excess of its true worth.

(3) Cartel, which is any combination of or agreement between two or more persons engaged in the production, manufacture, processing, storage, supply, distribution, marketing, sale or disposition of any basic necessity or prime commodity designed to artificially and unreasonably increase or manipulate its price.

Ano ang kaugnayan ng langis sa presyo ng mga bilihin?

Hindi maikakaila na malaki ang kaugnayan ng presyo ng langis sa pamumuhay ng mga Filipino. Ang patuloy na pagtaas ng pamasahe ay nagdudulot ng mabigat na pasanin sa kita ng mga mamamayan. Ang minimum wage ng mga manggagawa ay labis na naapektuhan, dahilan upang sila'y manawagan ng pagtaas ng sahod. Noong nakalipas na buwan ay tumaas singil sa pamasahe ng P0.50 mula sa huling P2 pagtaas nito, dalawang taon na ang nakalipas. Ang kondisyong ito ay nagdulot ng pagtaas ng presyo ng mga pangunahing bilihin, tulad ng bigas, asukal, mantika, tinapay at iba pa. Noong kasagsagan ng rice crisis sa mundo ay pumalo ang presyo ng bigas ng P40-P50 bawat kilo. Nasaksihan natin kung paano naghirap ang ilang mamayang Pilipino na pumila sa NFA rice upang ang kanilang salapi ay makaagapay sa mga pang-araw-araw na gastusin. Napuwersa ang pamahalaan ng mag-angkat tone-toneladang bigas upang ang suplay ng bigas ay maging sapat sa bawat araw na pagkonsumo. Bumalik lamang ang abot-kayang presyo ng bigas nang maging sapat ang suplay ng bigas sa bansa.

Nahihirapan ang mga nanay sa pag-budget ng kita ng kanilang asawa. Bukod sa patuloy na tumataas ang presyo ng mga pangunahing bilihin ay higit na tumataas ang cost of living sa kalakhang maynila. Hindi sapat ang P385 pesos na minimum wage kada araw, sa kasalukuyan ang bawat pamilya ay kailangang gumastos ng P600. upang makakain ng masusustansyang pagkain at mabuhay na matiwasay sa bawat araw. Samantalang ang daily cost of living sa buong bansa ay nagkakahalaga ng P517.60. Ipinapakita lang ng datos na ito na karamihan sa mga Pilipino ay nabubuhay sa poverty line. At nagpapatunay lamang na ang kahirapan parin ang pangunahing mabigat na suliranin ng bansa. Kahit na sabihin na gumaganda ang takbo ng GNP at GDP bilang economic indicators. Hanggat hindi nararamdaman ng karamihang Pilipino ang tamang pasahod at seguridad sa kabuhayan ay hindi masasabing may nagaganap na pag-unlad sa bansa.

GINTONG DAHON NG PANAHON

2009-11-10T05:35:00.000-08:00

"Nanay naman, eh, di ba sabi ko sa 'yo h'wag kang iihi sa higaan mo. Napakahirap atang maglaba ng kumot at kutson. Nakakapagod kayang maglaba maghapon para lamang mapatuyo yung mga ito. Pasaway talaga kayo."

Panay ang reklamo ni Aling Elvie sa kanyang walongpung taong gulang na ina na si Lola Rosing. Bago mamatay ang kanyang ama ay hinabilin sa kanya nito na h'wag pababayaan ang ina. Alam kasi nya na hindi ito iintindihin ng kanyang mga kapatid. Abala ang mga ito sa kanilang trabaho sa Amerika, kaya napilitan silang pabalikin ang ina sa Pilipinas para mas maalagaan. Nakukulitan na ang kanyang mga anak sa ugali ng ina. Naabala ang trabaho nila, dahilan upang mamiligro ang kanilang posisyon sa oipisina. Hindi nila maintindihan ang inaasal nito. Laging nagpapapansin at humihingi ng atensyon. Dahil sa kanyang kakulitan ay naisipan nila na dalhin sya sa tirahan ng mga matatanda upang higit na maalagaan. Nang tumagal ang isang linggo na hindi nya nakikita ang mga ito ay bigla itong nagwala at nagpumilit na lumabas para hanapin sila. Muntik na syang masagasaan ng sasakyan. Buti na lang ay nahatak sya ng isang pinoy na naglalakad sa tabi ng kalsada.

Ibang-iba siya sa mga matatanda sa Tate. Madaling matanggap ng mga tao sa bansang ito na kapag mahina na ang kanilang katawan ay kailangan na silang ihiwalay sa mga pamilyadong anak upang hindi sila maging sagabal sa kaunlaran ng bansa at batang populasyon. Nakasanayan na kasi ng mga kanluraning bansa na ilagak ang mga matatanda sa isang institusyon na kumakalinga sa mga matatanda-- kapalit ng salapi. Mahalaga ang modernisasyon para sa bagong henerasyon. Kailangang kang makasabay sa bilis ng pagbabago, kailangang maging handa sa pagsulpot ng bagong teknolohiya, at higit sa lahat ay kailangan mong paunlarin ang iyong kasanayan sa bawat aspeto ng pagbabago.

Noong kalakasan pa ni Lola Rosing ay ginawaran sya ng plake ng pagkilala bilang natatanging ina ng isang institusyon na kumikilala sa husay at galing ng mga ina. Umani ito ng papuri mula sa iba't ibang sektor ng lipunan, ang sipag at tiyaga ni Lola Rosing na itaguyod ang sampung anak ay labis na hinangaan. Humanga sa kanya ang publiko dahil nabigyan nito nang magandang buhay at kinabukasan ang lahat ng kanyang mga anak na sya lamang ang nagtaguyod sa kanilang pag-aaral. Hindi magkamayaw ang dagundong nang mga palakpak matapos nyang ibahagi ang kanyang buhay sa mga tagapakinig. Karamihan ng mga inang nakapakinig ng kanyang mensahe ay nagkaroon ng lakas ng loob na tularan ang kanyang magandang halimbawa. Para sa mga kababaihan sya isang patron ng ulirang ina.

@@@@

Dalawangpung taon na ang lumipas ng una nyang mahawakan ang plake nang pagkilala sa kanyang pagiging isa sa kinikilalang pinaka-mahusay na ina sa bansa. Bawat gabi ay pinipunsan nya ang plake, niyayakap at kinakausap kung tunay ba ito o isa lamang dekorasyon sa kanyang pagkatao. Madalas syang umiiyak sa tuwing pagmamasdan ang mga larawan na kanyang inipon sa photo album. Lagi nya itong bitbit at madalas na binubuklat. Madalas bumabalik sa kanyang mga ala-ala ang masasayang sandali ng sila ay sama-samang nagpapatakbo ng negosyo. Napapangiti sya sa tuwing lumalakas ang hihip ng hangin. Napapapikit sya at dinadama ang mga sandali na kapit-kamay silang namamasyal sa tabi ng dagat at magkaulayaw na namumulot ng sigay upang gawing pitaka at ibenta sa bayan.

Kinukurot ang kanyang puso kapag nararamdaman nya ang matinding sikat ng araw na humahalik sa kanyang balat. Naiisip kasi nya ang magugulong sandali na hilong talilong sya sa paghahagilap ng pera para makabili ng gamot sa tuwing inaapoy ng lagnat ang kanyang mga anak. Nahihirapan syang huminga sa tuwing papatak ang ulan; na-iisip nya ang mga sandaling pinagsasaluhan nila ang tuyo at tutong na kanin sa kasagsagan ng bagyo. Tinangay pa nga ang bubong ng kanilang bahay na dinaganan lang ng mga pinaglumaan na gulong ng sasakyan at kapirasong pako na hiningi pa sa kapit-bahay. Kumikirot ang kanyang mga kalamnan sa tuwing magugunita nya ang masaya nilang salo-salo sa araw ng pasko.

Malimit syang hindi dalawin ng antok. Malimit syang nagsusulat at kumakanta ng mga lumang awitin na nilikha nya para sa kanyang mga anak. Pinipilit nyang pumainlanlang ang mga himig ng musika sa hangin at aliwin ang gabi nang mga naglahong halakhakan, iyakan at pangako na tila ginuhit sa tubig. Malimit syang nagsisisi kung bakit pinili nya pang mag-aral at manirahan ang kanyang mga anak sa lupaing kanyang tiningala at sinamba na magbibigay sa kanila ng magandang buhay at matatag na kinabukasan. Nagsisisi sya kung bakit hinayaan nyang lamunin ang mga ito ng mga asal at kultura na taliwas sa kanyang nakamulatan at nakasanayan. Nagsisisi sya dahil nakalimutan na nila kung saan sila nagmula.

Kinalimutan na nila ang kanilang sariling wika, inayawan na ang mga pagkaing dati rati'y pinag-aagawan nila sa hapag kainan, at ayaw na nilang lumingon kung saan sila nagmula. Labis ang kanyang pagsisisi at tinalikuran nya ang kanyang sariling bayan, alang-alang sa pagbabagong nagaganap sa kapaligiran. Iniiyak nya na lamang sa tahimik na sulok ang mga mapapait nakaraan na parang mga tinik na sumusugat sa kanyang puso.

@@@@

Natatakot sya na sumapit ang dilim at maglaho sa kanyang paningin ang silahis ng araw. Ayaw nyang agawin ng dilim ang liwanag. Itinuturing nyang kaaway ang dilim sa loob ng tahanan. Kapag ito'y sasapit ay nabibingi sya sa mga mga mahihiwagang tinig na bumabalot sa buong paligid at pumapalupot sa kanyang puso. Tinig na nagsusumamo sa nakakabatang henerasyon na mahalaga parin sya sa lipunan. Nangangailangan sya ng pagmamahal at pag-aaruga mula sa mga taong inalayan nya ng pagmamahal at binuhusan ng lakas. Nabibingi sya sa bawat panaghoy ng mga matatandang kanyang kaulayaw sa loob ng tahanan.

Tulad nya ay madalas nilang tawagin ang pangalan ng kanilang mga anak. Tulad nya ay binubuklat nito ang mga larawang nagsisilbing saksi sa pagmamahal sa mga anak. Kinakausap nya ito na parang mumunting mga bata na patuloy na naglalaro sa kanyang puso. Ang mga larawang iyon ay nagbibigay ng kulay sa kanyang buhay na patuloy na labanan ang mga pighati na dulot ng katandaan. Madalas ay nakakalimutan na nya kung saan nya inilapag ang mga bagay na gagamitin nya, pero hinding-hindi nya nakakalimutan ang mga maliligayang panahon na nag-umpisang umiyak ang kanyang mga anak, idinuyan sa kanyang braso, inalayan ng sariwang gatas, ang mga hikbi nito na nagsilbing musika sa kanyang pandinig, ang araw na narinig nya itong magsalita nang pabulol, unang araw na narinig niya sa kanilang mga tinig ang salitang "nanay", taon nang sila ay unang naglakad, mga araw na tinuturuan nya itong magsulat at buong giliw na hinahatid sundo sa paaralan.

Habang lumalalim ang gabi ay lalong lumalalim ang pitak sa puso ng mga matatandang inihiwalay sa tunay nilang tahanan. Ang bawat tikatik ng orasan ay tikatik ng kanilang isipan at pagsambulat ng damdamin sa gitna ng dilim. Ang dilim ang nagsisilbi nilang kaaway sa pag-ikot ng daigdig sa bawat araw. Ito ang humuhukay sa nakahimlay na kasaysayan. At nagsisilbing libingan ng kanilang panaghoy.

Namulat sya na hindi nagsisinungaling ang pag-ibig. Ang panaghoy ay hindi namimili ng lipi, kultura at kasarian. Pilit lamang tinatago ng bagong henerasyon at tunay na kahulugan ng pagmamahal. Nasisilaw ang bagong henerasyon sa hitik na hitik na teknolohiya. Iniisip na lang ni Lola Rosing na katawan nya lang ang tumatanda, hindi ang puso nya. Nagbabago ang daluyong ng panahon, pero ang pagmamahal nya ay nananiling sariwa para sa kanyang mga anak. Ang katawan nya ay kakainin ng lupa, ngunit ang kanyang pagmamahal ay maiiwan sa puso't isipan ng kanyang mga anak na tila nakalimot sa halaga ng gintong dahon ng panahon.

KATORSE

2009-11-06T06:02:00.000-08:00

"Pramis...ipako mo man ang puso ko...ipaipit mo man sa mga alimango at ipasagasa sa barko. Ikaw, ikaw lang ang mamahalinl ko...maging sino ka man, maging lobo ka man, kahit katorse ka pa lang, tandaan mo lahat ng ito ay nagsimula sa puso. Dito...dito sa puso ko ay naka-photo shop ang larawan mo. Para itong blog na inaalayan ng hininga ng aking utak, facebook na lagi kang naka-broadcast, twitter na laging kang pinag-uusapan, farmville na laging tinataniman at higit sa lahat....higit sa lahat...lagi 'tong naka-online para lagi kitang makapiling sa oras nang aking paghimbing." Ang mala-alamat na panliligaw ni Bonoynoy kay Analyn na kanyang nililigawan.

Katorse pa lang si Analyn, tipikal na Filipina ang angking ganda nito, kulot ang buhok, mahaba ang bangs, singkit ang mata, makapal ang labi, matangos ang ilong, manipis ang kilay, sobra ng tatlong pulgada ang katawan nito para tawaging seksi, matambok ang pwet at bilugan ang mga binti. Anak ito ni aling Nena na kilalang magbabalot sa kanilang lugar. Nakapwesto ang tindang balot ni Analyn sa kanto ng Bayanan, malapit sa palengke ng Markville. Nakalapag ang mga tindang itlog nito sa isang di-tiklop na lamesita na iniilawan nang isang katamtamang laki na puting kandila. Sa lugar na ito ay nagbunga ang mga pambobola ni Boknonoy para mapa-ibig ang dalaga. Parati niya itong dinadalhan ng choco-choco at stick O para panatilihing sweet ang kanyang pagmamahal sa babaeng tinitibok ng kanyang bituka. Hindi nagtagal ay napa-ibig niya ang dalaga at tuluyang nahulog ang loob nito sa kanya. Lalong naging masigasig siya sa pagdalaw sa kuta ng kanilang pagmamahalan at panay tikim sa balot at penoy na tinda ng kanyang kasintahan.

TATLONG LINGGO nang hindi siya sinipot ni Boknoynoy. Nagdulot ito ng labis na pag-aalala sa dalaga, malimit siyang balisa kapag sumapit na ang alas-nueve ng gabi, hindi siya mapakali, nalilito, nagugulumihanan, at para siyang mababaliw sa matinding pananabik na makita ang nobyo.

LUMIPAS ANG ISANG BUWAN. Hindi pa rin nagpakita ang nobyo...ni isang text, wala; ni isang tawag, wala. Iyak na lang siya nang iyak. Umiiyak sa pag-iisa, umiiyak umiiyak kay Boknoynoy, umiiyak sa ilang kaibigang nagtatanong at nahahabag. Tanging ang mga balot, penoy at chicharon ang kanyang naging kalakasan upang pahupain ang kirot ng kanyang puso. Naging madalas ang kanyang pag-iyak. Tuwing may bumibili ng kanyang tindang balot at penoy ay hindi niya mapigilan ang pagpatak nang kanyang luha na unti-unting dumudulas sa kanyang pisngi...pababa sa kanyang baba...babagsak sa lamesita at sisipsipin ito ng kahoy.

NATUWA ito nang dinalaw siya ni Boknoynoy. Bumilis ang tibok ng kanyang puso, mabilis ang naging daloy ng kanyang dugo sa kanyang mga ugat at nag-init ang temperatura ng kanyang katawan. Sa oras na iyon ay para siyang nasa alapaap sa labis na pangungulila sa kanyang minamahal.

"Boknoynoy, kamusta ka na? Bakit matagal kang hindi nagpakita?" pag-uusisa nito sa kasintahan.

"Pasensiya na...na-ospital kasi ako dahil sa kakain ko ng balot. Hindi natunaw yung mga balat na dumikit sa aking bituka. 'Yan tuloy nagasgas ito at nagdugo. Buti na lang yung sisiw ay natunaw. Akala ko nga mamatay na ako...pero buti na lang ay nadugtungan pa ang buhay ko para masabi ko sa'yo na...," ang detalyadong paliwanag nito.

"Ano yun..ha?!" ang pagtatakang tanong ni Analyn.

"Sa ora na ito ay pinuputol ko na ang ating ugnayan. Kahit kailan ay hindi na ako kakain ng tinda mong penoy at balot. At higit sa lahat hindi na kita madadalhan ng choco-choco at stick O," ang mariin na pahayag ni Boknoynoy.

Bago pa matapos nito ang kanyang sasabihin ay humagulgol na sa pag-iyak ang dating kasintahan. Matapos masabi ni Boknoynoy ang lahat-lahat ay mabilis nitong nilisan ang lugar. Araw-araw ay nakikita niya ang pagtangis ni Analyn sa harap ng Markville. Napansin nito na dalawa na ang nakatirik na kandila sa ibabaw ng lamesita. Isang matabang kandila at payat na kandila at nagpapaningning sa lugar. Hindi siya nakatiis, bumaba siya ng sasakyan, at pinuntahan si Analyn.

"EHEM...hanggang ngayon ba hindi mo pa rin ako makalimutan? Hindi mo ba matanggap na hindi na kita mahal? Hay, ano ka ba naman Analyn....mahirap bang tanggapin na hindi na kita mahal." Nakapamewang nitong pagyayabang sa kanya.

"HOY...ang kapal naman ng mukha mo! Para sabihin ko sa'yo, kaya ako umiiyak ay dahil hanggang ngayon ay hindi mo pa rin binabayaran ang mga inutang mong penoy at balot. Natatakot ako na gulpihin ng nanay ko, kaya panay ang pag-iyak ko. O...eto yung listahan! 'Whag kang mag-alala pinabarangay na kita...penoy at balot lang pala ang habol mo. Anong tingin mo sa akin PATO! Ang dapat sa'yo nilulublob sa ITIKAN."

Ang nagliliyab na mga salitang binitiwan ni Analyn. Hindi na nakapalag si Boknoynoy nang damputin siya ng mga barangay tanod. At pilit na pinagbabayad sa kanyang utang.

ASTRAL PROJECTION SA LOTTO

2009-11-04T05:48:00.000-08:00

Pumunta sa Quiapo si Boknoy at bumili ng pirated disc na DVD tungkol sa astral projection. Pagdating sa bahay ay agad niya itong isinalang at pinanood. Ayon sa guru master, sa pamamagitan daw ng kanyang leksyon ay matutunan ng isang tao na ihiwalay ang kanyang kaluluwa sa kanyang katawan. Dapat daw tandaan ng sinumang magpapakadalubhasa sa hiwaga nito, ay kailangang mag-konsentreyt ng mabuti, 'whag gagalaw, 'whag ididilat ang mga mata, panatilihing kalmado ang isip, at payapa ang pakiramdam.

Sunod-sunod ang binigay nitong intsruksyon. Tumimo sa isipan ni Boknoy ang mga katuruang ito: maging dalubhasa sa pagkontrol ng isipan; imadyinin na ang iyong kaluluwa ay marahang tumatakas sa iyong katawan; tulad na kristal na tubig na walang kulay; palutangin ang diwa upang lumutang papaitaas...na tumatagos ang katawan sa kisame at bubungan.

Pumowesto siya ng upo sa isang malapad na kahoy. Sinubukang papayapain ang isipan at pinakalma ang damdamin. Matindi ang ginawa niyang konsentrasyon. Pansamantala niyang naramdaman ang paglutang ng kanyang katawan...

Isang malakas na pagkalabog ang gumising sa mahimbing na pagkakatulog ni Boknoynoy at Bokneneng.

"Aray ko! Nabali ata ang balakang ko!"

Hinatak pala ni Boknay ang upuan kaya siya nahulog.

"Abay Boknoy, magpatulog ka naman, hindi mo ba napansin na tulog na ang lahat at ikaw na lang ang gising. Nakakabulahaw yang pinapanood mong kabalbalan. Matulog ka na nga!" Nangigigil na sermon ng kanyang asawa.

Pinatay nito ang T.V. at pumasok sa kanilang kuwarto.

KINABUKASAN ay umalis ng bahay ang mag-iina. Pagkakataon niya na masolo ang bahay at maisakatuparan ang naudlot na astral projection. Sinarado niya muna ang pinto, bintana at pinatay ang ilaw. Umupo siya sa ibabaw ng kutson. Ni-relaks ang kanyang katawan, pinayapa ang isip at pinakalma ang damdamin. Sinunod niya ang sinabi ng guru master sa astral projection.

Matagal siya sa gayong posisyon. Lumipas ang ilang oras ay naramdaman niya na dahan-dahang humihiwalay ang kanyang kaluluwa sa kanyang katawan...unti-unti siyang tumataas...lumulutang sa hangin...hanggang sa tumagos ang kanyang katawan sa bubungan. Napansin niya na himbing na himbing sa pagtulog ang kanyang katawang lupa.

Nilakbay niya ang siyudad nang palutang-lutang sa hangin. Pinuntahan niya ang ahensiya ng pamahalaan na nangangasiwa sa LOTTO. Nakita niya na pinagplaplanuhan nang apat na kawani nito ang gagawing pandaraya sa susunod na bola. Napansin niya ang ilang numerong nakasulat sa papel.

"Pare, bukas na bukas ay tayaan mo ito. Tiyak na magiging milyonaryo tayong lahat." Utos ng isang matabang lalake.

"Ngayon pa lang ay magdiwang na tayo...yahoooooo...!"

6-10-12-14-21-34 ang mga kombenasyon na numero na tatama sa susunod na bola. Walang sinayang na sandali si Boknoy. Agad siyang bumalik ng bahay at nakita niya ang kanyang katawan na mahimbing pa rin sa pagkakatulog. Ipinosisyon niya ang kanyang kaluluwa katulad ng ayos ng kanyang katawang lupa sa pagkakahiga.

Maya-maya ay nagising ang kanyang katawang lupa. Hingal na hingal siya nang magising. Tinungo niya ang kusina at umiinom nang isang basong tubig. Matapos uminom ay lumabas siya ng bahay at tumaya sa LOTTO.

Hehehe...siguradong yayaman na ako. Malilibot ko rin ang buong mundo at higit sa lahat ay mabibili ko na ang mga gusto ko.

Kinagabihan ay pinanood niya ang bola ng LOTTO. 6-10-12-14-21-34 ang lumabas na mga numero. Nagtatalon si Boknoy sa tuwa. Sa sobrang kagalakan ay ibinalita niya ito kay Boknay at sa kanyang mga anak.

"Matulog na tayo...bukas na bukas ay mayaman na tayo." Ang buo niyang kagalakan.

"Awhooo....awhooooooo......" Nabulahaw siya sa sunod-sunod na pag-alulong ng aso.Bumukas ang kanyang third eye. Napansin niya na may apat na kaluluwang palapit sa kanyang harapan. May bitbit itong sangkatutak na pera. Iniabot nila ito sa kanya at lumutang ang milyong-milyong mga salapi sa loob ng kanyang bahay Pilit niya itong kinukuha. Panay ang dakot niya sa hangin, ngunit kahit isang piraso ay hindi niya madampot.

"Mahahawakan mo lamang 'yan kung mag-astral projection ka. Ikaw kasi ang tumama sa bola ng LOTTO nang mga kaluluwang pagala-gala," paala-ala ng isang kaluluwa.

"Nay, tignan mo si tatay maghapon na 'yang may dinadampot sa hangin. Mukhang napasukan ata ng hangin ang utak at nababaliw na." Pagsusuri ni Boknoynoy.

"Sabi ko na sa'yo nay, hindi totoo yung sinasabi ni tatay kagabi." Segunda ni Bokneneng.

"Dalhin na kaya natin ang tatay mo sa Mental Hospital," utos ni Boknay.

Buhay ba talaga ang Diyos?

2009-11-02T17:21:00.000-08:00

Ang liwanag ay repleksyon lamang ng enerhiya ng init. Ang kawalan ng liwanag ay pamamayani ng dilim na kung saan ang lamig ay bumabalot sa kapaligiran at namamayani sa kalikasan. Kung kaya't ang pamamayani ng kasamaan ay kawalan ng pananalig sa Diyos. Nilikha nya ang lahat ng bagay sa mundo. Kasama na rito ang mga nagrebeldeng mga anghel sa pamumuno ni Satanas o kilala bilang demonyo o kalaban ng kabutihan. Nilikha nya ang mga ito ayon sa kanilang katangian. Ngunit, hindi nya tinangal ang free will nito o kalayaan ng diwa. Hinayaan silang magdesisiyon sa pagpili ng masama o mabuti. Kaya nga di tayo nilikha na isang Robot o sunod-sunuran na nilalang. Pinagkalooban tayo ng puso upang madama ang mabuti at di mabuti para sa ikagiginhawa ng ating emosyon.

At isipan naman ay sumusuri sa ating pagpapasya sa pagtanaw ng tama o mali. Ipinoproseso ng ating isipan ang mga bagay na makakabuti para sa atin at isinasantabi nito ang mga pangyayaring di makakatulong sa ating pagkatao. Ang pagsulpot ng kasamaan sa sahig ng mundo ay bunga ng pagsuway sa pamantayang moral. Hindi ginigiit ng maykapal na sundin natin ito; binigyan nya tayo nang buong kalayaan na pumili kung alin sa moral at di moral na pamantayan ang ating isasabuhay. Binigay nya ito bilang kapahayagan nang kanyang kabanalan. Kabanalan na tinataglay natin, at nasa atin parin ang pagpapasya kung ito ay ating paiiralin bilang kanyang kawangis. Ika nga gaano man kasama ang isang tao ay may ipinapakita parin itong kabutihan. Hindi ba't nagpakita ng kabutihan si Adolf Hitler sa mga Alemanya, kahit na pinapatay nya ang mahigit anim na milyong Hudyo. Nakakaramdam parin ng awa ang tinaguriang pinakamasamang tao sa mundo na may pinaka-maitim na budhi. Sa kapangyarihan ng awa, kaya tayo binibigyan ng pagkakataon na magbago at makasama ng dakilang lumikha sa kabilang buhay.

Ito ang bagay na hindi maarok ng siyensya. Nakatuon lang kasi ang kanilang pananaw sa apat na dimensyon ng mundo, at hindi sa multi-dimensyonal na inilaan ng maykapal para sa ating lahat. Namamayani sa siyensya ang teorya ng relatibo, na kung saan ang opinyon mo ay tama para sa'yo at ang opinyon ko ay tama para sa akin. Maging sa sistemang politikal ng ating bansa sa ilalim ng demokrasya ay ginagamit na pamantayan ang kaisipang ito. Kapag 3/4 ng mambabatas ang sumang-ayon para maisabatas ang isang panukalang batas, upang maging pamantayan ng lipunan o norm. Ang tawag dito ay ang paghahari ng Mayorya at pakikiramdam ng Minorya. Subalit ang na-aprubahang batas ay kikilalanin bilang isang Relatibong Mayorya. Mababago lamang ang nilalaman ng isang batas kapag nagbago na ang bumubuo ng Mayorya, at ang Minorya ay sya ng Mayorya. Ang siste kasi ng politika ng bansa ay nakabatay sa tunggalian ng Mayorya at Minorya. Kaya't mapapansin na ang mali ay nagiging tama at ang tama ay nagiging mali depende sa namamayaning politikal party.

Ang kawalan ng tinig ng mga dukha sa lipunan ay kawalan ng liwanag sa tunay na kalagayan ng ating bansa. Pilit na sinasagkaan ang liwanag na magpapamulat at realisasyon ng balanseng pagtingin sa katayuan ng mahirap at mayaman. Kapag ang munting liwanag ay nawalan ng kutitap, namamayani ang tala ng ganid at pananamantala . Ang talang ito ay sasabog sa buong kapuluan, magkakalat ng bubog nang pasakit at dusa. Lalambungan nitong nang kirot ng pamumuhay at titibuin ang puso at isipan ng mga mapagkunwaring pag-aalala. Papalakpak ang puso ng mga higanteng tala sa pagtamo ng kanilang kasaganaan. Habang patuloy ang hikbi ng mga walang muwang na mamamayan na nakulong sa dilim bunga nang di pantay na pamumuhay.

ITUTULOY...

Ang Sandalyas ng Wak Wak

2009-10-31T19:37:00.000-07:00

Inimbitahan ni Boknoy ang mga kababaihan sa kanilang lugar sa isang engrandeng handaan. Mabilis na kumalat ang balita na sa gaganaping handaan ay pipili ang Sultan ng kanyang magiging kabiyak na siyang magiging reyna ng kanilang kaharian. Todo bihis at postura ang ginawa ng bawat kababaihan. Sandamakmak na meky ap ang pinahid nila sa mukha para lang mapansin ng hari.

Ayon sa tagapag-balita o umalohokan, ang mapipiling dilag ay siyang isasayaw ng hari at magiging reyna ng pagtitipon, at magiging lihitimong reyna nang buong kaharian ng Kwek-Kwek. Nagsimulang lumibot ang Sultan, naakit ito sa simpleng ganda at kasuotan ng isang dilag na katulong nang tatlong magkakapatid na babae na kabilang sa Maharlikang pamilya.

"Anong pangalan mo?"

"Estela po."

"Sino ang mga magulang mo?"

"Ah,e, pasensya na po kailangan ko ng umuwi."

Panay ang nguynguyan ng mga kababaihan nang yayain ito ng hari at isayaw sa gitna ng pagtitipon. Pagsumapit ang alas-dose ng gabi ay ihahayag ni Boknoy ang pagpapatibay sa kanyang pinal na desisyon na ang babaeng napili ay kanyang pakakasalan at magiging kabiyak ng kanyang puso. Isang minuto bago sumapit ang takdang oras ay nagmamadaling nagtatakbo ang dalagang kanyang kasayaw. Mabilis itong nakalayo. Lalong umingay ang tsismisan ng mga kababaihan. Pilit itong hinabol ni Boknoy, ngunit mabilis itong nakalayo sa lugar, at mabilis na naglaho sa kanyang paningin.

Napansin nito na naiwan ng babae ang isang kabiyak ng sandalyas.

Kinabukasan ay may natagpuang patay na lalake malapit sa lugar na pinagganapan ng okasyon kagabi. Wakwak ang dibdib nito; umugong ang balita na dinukot ang puso nito ng isang manananggal. Nahirapan ang mga imbestigador na Timawa na makakalap ng saksi upang matukoy ang salarin. Isang daang metro mula sa pinangyarihan ng krimen ay may napansin silang may naiwan na isang marka ng sandalyas sa putikan. Agad na pinakuha ni Boknoy ang napulot na sandalyas at isinukat sa naiwang marka.

Namangha siya at nagulat. Napailing siya at pumalatak nang pumalatak.Agad niyang pinag-utos na hanapin ang babaeng nagmamay-ari ng sapatos. Pinuntahan ng kanyang mga tauhan ang bawat bahay at isinukat ang sandalyas sa bawat kababaihan. Sa buong maghapong pagsusukat at paghahanap ay nais na nilang sumuko. Nang kumagat ang dilim ay nagimbal sila nang makita nila ang kalahating katawan ng isang babae na manananggal, nagmamadali nilang inilabas ang sandalyas at isinukat sa paa nito. Bumilis ang tibok nang kanilang puso at namutla nang kumasya ito sa paa ng manananggal. Nang makumpirma nila na saktong-sakto ang sukat ng paa nito ay pinosasan nila ang paa nito, binitbit at ikinulong.

Bilog ang bagong sulpot na buwan. Sumapit ang ala-una ng gabi, nagulat ang mga pulis na Timawa dahil galit na galit na dumulog sa kanilang tanggapan ang manananggal. Nagsampa ito ng reklamo ng Human Rights Violation at Illegal Detention, dahil premature raw ang ginawang pagpapakulong sa kalahati ng kanyang katawan. Hindi raw siya nakatanggap ng warrant of arrest mula sa husgado. Isa pa, wala raw silang pinanghahawakang prima face evidence at physical evidence, bilang katibayan sa brutal na pagpatay na ibinibintang sa kanya. Isa raw itong panggigipit sa kanya bilang isang manananggal. Kahit ganun raw ang kanyang katangian ay nanatiling hulsam ang kanyang pagiging manananggal, kaya niya raw patunayan ito sa pamamagitan ng mga saksing manananggal.

"Tandaan nyo 'to, hindi lahat ng manananggal ay mamatay tao at hindi lahat ng mamatay tao ay manananggal."

Nag-isip nang malalim ang mga pulis na timawa sa sinabi niya.

"Akin na nga 'yang sandalyas ko baka maipalo ko pa sa inyo ito. Walang galang sa puri ng isang babae. Katawan ko lang ata ang habol n'yo!"

Ganun pa man ay nagpiyansa ito at nagbantang babalik para maghanap ng abogado. Binantaan nito ang mga pulis na Timawa na maghaharap sila sa korte at ipakukulong ang sultan na si Boknoy dahil sa maling paratang at paglabag sa Habeas Corpus at Violence Against Women.

Galit na galit nitong binitbit ang kanyang kalahating katawan, sabay lumipad, at nilisan ang presinto.

ANG TOMADOR NA WHITE LADY

2009-10-31T18:12:00.000-07:00

Dumating ang kumpare ni Boknoy na si SPO4 bantay Salakay mula sa pakikipagbakbakan sa kagubatan ng Mindanao. Nagyaya ito ng inuman, kaso lang ay sarado na ang mga kalapit na tindahan malapit sa pansamantalang bahay na tinutuluyan ni Boknoy. Medyo malayu-layo pa ang susunod na tindahan na kanyang pupuntahan.

Kahit na pagod ay napilitan siyang lumabas ng bahay; tinungo niya ang tindahan nila Aling Nena na nasa kabilang baryo. Matapos niyang maiabot ang bayad ay isinilid niya sa isang supot ang apat na pirasong Grande. Masukal ang daan na kanyang tinatahak pabalik. Ang lupang kalsada ay napapaligiran nang mga matataas na talahib, malalagong mga puno ng mangga at nagtataasang puno ng Acacia. Medyo maliwanag ang paligid mula sa liwanag na namimilog na buwan.

Natigilan si Boknoy sa paglalakad nang masalubong niya ang isang puting babae na hanggang bewang ang buhok, balingkinitan ang katawan, at mas matangkad sa kanya. Nakaharang ito sa kanyang daraanan.

Nanlilisik ang mga mata nito at umuusok ang kanyang kinalalagyan. Bigla siyang nangilabot: nagtayuan ang kanyang mga balahibo sa katawan, nangatal ang kanyang bibig, namutla ang mukha, nanginig ang mga tuhod, umurong ang kanyang dila nang napansin niya na nakalutang ang mga paa nito sa hangin at pasuraysuray na papalapit sa kanyang kinatatayuan.

"Hik...hik...hik...! H'wag kang matakot di naman kita tinatakot. Hindi ka masasaktan kung ibibigay mo sa akin 'yang binili mong alak. Kanina pa kasi kita sinusubaybayan at pinagmamasdan...hik."

"E-e-to na..ku-kunin mo." Ang nabulol na wika ni Boknoy.

Buong laya niya itong iniabot sa nakaputing babae.

"Salamat, hik..."

Pinaangat nito ang isang bote ng alak at pinalutang-lutang sa hangin gamit ang mga nanlilisik nitong mga mata. Biglang tumalsik ang takip nito nang ihipan ng Whitelady. Lalong lumakas ang nginig sa katawan ni Boknoy.

Pasuraysuray itong lumayo sa kanya habang tinutungga ang ninenok na alak..."kabilin-bilinan ng lola...hik! H'wag iinom ng serbesa..hik! ito'y di inuming pambata mag-softdrinks ka na lang muna...hik...hik!"

Kumaripas ng takbo si Boknoy nang maglaho sa hangin ang white lady.

ESTRANGHERONG BINTANA

2009-10-26T07:11:00.000-07:00

Iniwan ko ang aking palayan sa malawak na kabukiran. Umupo sa tabi ng puno ng mangga at nagpalilim sa tumitinding sikat ng araw. Ninanamnam ko ang mga bawat sandali nang pakikipagniig ng aking paningin sa malawak na kapaligiran na pinakikinang ng kulay gintong mga uhay na palay. Sinipsip nang matinding sikat ng araw ang tubigan ng aking maningning na palayan at unti-unting naglaho ang gilas nito.

Naakit ako sa matabang lupa na nakatiwangwang sa malawak na bukirin. Sagana ito sa patubigan at kayang magpasibol nang magandang binhi ng palay. Walang pag-aatubili kong itinarak ang aking araro na sabik sa basang bukirin, mabilis itong kumapit at binungkal ang masaganang lupa. Matapos mabungkal ay isinandal ko ang aking likuran sa malapad na puno at ninamnam nang aking paningin ang masaganang lupa sa bago kong palayan.

Nagpasintabi ang haring araw sa aking bukirin bago ito ikubli nang mga tabing na ulap.Sumipat ang dilim, nagising ako sa kaliglig na sumusuot sa bintana. Nagdodoble ang aking paningin sa nakatiwangwang na bintana na pinagagalaw nang malakas na hihip ng hangin. Tila nagpapaligsahan ang dalawang bintana sa pagsayaw sa hangin.

Pamilyar sa akin ang unang bintana at matagal ko na siyang katuwang sa pagharap sa malalakas na ungos ng hangin sa masungit na panahon. Magiliw itong kumakaway sa bawat paglapit ng aking yabag sa hagdanan. Subalit, ang ikalawang bintana ay estranghero sa aking balintataw, ngunit mas nahalina ako sa mapang-akit niyang kumpas na naghahatid nang masamyong aroma na nagmumula sa masaganang kabukiran.

Nalunod ang aking katauhan sa masaganang bukirin nang malalagong uhay na nagkukulay ginto sa aking paningin. Sumasayaw ito sa aking harapan at panay ang giling sa ibabaw nang aking araro na pinapurol ng disyerto sa madalang na pagpatak ng ulan.

Umihip ang hanging amihan at dinuyan ako nang halinghingan sa gitna ng kawalan. Kumawala ang hanging habagat na nagmumula sa mahiwagang palayan. Nagpasiklot-siklot ang hangin sa gitna ng bukirin at nagpatianod ang aking diwa sa walang humpay nitong pag-inog sa kapaligiran.

Sumisipol ang hangin. Kumukutitap ang buwan. Nakikipagpatintero ang sinag ng araw.

                                                                    ******
                                                                    ******
                                                                    ******

Nakita kong duguan ang aking anak sa loob ng bahay.

Halos madulas ako sa pulang likido na naglawa sa sahig.

Hindi ko siya halos makilala, niyakap ko siya nang mahigpit.

Mahigpit na mahigpit. Nag-init ang aking mga mata at ayaw sumungaw ng luha.

Nag-rerebolusyon ang aking damdamin, umiinit, at nabilot ng isang malakas na pag-alulong ang sumambulat sa aking kapaligiran. Hindi ko ito mapigilan: sunod-sunod, walang patid, walang kurap, at walang maliw.

"Bakit? Bakit? Bakit?"

Ang katanungang umaalingawngaw sa tuktok nang alitaptap nang namimilog na buwan.

Tila ito binalot ng hangin at inilipad sa pantalan nang pasakit at dusa. Naginginig ang aking kalamnan. Malakas ang pintig ng aking mga ugat. Sumisilakbo ang aking dugo. Humahampas sa dalampasigan ng aking isipan at kumakanlong sa aking damdamin.

May liwanag na kuminang sa sulok. Naghahamon. Nagbabanta.

Inunat nito ang kanyang kamay na napapaligiran ng makapal na balahibo at pinakikinang ng matatalim na kuko. Nanlisik ang aking mga mata, nagbabaga, nag-aapoy at tuluyang lumiyab ang aking katawan.Hindi ko alintana ang paparating na panganib.

Tinutulak ako ng batas nang panaghoy at paghihiganti. Pumasok ako sa kusina at mabilis na hinugot ang isang patalim na nakatarak sa isang lalagyang kahoy.

Matalas, malapad at makinang. Ang sandatang ito ang makakatapat sa kanyang kalapastanganan. Bumilis ang galaw ng aking mga paa, nag-uunahan kung alin ang mauuna. Hahakbang ang kaliwa, mas bibilis ang hakbang ng kanan. Nagpapalit-palitan sa mabilis na paggalaw.

Sabay itong huminto at tumindig sa harapan nang pakinang-kinang na halimaw. Bumabaon ang aking kuko sa aking nakakuyom na palad sa paghawak ng patalim. Iniwasiwas ko ito sa hangin at itinarak sa halimaw. Bigla itong nawala. Mabilis itong nakalundag sa bintana. Parirala kong napagmasdan ang pagkaripas nito sa lupa. May anong puwersa ang bumalot sa aking mga paa, mabilis itong gumalaw, kasing bilis ng halimaw.

Mabilis ang bawat pagpapalitan nang apat nitong paa sa lupa. Habang ang buntot nito ay kaliwa't kanan na kumukumpas sa hangin.

Demonyo ka! Demonyo ka!

Harapin mo ako duwag na halimaw!

Mabilis ang paghinto ng mga yabag nito sa lupa. Humarap ka sa akin, binuka ang bibig. Kuminang ang mga nagsisiksikang matatalim na ngipin na nababahiran ng dugo. Lalong nagpupumiglas ang aking damdamin, itinarak ko ito sa kanyang puso. Parang hangin sa bilis ang kanyang paglundag sa aking likuran. Agad kong pinaling ang aking katawan paharap sa kanya.

Bakit di ma ako labanan?

Hayop ka! Hayop ka!

Muli kong itinarak ang patalim. Sumirit ang kanyang dugo at tumalsik sa aking mukha. Hindi siya gumagalaw, ni hindi lumalaban. Hanggang sa nawalan ng lakas ang aking kamay sa pag-unday.

Hiningal ako, kinakapos ng hangin ang aking lalamunan at gumagaspang ang daluyan nito.

Iniangat niya ang aking nakatungong mukha. Ibininuka ang aking bibig at itinapat sa kanyang puso.

Narinig ko ang tinig ng aking anak.

"Itay! Itay!"

Pinilit kong magsalita sa nalalabi kong tinig.

"Anak ko! Anak ko!"

"Nasan ka? Anak ko!"

"Mahal ka ni itay! mahal na mahal!"

"Itay, mahal ka din ni inay."

"Mahal na mahal."

"Itay, Bakit? Bakit? Bakit?"

"Bakit, mo kami pinabayaan?"

"Bakit mo kami kinalimutan?"

"Sabi mo mahal mo si inay?"

"Sabi mo di mo kami iiwan?"

"Pero nasan ka...? Nasan ka....?"

Unti-unting pumatak ang aking luha, bumilis ang tibok ng aking puso at nasasakal ang aking lalamunan.

Dahan-dahang isinahod ng halimaw ang aking bibig sa tumatagas na dugo. Nalulunod ako. Lunod na lunod. Bumalik ang sigla ng aking katawan. Pinilit kong magpumiglas upang kumalawa sa kanyang matatalim na kuko. Para akong manika na kanyang binuhat at isinandal sa puno ng mangga.

Humingi ako ng saklolo sa mga dahon at mga puno sa paligid. Ngunit tila bulag sila at bingi sa aking malakas na panaghoy. Lumakas ang hihip ng hangin, unti-unting bumabagsak ang mga tuyong dahon, at nangalaglag ang mga bunga sa lupa.

Inumang niya ang kanyang kamay, at itinarak sa aking katawan. Dinukot niya ang aking puso at inialay sa aking asawa na namamahay sa loob ng puno--- matagal na pala itong nakamasid sa aking pagkikipagbuno sa halimaw. Sinambot ito ng aking asawa at ibinaon sa tabi nang kanyang puso.

Tumalon ang pusa.

Nagising ako.

Nakikipaghabulan ang aking baga sa aking lalamunan sa pagsagap nang hangin sa paligid. Habang ang aking balikat ay inuuga nang aking dibdib.

Nasilayan kong umiiyak ang aking anak.

"Itay bakit ka sumisigaw?"

"Wala anak"

Niyakap ko siya nang mahigpit. Mahigpit na mahigpit at pinupog nang halik.

Matagal ko din siyang hindi nasilayan dahil sa matagal na pamamalaot sa malawak na karagatan na aking sinumpaan.

"Anak, mahal na mahal ka ni itay ha."

"Mahal na mahal din naman kita itay."

Kumuha ako ng tubig sa ref at pinatulog ang aking anak.

Hinaplos ko ang ulo ng aking asawa. Hinalikan ko siya sa pisngi.

Tinitigan ng matagal. Matagal na matagal.

Nanariwa sa akin ang matamis naming pagliligawan.

Naglaho na parang bula ang estrangherong bintana sa tapat ng masaganang lupa.

Binuksan ko ang pamilyar na bintana sa tapat ng nalalantang uhay ng mga palay.

Naramdaman ko ang pagyapos nang sariwang hangin mula sa dati kong palayan at nasilayan ko ang pagbulwak ng tubig mula sa bukal. Muling nanariwa ang masaganang palayan, at pagsayaw ng mga gintong uhay sa bukirin.

HIMALA

2009-10-24T07:58:00.000-07:00

Announcement!

Interrested students may apply to the Office of The Student Affairs

Qualifications of Scholarship
1. Male
2. No Girlfriend
3. With pleasing personality
4. With a GPA of 85
5. With a stipend of P 2,000 monthly

Bigla akong napatunganga sa nakapaskil na papel. Isang sem na lang at graduation na, kaso wala pa akong naipong pera para pambayad sa graduation fee at pambili ng bagong damit. Pa’no na ‘to? May sakit pa naman si Inay, Cancer daw sabi ng doktor.

Bahala na, patapangan lang yan ng apog.

Kinabukasan ay kumuha ako ng application form sa OSA para mapabilang sa mga mapalad na magiging iskolar ng di nagpapakilalang philantropo.

“Napakabait siguro nun at mayaman,” bulong ko sa sarili.

Kaso lang may problema, basag ako sa ikalawa at ikatlong pamantayan.

“Bakit kasi bawal pati kasintahan?” pagsusuri ko sa pamantayan.

Kinausap ko muna ang gf ko para malaman niya ang plano ko.

“Alam mo na ang tama at mali, kung ito ang paraan gawin mo,” paliwanag niya sa akin.

Pero yung ikatlong pamantayan ay hindi ko masagot kung pasado ba ako, sabi ng gf ko oo naman daw, pero alangan parin ako sa sarili ko kasi nanay ko lang at siya ang nagsasabi na guwapo ako. Syempre ipagkakait ba nila sa akin yun, e, para na nila akong sinaksak, kung di nila sasabihin na para sa kanila ay ako ang pinaka guwapong lalaki sa balat ng lupa.

Kasi naman pareho nila akong mahal.

Syempre pa pinili ko ang pinaka cute kong larawan na sa tingin ay pang-modelo ang porma at hitsura, sandamakmak na pag-aayos ang ginawa sa photo shop para palitawin na good looking ako.

Hay, salamat sa hiwaga ng teknolohiya ang kalabaw ay nagiging baka, yung aso nagiging kabayo, yung gagamba nagiging unggoy at yung engkanto nagiging tao.

****
****
****

Ipinasa ko ang lahat na kinakailangang credentials para mapasama ang papel ko sa mga susuriin.

Napasuntok ako sa hangin ng mabasa ko ang pangalan--- yes, yes, yes!

Kaliwa’t kanan ang suntok sa hangin. Pumasok ako sa opisina ng OSA sa gusali CAS para ikonpirm ang aking nabasa.

Binigyan ako ng kapirasong papel at sabi sa akin ay pumunta raw ako bukas ng umaga sa Maceda Hall sa opisina ng presidente ng pamantasan at dun namin makikilala ang taong philantropo na magbibigay sa amin ng scholarship.

Alas diyes ng umaga ay nagtipon-tipon ang lahat na nagbabasakali na maambunan ng grasya. Ilang saglit lang ay dumating ang isang lalaki na maputi. Pinakilala siya sa amin ng presidente, siya raw ay si mapaghimalang philantropo.

Bago niya bitawan ang mga paraan ng pagpili ay naglitanya muna siya ng kanyang mga karanasan bilang isa sa pinaka matagumpay na alumnus ng aming pamantsan. Ipinarada pa niya sa amin ang mahabang listahan ng kanyang tagumpay sa daigdig ng himala.

Makalipas ang 30 minuto ay natapos ang litanya niya, saka niya ipinaliwanag na ang pinaka mahigpit na patakaran na dapat sundin nang kayang magiging iskolar ay huwag makikipagrelasyon sa kahit na kaninong babae.

Kinurot na naman ako ng pagiging kalog ko, uhmm…, “pa’no po kung napamahal na ako sa isang babae?” kalabit na tanong ko sa kanya.

“Hindi ka mapapabilang sa mabibiyayaan ng stipend,” pitik niya naman sa akin.

“Pa’no po kung babaeng aso, kabayo o pato?” pitik-bulag na tanong ko sa kanya.

Biglang binalot nang alingangas ng mga malulutong na halakhak ang buong silid.

‘Anong pangalan mo iho?”

“Tantizm po”

‘Medyo, malikot ang isip mo, baka kailangan mo ng himala,” na bulag-pitik niya naman ako.

Halos madurog ang ngalangala ng mga kasama ko sa katatawa. Pakiramdam ko’y biglang uminit sa loob nang malamig na kwarto dahil mukhang nasagap na nila ang malamig na hangin sa sobrang paglitaw nang kanilang esophagus.

Tumahimik ang paligid at naging seryoso na ang usapan. Galante pala talaga ang estrangherong philantropo na hulog ng langit sa aking pangangailangan. Bukas raw ay isasama niya kami sa kanyang bahay sa Cavite upang kumuha ng pagsusulit at masukat ang laman ng aming utak.

Maaga pa lang ay napansin ko na ang isang Van na pula na nag-aabang sa aming pagsakay. Isa-isa kaming pumasok sa sasakyan at dinala sa bahay ng estraherong philantropo.

Pagdating namin ay may nakahanda ng agahan, marahan naming nilantakan ang bawat lamang tiyan na nakahain sa ibabaw ng mesa. Nang matapos ay pumowesto kami sa isang mahabang mesa at maya-maya ay isa-isang iniaabot sa amin ang test questionnaires, bago ko simulan ay binilang ko muna kung ilan ang mga tanong.

Napalunok ako, parang gustong lumabas ng kinain ko. 600 na tanong sa loob lamang ng dalawang oras, sa sumatotal ay 5 segundo kada tanong. Wow, daig pa namin ang bagsik ng Bar Exam kahit siguro si superman ay manghihina dahil may pipino na nakahain sa mesa.

Humahataw ang aking kamay sa bawat pahina, para ba akong nag-aabang sa LRT na kahit puno na ay magsusumiksik ka parin para lang makarating sa tamang oras nang pagpasok sa eskuwela.

Nangarag ang ingay ng timer, hudyat ng pagtigil ng pluma ng bolpen.

Nag-antay kami ng dalawang oras sa resulta ng aming pagsusulit, pinasyal muna kami ng mayamang philantropo sa kanyang magarang bahay. Ibinida pa nito sa amin ang nakahanay niyang sasakyan, at tinanong kami kung marunong ba kaming mag-drayb, walang sumagot.

Nagtanong ako, “Sir, baka pwede kasama yung drayber sa hihiramin,” napabungisngis ang aking mga kasama.

Tinitigan niya ako ng matagal na parang nag-he-healing session… biglang nagsalita.

“Alam mo Tan natutuwa ako sa’yo, napapasaya mo ako,” pitik niya sa ego ko.

‘Salamat naman po, kasi po mapapasaya mo din ako,” bato-bato pick ko naman sa kanya.

****
****
****

Lumipas ang dalawang oras lumabas na ang resulta ng pagsusulit. Sabi niya dalawa lang raw ang nakapasa si Macho at si Tisoy. Sabi ko na talo ako sa bato-bato pick, gunting siya papel lang ako.

Inabutan niya kami ng tig-dalawang daang piso na pamasahe pauwi. Paalis na ako nang tinawag ako ng estrangherong philantropo.

“Tan, saglit,” anas niya

“Bakit po?”

“Samahan mo muna kami sa Batangas,” yaya niya.

Sumama naman ako.

Ayaw kasing mag-paiwan ni Tisoy kasama ko kasi siya sa Student Government.

Sumakay kami ng kotse, pinaupo niya ako sa unahan katabi ng drayber. Umupo naman sila sa likuran.
Panay ang kuwento niya sa amin kung pa’no siya naging matagumpay, sa kanyang negosyo at nakapundar nang maraming bahay sa ibat ibang sulok ng bansa.

Natapos ang mahigit isang oras na kuwento.

Bumaba siya sa kotse at sinuot ang kanyang abito.

Tumambay kami sa labas ng magarang bahay.

Nagsimula na siyang magdasal. Kinatok niya ang langit na buhusan nang pagpapala ang mga nakiisa sa kanilang pagtitipon. Binuklat niya ng Bibliya at binasa ang isang bersikulo…

"Ay...ay...ayyyyyyyyyy!!"nang biglang nagtilian ang mga tao sa loob ng bahay.

Ang mapaghimalang nilalang ay hinimatay. Binuhat siya ng ilang kalalakihan at iniupo sa isang malapad na upuan. Panay ang paypay ng mga matatandang labis ang pag-aalala sa banal na tao. Habang ang ilang mga kasapi ay natataranta at nababalisa sa pagtanghod sa kanya. Ang iba naman ay tahimik na nagdarasal para sa magandang kalagayan ng pinuno.

Mayamaya ay nagkamalay na ang banal na tao. Natuwa naman ang mga miyembro.

Matapos maipon ang mga regalo at love gift ay agad na nagyaya itong umuwi papunta sa kanyang kondominyum sa Vito Cruz.

Katulad kanina nasa unahan ako nakaupo, sa likod sila pumesto. Paro may napansin akong bago yung harapan ni Tisoy ay tinatakpan ng pulang unan habang nagmimilagro ang mapaghimalang kamay sa tanging yaman ng aking kasama.

Sinubukan kong tanungin si Tisoy kung kamusta na ang pakiramdam ng banal na tao, hindi siya makasagot parang may nakabarang hangin sa kanyang lalamunan.

‘Tan, ok na ang pakiramdam ko,” sagot ng banal na philantropo.

Ah, yun pala ang gamot para manumbalik ang lakas niya. Kilala ko si Tisoy napatol talaga siya sa mga kolereteng Adan sa aming pamantasan.

Maya-maya ay parang kinakapos sa hangin si Tisoy.

“Inaatake ka ba ng hika mo at parang nag-iiba yata ang timpla ng katawan mo,” usisa ko.

Sa pag-kakaalam ko may hika siya, yun kasi ang madalas niyang dahilan sa akin kapag hindi siya nakakarating sa aming pagpupulong.

Makalipas ang isang oras ay narating na namin ang kondominyum ng banal na tao.

Ilang saglit lang ay dumating ang ilang lalaki na artistahin ang dating, humalik muna ito sa pisngi at may ibinulong. Hiningi pala yung stipend nila. Naisip ka liberal pala siya at na-adopt niya ang kultura ng mga lalaki sa gitnang silangan at mga kanluraning bansa sa paraan ng pagbati.

Nag-paalam na ako na umalis, akala niya hahalik ako.

Nagmano na lang ako.

Inabot niya sa akin ang kanyang calling card, tawagan ko raw siya bukas para malaman ko ang resulta.

Iniwan ko sila ni Tisoy, baka kasi manghina uli ang mapaghimalang nilalang.

Si Tisoy lang ang makakatulong sa kanya.

Kinabukasan ay tinawagan ko siya gamit ang pinaparentahang telepono sa tindahan, malapit sa aming bahay.

Inalam ko kung kabilang ba ako sa mabibiyayaan ng grasya.

Sabi niya sa akin, hindi raw ako pumasa sa kanyang pagsusulit.

Ibinaba ko ang telepono at tumingin sa langit.

Cara Y Cruz: Ang Kalansing ng Tatlong Bente Singko

2009-10-23T04:37:00.000-07:00

Madalas ang kaskas ng tatlong bente singko. Panay-panay ang lagapak ng tatlong bente singko. Sunod-sunod ang kalansing ng tatlong bente singko

Tatlong bentes singko lang ang kailangan sa larong Cara Y Cruz. Kapag hinagis ang barya nang hindi gaanong kataasan ay dalawa lamang ang maaring maging resulta kundi cara ay cruz. Ang laging titira ay ang magpapakara at sisigaw naman yung lalaban ng cruz. Ihahagis ang barya depende sa resulta ng tatlong bente singko. Kapag hindi parin nakukuha ang tamang bagsak ng cara o cruz ay magpapatuloy ang magpapakara sa paghagis ng barya. Ito ata ang pimakamaingay na sugal bukod sa Madyong. Sa Madyong kasi ay saglit na karambola ng mga dice tapos tatahimik na pero ang cara y cruz ay walang humpay ang tunog nito sa semento hanggat hindi nagkakasabay-sabay ang labas ng mukha ng cara o cruz. Minsan ay nilalagyan pa nang palatandaan na pentel pen ng mga tumatapat sa krus. Bukod kasi sa ingay ng mga tunog ng barya ay maingay din yung mga nag-side bets. May sisigaw ng piso sa kara na ang ibig sabihin ay P100 ang pusta sa mangangara, kapag dos naman ay P200, tres P300...pinaiikli lang nila yung tawag sa salapi.

Sa larong ito ay hindi maiiwasan ang onsehan kaya may hahawak ng taya na tinatawag na Poly. Hahawakan nito ang pusta ng maka-cara at maka-cruz pero makakakuha sya ng porsyento. Kapag naman parating kara ang lumalabas sa bawat hagis ay mag-roll lang ang cara hanggang makuha ang ikatlong cara bago makapag-release ang magpapakara.

Bakit maraming nalululong sa sugal na ito? Bakit tatlong bente singko pa ang napili nila sa sugal na ito? Gaano ba katalamak ang sugal na ito? Ano ang repleksyon ng sugal na ito sa lipunan? Bakit mahirap sugpuin ang sugal na ito?

Isa sa malaking problema na kinakaharap ng bawat paaralan sa kasalukuyan ay ang larong kara o krus ng mga mag-aaral. Naging krusada ng aming paaralan ang pagsugpo nito. Tinitignan ng mga kabataan sa kasalukyan na isa lamang itong libangan dahil hindi naman kalakihan ang pusta kung ikukumpara mo sa ibang sugal. Subalit ang nakakaalarma ay ang walang pakundangan ang pagsakop ng sugal na ito sa loob ng klasrum. Masyadong matatalino ang mga batang naglalaro nito, naglalagay sila ng look out para hindi mahuli ang mga naglalaro. Simpleng kumpulan ang kanilang gagawin at magpupustahan sa abot kaya ng kanilang baon.

Kinahuhumalingan ito ng mga kabataan dahil madaling intindihin ang laro. Hindi mo na kailangan pang humawak ng baraha at intindihin ang mga simbolo, numero at patakaran ng paglalaro sa pagsusugal gamit ang baraha. Simple lang naman ang gagawin, pipili ka lang ng cara o tao at cruz, yung kabaligtaran ng tao. Hindi rin nakakainip ang sugal na ito, dahil sa ingay ng barya, at pag-asam sa susunod na mangyayari sa pagbagsak ng tatlong barya sa semento. Madaling mahuli ang pandarayang gingawa sa larong ito, di tulad ng baraha ay kailangang mabilis ang iyong mata sa pagtingin nang pagbabalasa ng baraha at maging mapanuri ka rin sa mga taong nakapaligid na marahil ay kasabwat ng bangka.

Maaring ganapin ang sugal na ito sa mga tagong sulok na mahirap mapasok ng mga pulis. Hindi mo kailangan nang magarang lugar para lamang sa larong ito. Basta may semento o malapad na bato ay talo-talo na ang mga parokyano nito. At higit sa lahat ay madaling maitakbo ang ebidensya, dahil handy sa bulsa at mabilis na maipapasa sa ibang tao na nakapaligid. Mabilis din ang pagkilos sa pagtakbo para hindi maabutan ng mga alagad ng batas. Hindi tulad ng ibang sugal na kailangan pa nang malaking pwesto para lamang makapaglaro at mahihirapan din sila na tumakas kapag nasakote agad ang lugar ng sugalan.

Magaang kasi ang tatlong bente singko at mas matalbog kumpara sa ibang barya. Upang higit na mas maganda ang kalansing at ikot nito ay kadalasan na kinakaskas pa ang gilid nito, para hindi raw sumala sa paghagis. Mas magiging payak raw ang bagsak nito sa semento kapag tinanggal ang pabilog na umbok sa gilid ng barya. Madali pang dakmain ang baryang ito sa bawat hagis.

Karamihan sa mga tumatangkilik ng sugal na ito ay ang mga mahihirap. Wala kasi silang sapat na salapi para pumunta sa Casino. Nahihirapan silang intindihin ang larong Madyong. Nababagalan sila sa ikot ng baraha kaya sa barya sila umaasa. Barya-barya lang naman daw ang kanilang pera kaya hindi matatawag na sugal ito, kung ikukumpara sa mga naglalaro sa Casino. Masyadong kumplikado rin ang Lotto dahil marami ang tumataya nito. Kumpara sa cara o cruz ay 50/50 ang tsansa na mananalo, samantalang sa Lotto ay mahirap malaman kung ilang porsyento ang tsansa ng iyong panalo.

Ika nga ang buhay ay parang BENTE SINGKO. Sa kasalukuyang presyo ng mga bilihin ay mahirap makabili ng isang produkto na ang halaga ay bente singko. Pasalamat ako at naabutan ko pa ang halaga ng baryang ito, nakakabili pa ako ng ilang piraso ng puto seko sa halagang bente singko at, nung una akong sumakay sa dyip ang bayad lang ay dalawang bente singko, makakapag-byahe ka na nang ilang kilometro. Saan mo nga naman isisiksik ang tatlong bente singko kung puro cards at cash ang ginagamit sa transaksyon ng pamilihan. Dati rati pwede kang makatawag sa telepono gamit ang tatlong bente singko. Gumawa pa nga ng kanta si Dindong Avanzado sa halaga ng tatlong bente singko. Ayon sa kanyang awitin na tatlong bente singko lang ang kailangan upang makausap ang kanyang minamahal nang kahit sandali lang. Pinipilit pa nga nya yung ale na palitan yung pera nya ng barya para muling makatawag sa kasintahan nya. Pero ngayon, hindi mo na magagamit ang baryang ito sa pagtawag sa telepono o selfon. Kapag nanghingi nga ang bata ng pera, hindi bente singko ang hihingin kundi piso o kaya limang piso. Kahit sa kanilang murang edad ay makikita mo na hirap silang makabili ng kahit anong pagkain sa tindahan gamit ang bente singko.

Sa mga labis na nangangailangan, ang bente singko ay NAPAKAHALAGA. Sa mga namamalimos sa kalsada ng kamaynilaan, ang bentsingko ay katumbas ng isang kasagutan sa kumakalam na sikmura. Sa isang pasaherong tatay na may 7.75 sa bulsa, ang kapalit ng bentsingko ay ang yakap ng mga anak na pampahupa sa nakakapagod na trabaho sa buong maghapon. Sa nakukulangan, ang bentsingko ay buhay. Buhay para sa mga taong umaasa sa habag nang ibang tao at habag nang tadhana. Ang baryang ito ay repleksyon ng kahirapan sa bansa. Kahirapan na matagal nang impit na sigaw ng mga naghihikahos na pamilya.

NGUNIT ang kalansing ng tatlong bente singko sa larong cara cruz ay pagpapakita nang kamangmangan ng ilang matanda at kabataan sa halaga ng salapi. Ang barya ay hindi ginawa ng Bangko Sentral ng Pilipinas upang maging instrumento ng sugal saan mang sulok ng bansa. Ika nga ang bawat sentemo ay syang bubuo ng isang daan. Ang bawat sentemo ay buhay ng daloy ng salapi sa ekonomiya ng ating bansa. Kaya marapat lang na pahalagahan natin ang bawat barya na dadaan sa ating palad. Ang pagpapahalaga sa barya ay pagpapahalaga sa kinabukasan ng bansa. Hayaan nating magwaldas ng milyon-milyon at libo-libong salapi ang mga mayayamang walang magawa sa kanilang pera. Dahil darating ang araw na maghahagilap sila ng barya at muli nilang iipunin ang mga bente singkong nagkalat sa kalsada para makabili ng pagkain.

Kaya bilang mag-aaral ay bigyan natin ng halaga ang pag-iipon sa barya at hayaan ang kalansing ng tatlong bente singko ay magtulak sa atin sa pagtamo ng ating munting pangarap. At tuluyang makahon sa kahon ng kahirapan ang Perlas ng Silanganan.

Guhit ng Palad

2009-10-21T05:18:00.000-07:00

Tuwing maghihiwalay ang taon ay nag-aagawan ang mga istasyon ng telebisyo na ma-interview si Boknoy sa kanyang magiging prediksyon sa darating na taon. Dati rati ay hindi sya pinapansin ng midya sa tuwing magbibigay sya ng babala sa mga magaganap na sakuna sa bansa.

Hinulaan nya na babagsak ang World Trade Center sa Amerika, magkakaroon ng Tsunami sa Indian Ocean, lilindol sa Haiti, magkukudeta sa Oakwood, kakain ng mahal na putahe ang pangulo ng bansa, may bahay sa Amerika ang anak ng pangulo at mag-aaway si Ping at Erap.

Sa labas ng simbahan ng Quiapo nakapwesto ang manghuhulang si Boknoy. Nag-uunahan sa pila ang mga sumasampalataya sa kanyang kapangyarihan.

" Gusto ko pong malaman ang aking kapalaran sa hinaharap," hiling ng matandang lalaki na kinakapos ng hiniga.

"Ah, e, ayon sa guhit ng iyong palad ay malamang hindi na kayo magtatagal," ang prediksyon ni Boknoy. Ilang metro pa lang ang layo nito ay bigla itong nahimatay, agad itong ipinasok sa simbahan at minisahan.

"Gusto ko pong malaman ang aking kapalaran sa hinaharap,' hiling ng binatilyong lango sa droga.

"Ayon sa guhit ng iyong palad ay katatapos mo lang mag-drugs, at malalagyan ng posas ang iyong mga kamay,"

"Peace men...peace!" Ang bangag na senyas ng kamay nito.

Dinampot ito ng pulis at sinakay sa mobile.

" Gusto ko pong malaman ang aking kapalaran sa hinaharap," hiling ng dalaga na tadtad ng tsikinini sa leeg.

"Ayon sa tsikinini mo, ah...este, guhit ng iyong palad ay malamang mabubuntis ka."

Bumili ito ng mga halamang gamot na pamparegla sa labas ng simbahan.

"Gusto ko pong malaman ang gulong ng palad ng aking asawa," hiling ng mama.

" Nasan sya, ba't di mo kasama? tanong nito sa kliyente.

Napanganga si Boknoy at nagmunimuni.

"Huwag po kayong mag-aalala, eto po, dala-dala ko." May kinuha ito sa bag at nilapag ang dalawang putol na kamay sa mesa.

Biglang nanigas ang bagang ni Boknoy at di sya makagalaw sa takot.

Sumubsob naman ang mukha ng mga taong kanina'y nakapila sa pagkaripas ng takbo.

Brip

2009-10-19T06:47:00.000-07:00

Mainit ang ulo ni Boknoy ng umuwi sa bahay. Kumukulo ang dugo nito sa sobrang galit. Galit na galit ito sa alagang kalabaw na tinamad magbungkal ng lupa sa bukid. Kaya't na pwersa sya na magmukhang kalabaw sa pag-aararo habang ang kanyang alagang Kalabaw ay abala sa panliligaw sa naligaw na Baka sa palayan.

Bago pa sumapit ang takip silim ay umuwi na ito ng bahay...

Sinalubong ito ni Boknay upang halikan.

"Huwag ka ngang haharang-harang sa pintuan na aasiwa ako sa mukha mo!" sigaw nito sa asawa.

Natulala si Boknay. Nag-init ang kanyang ulo. Nagulat 'to sa biglang kalabit ni Boknoynoy at nanghihingi ng piso pambili ng choco-choco. Sa asar nya ay piningot nya ito at pinalo ng tsinelas sa pwet.

"Kakakain mo lang...piso na naman. Mukha ka talagang piso!" bulyaw nya sa anak.

Nag-init ang ulo ni Boknoynoy sa biglang sulpot ng alagang asong si Bogart na tuwang-tuwang nakikipaghabulan sa kanya. Sa init ng kanyang ulo ay nasipa nya ito at piningot sa tenga.

Umiyak ang asong si Bogart at pumunta sa isang sulok, nang magulat ito sa biglang talon ng pusa na abala sa pagnenenok ng isda. Uminit ang ulo nito at mabilis nitong dinambahan ang pusa at kinagat sa buntot.

Matulin na nakatakbo ang pusa at sumuot sa ilalim ng papag. Uminit ang ulo nito, at nagulat, sa biglang sulpot ng daga na nagtatangkang magnenok ng pritong isda sa kusina. Hinabol ito ng pusa at tinalunan sabay kinalmot nang kinalmot.

Matulin na nakatakas ang daga at sumuot sa aparador. Sa asar nito ay binutas nito ang ang brip ni Boknoy.

Kinabukasan ay natagpuan ang patay na daga sa loob ng aparador habang kagat-kagat ang brip ni Boknoy.

KAHON

2009-10-19T06:19:00.000-07:00

Welcome to the grand reunion of Boknoy clan

Nagkalat ang mga tarpaulin sa bawat kanto ng Barangay Balon Bato ang streamer nang salo-salo ng angkan ng mga Boknoy.

Mahigit sampung taon na ang nakakalipas nang huling maganap ang reunion ng kanilang angkan. Nakasanayan na ng bawat miyembro ng angkan na magdala ng kanya-kanyang bitbit ng pagkain sa gaganaping pagsasalo.

"Uy, Boknoy hanep naman ang outfit natin ngayon ah! Pormang Michael Jackson, bitin ang pantalon, may suot na isang pirasong gwantes, itim na sombrero at itim na jacket," puna ng tiyuhin nyang si Dugal.

Pumila sya para magpatala sa ini-ambag na kontribusyon ng bawat pamilya. Saglit syang natigilan sa pagsulat ng mabasa nya ang ambag ng mga kamag-anak:

Isang kalderong pritong salagubang, salaginto at alimasag.

Litsong baboy, baka at litsong kawali. Isang batyang pansit,

spaghetti at kanton. Isang bilaong kakanin, kalamay, puto,

biko, suman. Isang sakong bangus, tilapya, lapu-lapu, matangbaka,

alumahan, at talakitok. Drum-drum na juice at isang truk ng alak na

ginagamit ng mga bombero.

Lunod na lunod sya sa kanyang mga nabasa. Simple lang ang kanyang sinulat sa papel---KAHON.

Gulong-gulo ang kanyang tiyahin sa kanyang isinulat.

"Kahon! Anong gagawin namin dyan?" manghang-manghang tanong ng kanyang tiyahin.

"Basta...sopresa 'yan. Kakailanganin nyo 'yan mamaya," taas no'ng pagmamalaki nito.

Halos madurog ang mga kutsara, tinidor at plato sa maya't mayang balik sa mga hinandang pagkain ng kanyang mga kamag-anak. Sabik na sabik sila sa ambag ni Boknoy sa loob ng KAHON.

Matapos malantakan ang lahat ng pagkain ay inilabas ni Boknoy ang kanyang ambag. Pakanta-kanta pa sya ng ...Babalik ka rin...habang ipinamimigay ang bawat tableta ng IMODUIOM para sa masisiba nyang kamag-anak na naghihingalo ang bahay-gilingan.

SuperBoknonoy

2009-10-15T05:45:00.000-07:00

Madalas ang pagsasayaw ng mag-asawang Boknoy at Boknay sa Obando Bulacan. Magtirik ng kandila sa simbahan ng Baclaran. Magdasal nang paluhod sa loob ng simbahan ng Quiapo. Patambling-tambling sa Groto tuwing mahal na araw.

Sa tagal ng kanilang paghihintay na mag-karoon ng anak ay dininig din ng maykapal ang kanilang panalangin.

Boknoynoy ang ipinangalan nila sa kanilang unico hijo.

Moreno, mataba, kulot ang buhok, malaki ang mata, malapad ang ilong, malaki ang noo at makapal ang nguso nito.

Mag-iisang taon na si Boknoynoy at napansin nilang bibo ito at mabilis matuto. Abala ang mag-asawa sa panonood ng Darna nang hindi nila namalayan na dumulas mula sa bulsa ni Boknoy ang piso.

"Darna!" sigaw ni Boknoynoy.

Nagulat sila nang biglang makapagsalita ito ng tuwid sa unang pagkakataon.

Plak-plak-plak-plak-plak....

Humahagalapak ang palakpak ng mag-asawa sa galak.

"Boknay, bata pa lang ang ating anak ay may pangarap na. Siguro gusto nyang maging superhero paglaki nya," galak na galak na pagmamalaki ni Boknoy.

"Hehehe...oo nga kita mo tumitirik pa ang mata," pagmamalaki naman ni Boknay.

Plak-plak-plak-plak-plak....

Muli na namang humahagalapak ang palakpak ng mag-asawa sa galak.

Napatunganga sila at nataranta nang tumirik ng husto ang mata nito at kinakapos sa paghinga.

Nagmamadali nila itong sinugod sa Ospital.

Matapos ang pagsusuri ay ipinaliwanag ng duktor na nakalunok ng piso ang kanilang anak. Iniabot nito kay Boknoy ang nakuhang piso mula sa lalamunan ng anak.

"Kinakabahan ako," pangamba ni Boknoy.

"Bakit naman?" pagtatakang tanong ni Boknay.

"Hindi ata normal na bata si Boknoynoy, baka isang syang superhero. Kabata-bata pa eh, lumulunok na ng piso"

"Sira ulo ka talaga! Ang tawag dyan katangahan."

Kinutusan nang kinutusan ni Boknay si Boknoy dahil sa sobrang asar.

Hubad na Larawan

2009-10-15T05:35:00.000-07:00

Nasa kalagitnaan nang pagkukusot ng damit si Boknoy sa sandamakmak nyang labahan nang makapa nya sa bulsa ng pantalon ng kanyang anak ang isang hubad na larawan. Bigla syang napatayo at animo'y nagliyab ang kanyang katawan sa galit na parang isang superhero sa Dragon Ball Z.

Nagmamadali ang bawat yabag ng kanyang mga paa papasok sa kwarto ni Bokneneng. Nagulantang ito sa isang malakas na kalabog ng pinto.

Blag!

"Anong kahihiyan itong dinulot mo sa marangal na pangalan ng aking angkan na matagal kong inalagaan."

"Ano bang kahihiyan 'yon itay?"

Ipinakita nito sa anak ang hubad niyang larawan habang gigil na gigil na nakamasid sa anak.

"Hindi ba kahihiyan ito," pasigaw na himutok ng ama.

Nilambing-lambing nito ang ama. Pinunasan ang pawis, hinilot ang likuran at niyakap-yakap.

"Kasi naman itay, mula nang maging tao ako ay tatlong damit pa lang ang napasuot nyo sa akin. Parati na lang ang mga maluluwag na panty ni nanay na may zipper at damit na kasing laki ng elepante ang sinusuot ko. Tapos wala pa akong masuot, kasi ang bagal nyong maglaba."

Biglang natauhan si Boknoy at kinuha ang magazine na nasa ibabaw ng kama ni Bokneneg at marahang binuklat.

"Swerte ka at yung kutis ko ang minana mo kaya maganda ang kuha mo sa larawan," pagyayabang nito sa anak.

Paglipat nya sa kabilang pahina ay bigla syang nahimatay nang makita ang hubad na larawan ng asawa na naka-post rin sa magazine.

Buti pa Sila

2009-10-11T20:29:00.000-07:00

"Ano bang papel ko sa'yo?"

"Tautauhan lang ba ako sa buhay mo?"

"Bahala ka kung ayaw mong makinig...sundin mo ang gusto mo at magpakasaya ka!"

Mainit na naman ang ulo ni Erpat dahil sa tigas ng ulo ni kuya Ariel. Panay kasi ang gala nya kung saang-saang lugar. Parati syang nagmamadali, at para bang sinisilaban ng siling labuyo ang kanyang talampakan sa kakagala. Ayaw nyang tumigil ng bahay nang makalaro kami, at makasama ang aming magulang. Animo'y mauubusan sya ng oras sa paghahagilap ng mga kaibigan at pamamasyal sa iba't ibang tanawin sa kamaynilaan. Pati nga ako ay naaasar na sa kanya, dahil hindi nya ako maturuan sa Math at Science. Sa aming apat, sya pa naman ang magaling sa numero at mangalikot ng kung anu-ano. Si kuya talaga parang hindi kapatid. Mas binibigyan nya pa ng panahon na turuan ang mga batang nakilala nya lang sa bawat kanto. Nagtitiis sya sa mga malalansang amoy nito at pilit na nakikinig sa mga kuwento nila. Pakiramdam ko tuloy parang ibang tao kami sa kanya. Bahala nga sya sa buhay nya.

"San ka na naman pupunta?"

"Aber! Aber! Aber!"

"Gusto mong ipadala ko na ang damit mo dyan sa lansangan!"

Mainit na naman ang ulo ni Ermat. Kakauwi lang kasi ni kuya galing skul ay nagmamadali na namang 'tong nagbihis at lumabas ng bahay at sumama sa mga aadik-adik na kapit-bahay. Sabi ni nanay na baka raw gumagamit na ng droga si kuya. Sabi kasi nila kung sino raw ang madalas mong kasama ay di malayong maging tulad ka rin nila. Napapansin ko kasi na panay-panay ang hingi nya ng pera sa aming magulang. Mag dadahilan na bibili ng pagkain, at may project sa eskwelahan. Kapag binuklat mo naman yung bag nya, ay makikita mo ang mga resibo ng gamot na binili mula sa iba't ibang botika. Lalo tuloy lumakas ang hinala namin na nalululong na sya sa masamang bisyo. Nung minsang mabanggit ni Ate na magpa-Drug Test sya ay bigla syang nagalit, at mariing tumutol. Hindi naman raw sya adik para magpasuri. Kinabahan lalo si Ermat sa kinilos ni kuya. Wala itong nagawa kundi umiyak na lamang sa isang sulok at ipagdasal ang panganay nyang anak na nawa'y malayo ito sa tukso.

"Yan ang napapala mo sa kakasama mo sa mga magnanakaw na 'yon!!"

" E, kung nanatili ka na lamang sa bahay ay nakatulong ka pa sa amin!"

"O, ano! Di ka pa nadala!!"

Sabay na uminit ang ulo ni Erpat at Ermat. Nagliliyab ito sa galit. Kasi ba naman, pati mga tirador ng mga plastic at kable ng kuryente ay binarkada ni kuya. Pati kasi yung nakatabing kable ng kuryente ay binenta nya. Wala na rin kaming magamit na plastic bottle ng mineral water dahil sa kakakuha ni kuya. Sumosobra na talaga sya. Wala na syang pinipili, wala na syang nirerespeto. Hindi na sya marunong matakot. Buo na ang kanyang loob, at higit sa lahat ay tila nakahanda na syang harapin ang kamatayan. Sya pa naman ang inaasahan ni Erpat at Ermat na magtataguyod sa amin at magtatanggol sa oras ng kagipitan. Sya lang ang nag-iisang lalaki sa apat na magkakapatid. Mataas pa naman ang pangarap nila sa kanya. Nagsusumikap nang higit ang aking magulang para sa kanya. Halos di na nga sila natututulog sa kakatrabaho para lamang makaipon para makapagpatuloy sya sa pag-aaral sa kolehiyo. Hindi nga bumibili ng bagong damit si Erpat at Ermat para sa kanyang kinabukasan. Tapos ganito pa ang kanyang igaganti sa kanila. Manhid talaga sya.

" Bakit...Bakit...Bakit???!"

" Bakit ngayon ka lang nagpaliwanag!?"

"Patawadi, hindi namin alam."

Andaya-daya talaga ni kuya Ariel. Lagi nya na lamang kaming ginugulat. Madalas nya kaming binibigla. Kaya pala nagtitiis sya sa mga malalansang amoy ng mga bata sa kalsada at nakikinig sa kanilang mga kuwento, ay para maihanda nya ang sarili sa mga sakit at kirot ng kanyang karamdaman. Pilit nyang inunawa ang mga taong sanay sa hirap dahil madalas nilang maramdaman ang matinding paghihirap. Wala pa daw sa kalingkingan ng kanyang nararanasan ang nararanasan ng mga tao sa looban. Kaya pala sya sumasama sa mga aadik-adik na mga kabataan ay para maintindihan nya ang bagsik ng epekto ng droga sa buhay ng tao. Sinisikap nyang paliwanagan ang kanyang mga kaibigan na mas mapait ang droga na kanyang iniinom araw-araw. Yung palang mga reseta na nakuha ni Ate sa kanyang bag ay gamot para sa kanyang karamdaman. Kaya pala nagtitiis sya na mag-ipon ng mga dyaryo, plastic at tanso ay para makaipon ng pambiling gamot panlaban sa Lukemia.

Kaya pala madalas syang nagmamadali ay nagmamadali na rin ang oras nya. Madalas syang mamasyal upang matanaw ang kayang nya pang tanawin. "Sorry kuya, kung naging makitid ang aking isipan." Hindi ka naman kasi nagsasalita. Parati mo na lang kaming niyayakap ng mahigpit at nilalambing. Parati mo na lang kaming binibigyan ng Rosas kahit hindi naman namin kaarawan. Hinayaan mo pa ang mga batang lansangan, mga adik at mga batang tirador ang magpaliwanag sa amin. Buti pa sila naipadama nila sa'yo ang pag-unawa at pagmamahal. Buti pa sila higit kang nauunawaan. Buti pa sila.

Paalam Ariel Union

2009-10-09T08:25:00.000-07:00

Tula Para Kay Ariel Union

Dati rati...
madalas kitang makita sa apat na sulok ng paaralan
nakikinig, tumitingin, sumasagot, nakikipagkwentuhan
at humahalakhak sa tuwing ako ay nagpapatawa.

Dati rati...
Nakikita kitang nag-aayos ng mga upuan sa klasrum,
nagpapaalala na mag-ingat -- kapag uuwi ng gabi at umuulan;
kasamang nagpipintura ng klasrum habang nakikipagkulitan.

Dati rati...
Naririnig ko sa iyong mga labi ang salitang:"good afternoon sir,"
"kamusta na po kayo," "magaling na po ba kayo," "reunion naman dyan," " di ko kayo makakalimutan," " sana di kayo magbago," at " mahal namin kayo."

Dati rati...
kumikinang ang ngiti sa'yong mga labi,
masigla ang 'yong mga mata,
humahataw sa galaw ang 'yong kamay at paa.

Pero ngayon...
wala nang ngiti sa'yong mga labi,
wala nang sigla sa'yong mga mata,
wala nang galak sa'yong kamay at paa.

Pero ngayon...
nasa kabilang daigdig ka na;
may kinang na ang ngiti sa'yong mga labi;
maginhawa na ang iyong pakiramdam.

Paalam!
Kamusta mo na lang kami kay Bro.!

*******

Ang puso ng guro ay parang malawak na parang. Sa bawat taon ay pipilitin mong pagkasyahin sa'yong puso ang daang-daang mag-aaral na iyong makakasalamuha. Lahat sila ay bibigyan mo nang puwang sa iyong puso't isipan upang ang kanilang mga ala-ala ay syang magiging kong sanggalang sa susunod na hamon ng pagtuturo. Ito'y magsisilbi mong sandata upang maging matiisin at mahalin ang sinumpaang tungkulin. Kahit na ang sahod ay hindi sapat at ang trabaho ay hindi nagtatapos sa apat na sulok ng paaralan. Mabuti pa nga ang ibang empleyado na kapag umuwi ay wala nang iisiping lesson plan, test paper, class records, form-137, cards at lagay ng mga mag-aaral.

Hindi sila masasaktan kapag nakita nila ang mga palaboy sa daan. Iba ang guro, masakit makita na ang iyong mag-aaral ay nasa loob ng rehas ng bakal, at higit sa lahat ay makita mo ang iyong mag-aaral na namayapa na.

Binuksan mo ang iyong puso para sa kanila at nangarap nang isang magandang lipunan para sa kanila. Nangarap na magkikita kayo kapag puti na ang buhok mo at malayo na ang kanilang narating sa buhay. Ang tagpong ito ay dumudurog sa aking puso. Naghihinayang sa murang buhay na inagaw ng tadhana at iginupo ng sakit dahil sa kawalan ng sapat na salapi. Minsan naisip ko kung mayaman lang sana ako...kung mayaman lang sana ako ay natupad ko na ang pangarap ko para sa aking mga mag-aaral. Para sa aking mag-aaral na patuloy na nakikibaka sa hirap ng buhay. Pero wala naman akong magagawa upang bigyang lunas ang kanilang problema. Ang magagawa ko lang ay buksan ang aking puso at kalingahin sila sa oras na sila ay dumaan sa halimuyak ng aking isipan.

Ang Itlog at Manok bow!

2009-10-06T18:04:00.000-07:00

Ang akin ay akin, ang sa'yo ay para sa'yo. Magiging akin lang ang sa'yo kung papasukin mo ito. Magiging sa'yo lang ang sa akin kung papasukin mo rin. Kaya't ang paggalang ng sa'yo at sa akin ay para rin sa atin.

Madalas pagtalunan kung alin ba raw ang nauna ITLOG ba o MANOK. Ang sagot ko depende sa manok kung ang manok ay inahin, malamang may kakayahan itong mangitlog. Kapag ito'y nangitlog pwede mo nang gawing kepsilog, tapsilog at kapsilog (pandesal, kape at itlog), malasado, binate, pinasakan, at kung gusto mong nang mabilisang luto ay ilaga lang ang itlog. Pero kung ang manok ay tandang ay wala itong kakayahang mangitlog, depende na lang siguro kung ito ay hermaphrodite o may dalawang kasarian. Hindi rin naman mangingitlog mag-isa ang inahing manok kung walang tandang. Kaya magmumula muna ang itlog sa tandang sa pamamagitan ng pakikipagtalik:ang mga itlog nya ay lilimliman nang itlog ng inahing manok hanggang sa maging isang ganap na itlog, na pagnabiyak ay sisiw, na paglaki ay manok, at maaring mangitlog depende pa rin sa kasarian. Bastat tandaan hindi maaring mangitlog ang bagay na wala pang buhay. Kaya hindi pwedeng mauna ang itlog dahil wala pa itong buhay. Ang itlog ay ang pormasyon ng buhay, ngunit hindi pa ito nagiging ganap na buhay hanggat hindi pa lumalabas ang sisiw. Nakakakita na ba tayo ng itlog na nagitlog ng itlog o itlog na nagitlog ng manok. Kaya't sipatin natin ang halaga ng itlog at manok sa ating buhay.

Malaki ang pakinabang ng manok. Noong hindi pa uso ang relo, ang tilaok ng manok ang ginagamit ng ating mga ninuno bilang orasan. Ang pagtilaok nito sa madaling araw ay hudyat na nang pagbangon para maghanda sa pagkalat ng sinag ng araw. Ang tilaok din ng manok ay ginamit ni Kristo bilang hudyat nang pagkakaila ni San Pedro bilang kanyang disipulo. Tatlong beses tumilaok ang manok at maikatlong beses din nyang ipinagkalulo ang panginoon. Nang marinig nya ang pagtilaok ng manok ay nagalit sya sa sarili dahil sa kanyang karuwagan na aminin ang katotohanan. Kaya nga na uso ang manok ni San Pedro. At dahil sa paniniwala ng mga kastila sa kakayahan ng manok ay itinuro nila sa mga sinaunang Pilipino ang larong sabong.

Masyado namang nawili ang ating mga ninuno sa larong ito na hanggang ngayon ay kinababaliwan nang mga sabongero. Limpak-limpak na salapi ang mapapanalunan sa sabong, depende kung magandang klase ang manok at sagana sa bitamina at tamang pagpapakain. Para humusay ito sa pagkikig at maitarak ang tare sa tamang posisyon sa kalaban, ay kailangang sanayin ito sa pamamagitan ng sparing.Bago paman sumikat ang boxing at makilala si Pacquio ay una munang sumikat sa bawat barangay ang mga manok.

Lowdiyes! Lowdiyes! Ito ang madalas kong marinig bago maganap ang sabong, at pagkatapos ng sabong ay kanya-kanyang karipas ng takbo ang mga usi, meron at sabongero, may mga pulis kasi na paparating. Ang ibig sabihin raw ng lowdiyes ay hindi dapat bababa sa diyes centavos ang pusta para malaki-laki ang hahamigin nang mananalo. Malaki pa kasi ang value ng diyes nung panahong iyon.Kwento nga sa akin ng nanay ko nung 1960's raw ay marami ka nang mabibili sa diyes sentimos. Hindi tulad ngayon ay ginagamit na lang itong pabigat sa bulsa o hinahagis sa wishing well, para matupad ang wish sa tubig.

Ang larong ito ay dinala rin ng mga pinoy sa ibang bansa, nagsasabong sila sa mga tagong lugar. Kwento sa akin ng kaibigan ko na galing Saudi, kapag wala silang makitang manok ay nilalagyan nila ng tare ang Pato. Grabe!! Napabungisngis talaga ako sa katatawa. Hindi ko kasi ma-isip kung paano tatarian ang Pato at pagsasabungin ito. Windang na windang ako nang marinig ko ang kwento nya, may ganung effort pa ang ilang kababayan natin na adik na adik sa sugal. Kahit mabilanggo pa o maputulan ng daliri ay ayos lang basta makapag-sabong lang.

Ilang sikat na personalidad rin naman ang nakilala sa sabong na patuloy na nahuhumaling sa palakasan ng mga manok. Hindi ba't si Ramon Revilla ay gumawa pa ng batas tungkol dito para maiwasan ang panggogoyo ng ilang tusong sabongero. Kilala rin sa Pacquiao na nahuhumaling sa sabong.

Kinabaliwan rin ito ng mga tiyuhin ko, madalas pa nga nilang hinihimas ang manok kaysa sa kanilang mga asawa, kaya madalas kong marinig na pinag-aawayan nila ay ang manok. Nang magselos ang tiyahin ko dahil sa mga manok na alaga ng tiyuhin ko ay pinagkakatay nya ito. Umuwi ang tiyuhin ko mula sa pagsasabong, gutom na gutom, at pagod na pagod, sabay higop sa mainit na sabaw ng tinolang manok. Matapos kumain ay agad nyang hinagilap ang kanyang manok, matapos mahilo sa kakahanap ay saka pa lamang nagtanong sa asawa nya. Masuka-suka ito sa galit dahil yung dalawang talisayin nyang alaga ay inulam nila sa hapunan. Syempre wala na syang magawa kundi ingatan ang natitira nyang talisayin.

Madalas din mabanggit ang manok kapag naghihirap ang isang tao. Sikat na sakit ang kasabihang, "isang kahig, isang tuka, ganyan kaming mga dukha..." Kailangan pa raw kumahig nang kumahig ng mga dukha para lang may makain sa hapag kainan. Kapag naman paindap-indap ang tulog ng isang tao dahil sa pag-aalala o di kaya naman ay sa trabaho ay tinatawag itong tulog manok. Karamihan ng drayber ng R.E. Taxi sa amin ay nagsasabi na kapag gabi sila bumabyahe ay tulog manok sila, para makabawi nang lakas sa bawat bakanteng oras.

Yung lolo kong ambularyo ay mahilig mag-alay ng manok. Nang madalas akong lagnatin dahil may nakikita akong anino na naglalakad at naririnig na kaluskos sa bubungan namin ay lumuwas pa ito ng probinsya para sa mahal nyang apo. Tuwang-tuwa naman ako kasi love ako ng lolo ko, kahit hindi ko sya maintindihan dahil bisaya ang kanyang salita. Ilang bayong din ang dala nito na ang laman ay manok. Gagamitin nya pala ito sa pag-papalayas ng mga maligno na nahuhumaling sa aking pagiging kyut (wala nang aapila). Nag-orasyon muna sya at parang dinadasalan ang manok. Pagkatapos magdasal ay ginilitan ito at iwinisik ang dugo sa apat na sulok ng bahay upang lumayas raw yung mga maligno. Nang maubos na ang dugo ng manok ay ibinaon nya ito sa aming bahay para maging proteksyon laban sa mga engkanto at maligno.Kaso lang nilagtan parin ako, kaya pala ako nakakakita nang kung ano-ano at nakakarinig nang mahihiwagang kaluskos ay dahil kinukumbulsyon ako sa sobrang taas ng lagnat dahil sa sakit ko na broncho.

Matagal-tagal rin bago nalaman ng magulang ko ang sakit ko. Kung saan-saan pa nila kasi ako dinala, una dinala yung poon ng birheng Maria sa aming bahay at panay ang dasal sa akin. Ang natandaan ko nalang ay laging ubos ang inihandang nilupak at palitaw ng nanay ko pagkatapos ng mahabang pagdarasal. Sunod nila akong dinala sa Born Again sa may Amoranto, litong-lito ako sa dami ng mga matatandang nakapalibot sa akin at kung ano-ano ang binibigkas nila. "Devil come out in the name of Jesus!" sigaw nung isang galit na galit na babae.

"Shirabasyasyasyang......lolalolalola...basyangsyangsyang....lalala." Halos mapatid ang litid nito sa kakadasal nang hindi ko maintindihang mga salita, habang tumatalsik-talsik pa ang laway. Hay-iskul na ako ng malaman ko na speaking of tongues pala ang tawag dun sa mga kinarambolang mga salita. Abay, bigla akong nagulat nang hatakin ako at itaas ng isang Manong na animo'y si Atlas ang dating. Halos malula naman ako sa pagbuhat nya, hala, lalong lumakas ang sigaw nila. Sabay-sabay na silang nagsasalita ng alien na salita.

Tuwing eleksyon ay madalas marininig ang salitang manok. May manok ang administrasyon at oposisyon. May lilitaw din na iba't ibang manok mula sa ibang partido o samahan. Kapag sasapit ang pampanguluhang eleksyon ay sangkatutak na manok ang lilitaw sa lansangan--- at magpapa-kyut sa mga botante. May manok sa sasayaw, kakanta, magpapatawa, tatawid sa bukid, lulusong sa baha, magpapa-retoke ng mukha at tiyan, at higit sa lahat ay mamimili ng boto. Ito yung uri ng manok na mahirap awatin sa pakikipag-sabong. Titilaok ito nang napakalas para mangako sa taong bayan na sya ang pang-derbe na makakalutas sa problema ng bansa.

Teka bakit ba madalas pagtalunan ng mga taong walang magawa ang ebolusyon ng itlog at manok. Kapag pumunta ka naman sa Pampangga hindi naman nila ito tatawaging itlog kundi 'ebon'at kung kakain ka naman sa mga center point (turo-turo)ay tatawagin itong kwek-kwek o tukneneng na pinagulong sa harinang at hinaluan nang kulay orange na food color. Kapag mahina raw ang tuhod ay bumili lang ng balot na isa ring itlog na mula sa itik. Ang pagkain raw ng balot ay pampasigla ng tuhod lalo na sa mga lalaking nanlalambot sa loob ng kumot. Hindi mo nga kailangan pang bumili ng mga energy booster para to keep you going. Dati rin ata kaming nagtitinda ng balot at penoy.

Mahirap malaman kung alin ang penoy at balot kapag hilaw pa ito kasi pareho ang kulay nila at tunog kapag inalog-alog. Kailangan mo pang pumunta sa madilim na lugar at pailawan ito para malaman kung may sisiw, para malaman kung alin ang balot at penoy.

Syempre para hindi ka mawindang sa kaka-alog ay kailangan mo itong guhitan nang itim na pentel pen para malaman ng mga bumibili na penoy yung binili nila. Kasi kapag nagkamali ka ng bigay ay malulugi ka, mas mahal ata ang presyo ng penoy sa balot. Kung sawa ka na sa balot ay pwede rin namang bumili ng itlog na maalat. Bakit pa kasi pinaalat pa ang itlog na ito, eh kinulayan na naman ito ng pula. Di ba't ang pulang kulay ay sagisag ng katapangan, kaya siguro nila kinulayan para palatandaan na matapang ang itlog na pula sa alat. Mas magiging masarap ang kain mo kung sasamahan mo ito ng kamatis, para maiwasan ang sakit sa bato.

Bago dumating ang mga kastila ay ginagamit na ang itlog. Mababait nga ang isang tribo sa Mindanao kasi takot sila sa itlog, kaya ayaw nilang gumawa ng masama. Takot sila kasing mamatay at makita yung mukha nila sa loob ng itlog. Kapag gumawa kasi ng masama ang isang tao sa tribo ay tatawagin ang Babaylan o yung pari nila at mag-oorasyon ito ng itatapat sa liwanag ang itlog habang ginagawala sa mukha ng mga pinagbibintangan sa krimen. Kapag nangingig ang kamay ng Babaylan at tumapat sa'yo ay siguradong guilty ka. Kapag hindi ka namatay sa oras na iyon ay ipapakagat sa mga antik at pulang langgam hanggang sa umamin ka sa ginawa mong kasalanan.

Nakakawindang siguro nung panahon na iyon, parang yun yung lie detector test nila na huwag i-deny o don't make a lie kung hindi mamaga ang katawan mo sa kagat ng langgam. Ang resulta ang babait ng mga ninuno natin, nasaksihan kasi nila yung isang lalaki na biglang namatay nang tapatan ng itlog. Hindi pa kasi uso no'n ang kaalaman sa atake sa puso. Inatake ata yung mama kaya na tigok, yun natakot tuloy yung mga nakakita kaya kumalat sa lugar yung tsismis. Dumami tuloy yung mga umalohokan nung oras na iyon. Sa ngayon, patuloy pa ring ginagamit ang itlog sa mga probinsya para malaman kung napaglaruan ka ng maligno o engkanto.

Madalas ding gamitin ang itlog pangontra sa ulan. Sabi ng mga matatanda para hindi raw umulan kapag may mahalagang okasyon ay mag-alay raw ng itlog. Sigurado raw na mapipigil nito ang ulan. Bakit nga kaya hindi tayo sabay-sabay na nag-alay ng itlog nung dumating si Ondoy? Kung sabay-sabay lang siguro tayong nag-alay ng itlog ay baka natakot si Ondoy sa dami nang makikita nyang itlog ay baka lumihis ito ng direksyon.

Napaisip din ako nung maliit ako. Sabi kasi ng tiyuhin ko ay kaya nyang ipasok ang itog sa bote ng softdrinks na hindi nababasag. Medyo sumakit din yung utak ko sa kakaisip kong paano gagawin yun. Ilang itlog din ang nabasag ko para lamang magtagumpay. Ginawa ko pa yung sinabi ni Thomas Edison: "Genuis is one percent percent inspiration, ninety-nine percent perspiration." Tagaktak nga ang pawis ko sa kakaisip kung paano ko gawin yun, sa bandang huli ay sumuko din ako at hindi ko nagamit yung pilosopiya ni Edison. Paano naman kasi nagalit sa akin yung nanay ko, dahil inubos ko raw yung nakatabing itlog sa kakapasok sa bote.

Ang resulta, napuno yung bote ng sabaw ng itlog at ginawa naming scrambled egg. Sa gutom ko ay naparami ang kain ko at parang na-scrambled din ang tiyan ko. Panay tuloy ang pag-upo ko sa trono, habang umiire at pigil na pigil ang hangin. Nang dumating yung tiyuhin ko ay ipinakita nya sa akin na naipasok nya yung itlog sa bote. Asar na asar ako, paano ba naman isang itlog lang yung ginamit nya, ako mahigit isang dosena, pero wala paring napala. Nung hinawakan ko yung itlog ang lambot, huli na nang malaman ko na binabad pala yun sa gas.

Sunod naman na ipinagawa nya sa akin na ibato ko raw yung itlog sa banig na hindi mababasag yung itlog. Syempre bata pa ako at malikot talaga ang isip ko. Kabibili lang ng nanay ko ng isang dosenang itlog sa Balintawak. Kumuha ako ng isa at ibinato ko sa banig...nabasag. Naku nagkalat pa yung sabaw sa banig. Kumuha agad ako ng basahan at pinunasan, nilagyan ko pa ng sabon para hindi lumansa. Malinis na sana ang aking plano kaso biglang dumating si Nanay, yun binalot tuloy sa akin yung banig. Wala tuloy akong matulugan nung sumapit na ang gabi. Asar na asar ako sa tiyuhin ko, pakiramdam ko natraydor ako.

Kinabukasan dumating sya may dala na namang itlog. Tinawag nya yung ilang pinsan ko at inangat yung banig. Aruy! Napasigaw ako.."eh,di mo namang sinabi na iaangat yung banig." Nilaga ata yung itlog kaya hindi nabasag. Usapan lang daw namin ay hindi mababasag yung itlog. Ako naman ang naghamon, hindi ko ginamit ang itlog, ramdam ko kasi na sanay na sya sa itlog at isa pa kung tuksuhin sya sa amin ay mukhang itlog pugo. Maliit kasi yung ulo nya, kaya mukha raw syang itlog ng pugo. Pinagawa ko sa kanya na ilagay mo sa likido ang asin nang hindi matutunaw ng ilang araw. Kinuha nya yung asin sa bahay. Kumuha nang isang sandok na asin, ilang minuto ang lumipas... ito'y natunaw. Naubos yung asin namin, hindi nya parin nagawa yung hamon ko. E, di panalo ako sa aming pinoyhenyo.

Nang magluto na ang kuya ko wala syang magamit na asin, yung ulam tuloy namin na sarsyadong isdang matabang ang lasa. Kinabukasan pinakita ko sa kanya kung paano gawin yun. Kumuha ako ng gas at inilagay ko sa bote sabay nilagay yung asin. Lumipas ang ilang araw hindi natunaw, huwag mo lang ngang aalugin. Ang premyo ko itlog ng pugo.

Hay, ang itlog at manok nga naman kapag dumulas sa lalamunan at sumirko-sirko sa tiyan hahamakin ang lahat makapag-Jollibee lamang. Iba na ata ang tawag ng mga bagong sibol na kabataan sa manok. Kapag may sabaw tinolang manok, kapag prinito friedchicken, at kapag nasa Jollibee chicken joy. Sya nga pala, kinaa-aliwan rin ang itlog sa mga parlor games. Nandiyan na maglaro ng salong itlog, at babasagin ang itlog sa pamamagitan ng talong na nakasabit pa sa bewang ng babae o di kaya naman ng lalake.

Napakalaki talaga ng pakinabang sa itlog at manok sa buhay ng tao. Kaya hindi dapat pang pagtalunan kung alin ang nauna sa itlog at manok.

IN MY LIFE

2009-10-04T06:30:00.000-07:00

"Bastos ka...bastos ka talaga! Lumabas din ang tunay mong ugali. Nakatira tayo sa iisang bubong, araw-araw tayong magkasama at sabay tayong kumakain pero inilihim mo sa akin ang kalagayan ni Mark! Para kang...pwet ng baso!" -Ms. Vilma Santos

“I had to fly to the moon and back para maitawid ko ‘yung eksena na ‘yun with Ate Vi. Buti na lang nangibabaw ‘yung puso ni Noel (Lloydie’s character) over sa kaba na nararamdaman ni John Lloyd. Kahit papaano naka-deliver ako. Marami pang eksena na halos ganun ‘yung naramdaman ko nung gagawin na namin. Hindi madali na gumanap sa ganitong role na sila ang kasama mo. Bukod sa honor na makasama sila sa pelikula meron ding challenge na maka-deliver na nang mabuti. Sana magustuhan ng mga tao,” John Lloyd admitted.

More than getting acting tips from Vilma, John Lloyd also said that there is still so much that any actor can learn from working with the Star for All Seasons. “Pagmamasdan ko lang si Ate Vi sa set, walangka-effort-effort. Madami na akong natutunan sa kanya. Si Ate Vi mas masarap panoorin sa labas ng camera. Kapag napanood mo sa pelikula si Ate Vi maa-amaze ka talaga pero kapag walang camera mas marami kang makikitang magandang bagay sa kanya. Makikita mo ‘yung pagaasikaso niya sa lahat ng tao, mula sa aming co-actors niya, sa direktor, sa crew, sa lahat. Masarap ‘yung mga pagkaing dinadala niya kaya akala namin plano niya talagang patabain kami lahat, ha ha ha! Mas importante sa akin ‘yung mga bagay na natutunan ko kay Ate Vi bilang isang tunay na tao. Sa tingin ko ‘yun ang mga magpapatagal sa akin bilang artista.”

http://www.abs-cbn.com/Feature/Article/4715/John-Lloyd-Cruz-regards-
In-My-Life-as-a-milestone-in-his-career.aspx

Nadala ako sa linyang binitawan ni Ms. Vilma Santos sa bago niyang pelikula na In my life. Grabe ang akting ng beteranang aktres. Astig naman ang drama ni John Lloyd. Isang hamon naman ang papel na ginampanan ni Lius Manzano.

Ang istorya ay umikot sa pagkatao, pagiging ina at pangarap ni Sherly na isang Librarian sa isang eskwelahan. Librarian na nalipasan na ng modernong panahon at nanatiling nakapako sa Old School na kaalaman. Ginamit na lunan (setting) ang paaralan dahil dito unang nagaganap at naisasakatuparan ang pagbabagong nagaganap sa kapaligiran. Ang paaralan ay linangan ng kaalaman upang ang bawat mag-aaral ay maging handa sa kasalukuyang hamon ng tadhana. At dahil ang pagbabago (change) ay ang permanenteng bagay sa mundo ay kailangang sumabay ang bawat indibidwal. Dahil nabuhay si Sherly sa panahon na hindi pa uso ang kompyuter, DVD, MP3, IPOD, at Internet ay nangangapa sa takbo ng panahon. Nangangapa sa pagbabago ng kultura ng mga kabataan.

Bilang single mom, naging matatag sya sa bawat hamon ng buhay upang bigyan ng pangarap ang kanyang tatlong anak. Pangarap na sumakal sa kalayaan ng kanyang mga anak na magkaroon ng sariling desisyon at makadama ng pagmamahal mula sa ina.

Bihirang makita sa mga pelikula ni Ms. V ang pagpapatawa. Talaga namang napahalakhak ako sa loob ng sinehan sa bawat kilos at bato nang linya ng bawat karakter na gumanap sa In My Life. Ito ay uri ng Comedy Drama na pelikula na kung saan ay bihirang gampanan ng Star for All Season. Pramis, mamamaga ang iyong esophagus sa kakatawa, tapos biglang mapipigil ang iyong tawa at babasagin ang puso mo sa mga madamdaming tagpo, kailangan mong pigilin ang pagpatak ng iyong luha para hindi naman dyahe sa mga nonood. Para kang isang baliw sa loob ng sinehan dahil sa pabago-bagong tagpo na nagaganap sa bawat eksena.

Hindi ko na pahahabain pa ang Film Review. Baka kasi maging spoiler ito sa nais pang manood. Hindi ka magsisisi matapos mong panoorin ang In my life. Hands-up talaga ako sa mga artistang gumanap. Swabe ang kanilang kombinasyon. Kaya ang masasabi ko ay Nobody, nobody like you...clap!clap!clap!

Nauntog na Pagtibok

2009-10-03T21:41:00.000-07:00

Nagniningning ang puso ng dilag

sa haginit ng pluma at pagdakdak ng tinta

sa puting papel,

mula sa sigaw ng damdamin ng binata

na nakadungaw sa pusong

nagsisimulang

tumibok.

II.

Inaliw

ng harmonika ng gitara ang puso ng dilag

sa mga letrang umaalimpapayaw

sa durungawang bintana.

Sa bawat pitik at kalabit ng mga daliri

sa kuwerdas na umiindak

sa damdaming humahagibis

pagtibok.

III

Nasilaw

ang puso ng dilag sa matatamis

na mga salita

na dumulas sa dila ng binata

at kumiwal sa batis ng pag-ibig

na rumagasasa alimbukad

na diwa at isipan.

Hanggang....

tuluyang naglaho ang halayhay

ng pag-ibig na sumalpok

sa bundok ng diwa

nang higit pa

sa tibok

ng puso.

San Boknoy

2009-10-03T00:07:00.000-07:00

Naitalaga si Boknoy na pumalit kay San Pedro nang pansamantala itong nag-leave para mag-outing sa ibang planeta.

Tok-tok-tok!

"Pasok," utos ni San Boknoy.

"Pangalan?"

"Magdalena po."

"Trabaho?"

" G.R.O po."

" Sige tuloy."

Tok-tok-tok!

"Pasok!" utos ni San Boknoy.

"Pangalan?"

" Gloria po."

" Trabaho?"

" Tongkressman po."

" Ay ine, hindi nakasulat ang pangalan mo sa aklat ng buhay," paalala ni San Boknoy.

" E, bakit yung G.R.O. nakapasok sa loob, tapos ako hindi pwede," pagkukumpara nito.

" Kasi naman marami pa syang mapapasayang lalake sa loob. Kapag pinapasok kita baka maubos ang pera nila," katwiran ni San Boknoy.

" Ganun ba!" asar na sambit nito.

Dumiretso sya agad sa impyerno.

Tok-tok-tok!

" Pasok lang nang pasok," utos ng tusong ahas.

" Pangalan?"

"Ping"

"Trabaho?"

"Robocop"

"Tuloy ka," utos ng tusong ahas.

Tok-tok-tok!

"Pasok lang nang pasok," utos ng tusong ahas.

"Pangalan?"

"Gloria"

"Trabaho?"

"Tongkressman"

"Pasensya na hindi pa nakasulat ang pangalan mo sa itim na aklat," paliwanag ng tusong ahas.

"Putek naman, pati ba naman dito hindi ako tanggap. E, kilala ko yung unang pumasok. Hindi naman nagkakalayo yung kulay ng budhi namin," nanggagalaiting reklamo nito.

"Pasensya na malakas kasi ang sugal sa loob ng impyerno, kaya kailangan namin ng Pulis para may mag-re-raid."

Salamin ng Langit

2009-09-29T18:15:00.000-07:00

Dinuduyan ng hangin

ang salamin ng langit

sa malawak na tanaw

na nilambungan ng

alimpungat na buwan,

habang...

ang mga alitaptap

sa malayong kawalan

ay saksing mulat

sa gumagapang na huni

ng kuliglig ng tubig,

sa pagsalpok nito

sa mga nakasalansang

tipak na bato.

Kinikislapan

ng alimpungat na ulap

ang salamin ng langit

sa mga nagkalat na hamog

na inihasik ng hangin sa

malawak na tanaw,

habang...

ang mga ligaw na ibon

na nagmula

sa malayong kalawakan

ay bumubulusok

sa hangin

sa pormang tatsulok

papalayo sa mga

alitaptap.

(September 19, 2009, 11:00 P.M. sa Baywalk ng Mall Of Asia)

Pagtanaw sa Bagyong Ondoy

2009-09-28T08:26:00.000-07:00

Kung ang tubig ay lagpas tanaw. Saan ka tatanaw?

Kulay kristal na tanaw

Ika nga ang tubig ay buhay. Halos lahat ng bagay na may buhay ay nangangailangan ng tubig. Ito ang nagbibigay ng kulay sa kasaysayan ng mundo. Ayon kay kumpareng Wikipedia.org: ang tubig ay walang lasa, walang amoy, at walang kulay na sustansya sa kanyang dalisay na anyo, at mahalaga para sa kilalang anyo ng buhay. Iturin ang pinaka universal na panunaw o solbent. Sagana ang daigdig sa tubig na matatagpuan sa lahat ng lugar at makikita sa iba't ibang anyo nito: ang yelo (buong anyo), singaw (water vapor), at likido (ang anyong dumadaloy). Matatagpuan ang karamihan ng tubig sa mga karagatan at mga suklob ng yelong polar (ice cap), ngunit matatagpuan din ito kahit na sa alapaap, tubig ulan at ilog. Sa katawan ng tao, may 7 libra ng tubig sa bawat 10 librang bigat ng katawan.

Napakahalaga ng tubig sa anumang larangan ng mundo. At tanging ang Earth lang ang syang biniyayaan ng likidong ito. Kung pagmamasdan mo ang globo, 3/4 na bahagi nito ay binubuo ng tubig, at 70 porsyento ng ating katawan ay binubuo ng tubig. Ayon naman kay kumpareng Wikipilino.org: nagsisimula tayong mauhaw sa pagbabawas ng 1% lang ng body fluids, at maari tayong mamatay kung aabot ng 10%.

Bawat kabihasnan ay umusbong malapit sa ilog. Ang lugar na ito ang nagsilbing biyaya ng mga sinaunang sibilisasyon. Binigyan nila ito ng malaking pagpapahalaga at labis na pangangalaga dahil dito nagmumula ang kanilang kabuhayan. Kahit na sa modernong panahon natin ngayon ay karamihan sa mga mamamayan ng bawat bansa sa daigdig ay umaasa sa anyong tubig. Marami paring Pilipino ang mangingisda at umaasa sa biyaya ng tubig. Ngunit kung paanong ang tubig ay katuwang natin sa pag-unlad. Ito naman ay ang pinakamapanganib na elemento ng mundo. Ayon sa naratib ng Bibliya ay ginunaw nang Diyos ang mga sinaunang tao sa pamamagitan ng tubig. Noong 2004 ay nahindik ang mundo dahil sa pagyanig na naganap sa Indian Ocean na nagdulot ng paggalaw ng tubig na tinawag na Tsunami. Ang pangyayaring ito ay gumimbal sa sansinukob na sa isang iglap lang ay maaring maglaho ang lahat ng bagay na pinaghirapan ng tao. Ito ay kumitil ng 230,000 katao sa isang kisap mata at sumira ng mahigit $7 bilyong dolyar na mga ari-arian. Bunga nito ay nagpulong ang bawat lider sa bansa at nabuo ang Disaster Risks Management Task.

Ang bansang Pilipinas ay napapaligiran ng yamang-tubig. Ito ang nagsisilbi nating kalasag sa kahirapan! Nagsisilbing kanlungan sa pighati at pagdurusa! Nagsisilbing kaulayaw sa pagkabagot sa takbo ng araw. Kaaliwan ng bawat pamilya laban sa matalim na sinag ng araw.

Subalit, bakit tila naging mabagsik ang kalikasan? Gaano ba tayo kahanda sa hambalos ng inang kalikasan.

Palihis na Tanaw

Ang bagsik ng isang bagyo ay hindi kayang sukatin ng modernong teknonohiya. Kahit na ang modernong bansa tulad ng Amerika ay hindi nakaligtas sa hagupit ni Bagyong Katrina, sinargo nito ang mga kabahayan sa katihan ng New Orleans at Florida. Tumangis ang mga Amerikano nang maranasan nila ang natural na trahedya na sumira nang maraming kabahayan at nagwasak sa katanyagan ng bansang ito na labanan ang anumang trahedya. Nagulantang ang pamahalaan ng Estados Unidos sa bagsik ng kalikasan. Upang panatilihin ang matsong imahe ng bansang ito ay sinisi nila ang pagbabago ng panahon, na kung bakit nila naranasan ang malaking pinsala dulot ng bagyong Katrina. Hindi nila sinisi ang kanilang kapangahasan sa pakikialam sa kalikasan, ang paglikha nang mga mapaminsalang kemikal sa kapaligiran at pagpapasabog ng bombang nukleyar sa karagatan ng Pasipiko. Sa halip ay pinagsikapan nilang bigyan ng siyentipikong paliwanag ang bagsik ng kalikasan.

Tinawag nila itong Climate Change, hindi ba't napakagandang pakinggan ang salitang Pagbabago ng Klima. Para bang peste ang pagbabago ng klima, salot ito, isa itong delubyo. Tampalasan ito sa modernong mundo, lalong lalo na sa bansang kinikilalang Pulis Pangkalawakan na kayang tugunan ang suliranin ng bawat bansa. Suliranin ng kalikasan at suliranin sa kalawakan. Hindi ba't sa mga pelikulang science fiction ay laging bida ang bansang ito sa paglutas ng suliranin ng mundo, na para bang sila lang ang may kakayahan, responsibilidad, at talino na malunasan ang suliranin ng mundo. Sila ang sentro ng kagalingan sa pagsusuri ng anumang pagbabago na nagaganap sa mundo. May kakayahan silang pigilan ang pagbagsak ng kometa sa kalawakan sa pamamagitan ng pagpapasabog ng bombang nukleyar. Kayang nilang pigilan ang pag-init ng inner core ng mundo sa pelikulang The Core. Kaya nilang pigilin ang pagsabog ng bulkan sa pelikulang The Vulcano.

Nang hinamon ng Estados Unidos ang bawat bansa sa daigdig na pangunahan ang isang pagbabagong pangkapaligiran ay agad na tumugon ang ating bansa sa hamong ito. Kahit na ang mga mapaminsalang produkto ng bansang ito ay patuloy na kinakalakal sa ating merkado. Sumang-ayon din ang pamahalaan na pagtibayin ang JAPEPA na kung saan ang waste products ng bansang Hapon ay sa atin itatapon. Sa madaling salita ay ayos lang na gawing tambakan ng basura ang bansa kapalit ng trabaho ng mga Pilipino sa bansang ito. Basta may maipasok na dolyar sa ating bansa, ay tanggap lang nang tanggap at tapon lang nang tapon. Kaya't nagkalat ang mga Ukay-Ukay sa pamilihan, ang mga second hand na gamit mula sa Japan, at mga murang produkto mula sa bansang ito na ibenebenta sa mga Malls. Wala na kasi silang matambakan kaya sa bansa natin ito dinadala. Iba ang kultura ng mga Hapon, hindi sila magbebenta ng murang produkto lalo na't maganda ang kalidad ng kanilang pagkakagawa. Kilala ata sila pagdating sa kalidad ng produkto kaya't hindi sila basta-basta magbebenta ng murang produkto sa murang halaga. Kapag sila ay nagbenta ng murang halaga ay malamang na may depekto ito o di kaya naman ay hindi nakapasa sa pamantayan ng kalidad.

Nakakatawa lang dahil ang bansang hapon at U.S. ang tagapagtaguyod ng Climate Change. Pinagtibay ang Kyoto Protocol noong 2002 sa pamamagitan ng paglagda ng mahigit 150 kinatatawan ng bawat bansa sa mundo. Layon nito bawasan ang pagbubuga ng green house gas emissions sa taong 2008-2012 ng 8%, at 30% sa 2020. Ayon sa ulat ng Intergovermental Panel on Climate Change (IPCC), na sa siglong ito ay malamang na tumaas ng 1.8-4.0 degrees Celsius hanggang 6.4 degrees Celsius ang temperatura ng sahig ng mundo. Tataas ang tubig sa dagat ng 18 hanggang 59 cm na magiging sanhi ng panganib sa mga dalampasigan at maliliit na isla sa bansa. Sino kaya ang lumilikha ng sasakyan na nagbubunga ng mapanganib na gas sa kalikasan? Hindi ba ang mga Amerikano at Hapon. Anong bansa ba ang unang gumamit ng weapon of mass destruction? Hind ba't ang U.S. Sa kasalukuyan ay nakapag-testing na ang bansang ito ng 1,054 na bomba atomika mula 1945-1990. Ito ay nagdudulot ng radiodine fallout, na kapag kumalat sa hangin ay mapanganib sa kalusugan ng tao.

Tumagal bago maratipikahan ang Kyoto Protocol dahil ang mga mayayamang bansa ay hindi sang-ayon sa ilang polisiya na nakasaad dito. Hindi muna sila pumayag na i-recall ang kanilang mga produkto na nagtataglay ng CFC at ilan pang nakakalasong kemikal. Pinatagal muna nila ng ilang taon bago sumang-ayon, nang tinamaan na sila ng natural na kalamidad. Pinaubos muna nila sa merkado ang kanilang mga produkto saka nagsabi na let us go for Climate Change. Ibinenta muna nila sa mahihirap na bansa ang kanilang produkto saka nakipag-apir sa Kyoto.

Sa ginanap na pagpupulong ng UN Bali Climate Change Conference from the Alliance of Small Island States (AOSIS) ay hinimok nila ang mga bansang kalahok na gumawa nang aksyon upang labanan ang bagsik dulot ng Climate Change, kung hindi ay mabubura sa mapa ng mundo ang kanilang mga isla. Kawawa nga naman yung maliit na isla kapag biglang natunaw ang yelo sa North Pole at South Pole. Kapag tumaas nga naman ang tubig ay matatakpan ang kanilang tanaw at tuluyang maglalaho ang kanilang tanaw.

Nakakahindik na Tanaw

Ang Talumpati ni Gloria sa SONA nitong July:

As a country in the path of typhoons and in the Pacific Rim of Fire, we must be prepared as the latest technology permits to anticipate natural calamities when that is possible; to extend immediate and effective relief when it is not; the mapping of flood-and-landslide-prone areas is almost complete. Early warning, forecasting and monitoring systems have been improved, with weather-tracking facilities in Subic, Tagaytay, Mactan, Mindanao, Pampanga.

We have worked on flood control infrastructure like those for Pinatubo, Agno, Laoag, and Abucay, which will pump the run off waters from Quezon City and Tondo flooding Sampaloc. This will help relieve hundreds of hectares in this old city of its age-old woe.

Patuloy naman yung sa CAMANAVA, dagdag sa Pinatubo, Iloilo, Pasig- Marikina, Bicol River Basin, at saka river basin ng Mindanao.

Ang naganap na baha sa kamaynilaan dulot ng Bagyong Ondoy ay hindi na bago sa ating paningin. Madalas natin itong mapanood sa telebisyon sa tuwing mananalanta ang bagyo sa kabisayaan at ibang bansa. Ilang awitin na ba ang kinanta tungkol sa kapaligiran, at ilang artikulo na ba ang nasulat tungkol sa kalikasan. Dapat nga ay eksperto na tayo sa mga kaganapang ito dahil sa madalas salantahin ang Pilipinas ng bagyo--- nandiyan ang pagbaha at pagguho ng mga bundok. Ang mga ganitong uri ng senaryo ay tila lamang natural na kalamidad, na makakaapekto sa mga lugar o probinsya na malapit sa Karagatang Pasipiko na kung saan namumuo ang mga bagyo.Subalit, ang maranasan ito ay higit na nakakapangilabot. At parang binangungot ng gising ang mga tao sa lungsod.

Batay sa talumpati ng pangulong Gloria Arroyo ay alam nya na maaring maganap ang isang malaking sakuna na dulot ng bagyo dahil ang ating bansa ay daanan ng bagyo, at anumang oras ay mananalasa ito sa bawat kabahayaan. Tumpak ang pagbanggit ng salitang "Ring of Fire" at sentro ng kalamidad ang Pilipinas. Madalas na iulat ng Philippine Atmospheric Geographical and Astronomical Services (PAG-ASA) na nagmumuo ang Bagyo sa Karagatang Pasipiko, pinagmumulan ito ng maraming bagyo at lindol. Hindi bababa sa 20-30 bagyo ang dumaraan sa bansa sa pagitan ng buwan ng Hunyo at Nobyembre. Kung titignan natin ang kasaysayan ng bagyo na matinding humagupit sa bansa ay marahil ay naiwasan natin ang malalaking sakuna dulot ng bagyo:

1.URING (Thelma/November 2-7, 1991)
Speed: 095 kph
Place: Tacloban
Total Deaths: 5,101-8,000+
Total Damage in Billion Peso: 1.045

2.ROSING (Angela/October 30-November 4, 1995)
Speed:260 kph
Place:Virac Radar
Total Deaths: 936
Total Damage in Billion Peso: 10.829

3.NITANG (Ike/August 31-September 4, 1984)
Speed:220 kph
Place:Surigao
Total Deaths: 1,363-3,000
Total Damage in Billion Peso: 4.100

4.RUPING (Mike/November 10-14, 1990)
Speed:220 kph
Place:Cebu
Total Deaths:748
Total Damage in Billion Peso: 10.846

5.SENING (Joan/October 11-15, 1970)
Speed:275 kph
Place:Virac
Total Deaths:768
Total Damage in Billion Peso: 1.890

http://www.typhoon2000.ph/stats/WorstPhilippineTyphoons.htm.

Tama naman ang pangulo na dapat maging handa ang pamahalaan at bawat mamamayan sa ganitong sitwasyon. Ang suliraning ito ay hindi lamang responsibilidad ng pamahalaan. Ito ay collective social responsibility nang bawat mamamayan ng bansa. Isang responsibilidad sa ilalim ng kulturang bayanihan. Ang ating pagiging mulat, sensitibo at partisipasyon sa mga makalikasang programa ay makakatulong upang maging handa ang bawat isa sa ganitong sitwasyon. Batay sa kanyang ulat ay nagsikap ang pamahalaan na pandayin ang mga lugar na madalas dalawin ng baha. Pinagsisikapan ng pamahalaan na patibayin ang mga flood control infrastructure. Napakaganda ng ulat ng pangulo nung July. Nais ko nga syang saluduhan dahil sa kanyang pagpupunyagi na malunasan ang nilulumot na suliranin ng bansa sa baha.

Sa totoolang hanga ako sa kanya. Positibo lagi ang kanyang pananaw sa paglutas ng problema. Naalala ko tuloy ng tumatakbo pa lamang syang bise-presidente ng bansa at nakasama ko sya na kumain ng ginatan sa opisina ng pangulo ng pamantasan ng PNU. Isang bangko lang ang aming pagitan nang tanungin namin sya kung paano ba malulutas ang suliranin ng Asian Financial Crisis noong 1999. Simple lang ang sagot nya sabi nya ay para itong virus at walang gamot sa virus kaya kusa na lang itong maglalaho batay sa economic fundamentals ng bansa. Tumagal pa ang aming pag-uusap ng samahan ko syang bumisita sa bawat klasrum ng paaralan. Hanga ako sa husay nya sa pagsusuri pagdating sa ekonomiya. Anupa't nagpakadalubhasa sya sa larangan ng ekonomiya kung hindi nya masasagot ang aking mga katanungan.

Nakakalungkot nga lang at nagbago sya at nakalimutan nya ang realidad. Dati rin kasi syang aktibista, subalit nalasing sa kapangyarihan. Kung ginamit nya na lang sana ang $20,000 na salo-salo sa Amerika di sin sana ay nakatulong ito sa pandagdag sa rubberboat na gagamitin sa pagsagip ng buhay ng mga nasalanta ng bagyo. Kung hindi lang sana sub-standard ang mga materyales na ginagamit sa pagpapagawa ng dike bilang pananggalang sa baha ay di sin sana ay hindi naging malubha ang sitwasyon ng baha sa kamaynilaan. Kung yug biniling bahay ni Mikey sa Amerika ay itinulong na lang sa flood control di sin sana ay pasasalamatan pa sya ng mga mamamayan. Sya nga pala nakunan daw sya ng larawan na namimili sa Rustan's ng alak, ilang kilometro lang ang layo sa Katipunan habang nanalasa ang bagyong Ondoy.

Ilang araw na yung baha pero hindi ko sya nakikita na sumusuong sa baha. Buti pa yung nanay nya kahit 4'11 lang ang taas ay hindi takot sumuong sa baha kahit na lagpas tao ang tubig.

Sa totoo lang hindi biro maging pangulo ng bansa. Lalo na kung laging may baha. Mahirap kumilos, mahirap gumalaw at higit na mahirap mangampanya ngayong nalalapit na ang halalan. Kailangang bumaha ng boto para di sya bahain ng mga kaso.

Baluktot na Tanaw

Malayo na nga ang narating nang pagbabago sa kamaynilaan. Naging sementado na ang bawat kalsada. Nagtataasan na ang mga gusali. Napatag ng ang mga kabundukan sa probinsya ng Rizal at Antipolo bunga nang pagbibihis ng lungsod sa modernong panahon. Pinutol na ang mga puno sa kabundukan upang bigyan nang puwang ang mabilis na daluyong ng ekonomiya sa bawat lungsod. Ilang Golf Courses na rin ang naipatayo upang hikayatin ang mga mayayamang negosyante at mga dayuhan na maglaro ng Golf. Mahal ata ang pagpapamiyembro sa pagtatangkilik ng larong ito. Kung hindi ako nagkakamali ay mura na ang P500, 000.

Maganda nga namang tignan ang magandang landscape ng lupa at damuhan para hampasin ang maliit na bola at ipasok sa maliit na butas. Patok na patok ngayon ang magagarang kabahayan sa tuktok ng kabundukan. Kapag pumunta ka sa Palace in the Sky sa Tagaytay ay mapapansin mo ang ilang magagarang kabahayan ni hinulma ng mga real estate developer. Maganda nga namang pagmasdan ang mga tanawin kapag ikaw ay nasa mataas na lugar. Abot tanaw mo ang bawat kabahayan na nagkalat sa kapatagan. Mabibighani ka sa mga kutitap ng ilaw sa gabi habang pinagmamasdan ang mga kabahayan.

Ang ganitong uri ng architectural development ay kinahuhumalingan ng mga taong may kakayahan na bumuli ng bahay sa tuktok ng bundok. Sampung taon na ang nakakalipas ng masilayan ko ang ginagawang pagkalbo sa kabundukan ng Antipolo. Magugulat ka kung paano ang modernong teknolohiya ay may kakayahan na patagin ang isang matikas na bundok na kanlungan ng mga iba't ibang uri ng hayop. Namigay kami ng mga gamit na libro sa isang liblib na lugar sa Antipolo na pinangangasiwaan ng isang matandang babae sa tulong ng misyonero mula sa Germany. Noong panahong iyon ay masyado akong nawili na pagmasdan ang malawak na larang ng lugar at mayayabang na bundok dahil sa ganda nitong taglay. Isinumbong ko noon sa hangin sa lugar na 'yon na pagsisisihan ng lungsod ang kapangahasan nito na pakialam ang sagradong kalikasan.

Para sa akin ay sagrado ang kabundukan. Sagrado ito dahil ito ang nagsisilbi nating pananggalang sa hagupit ng bagyo. Ang kalikasan mismo ang humulma nito upang protektahan ang mga tao sa kapatagan. Hindi ba't mayaman sa kabundukan ang Pilipinas. Dinisensyo ng kalikasan ang mga kabundukan upang pananggalang sa malalakas na bagyo. Bago pa man makarating ang bagyo sa kapatagan ay pinahihina na ang bagsik at hagupit nito ng mga kabundukan. Binabasag nito ang malakas na taglay na hangin sa pamamagitan nang pakikipagbuno muna sa mga nakahanay na kabundukan.

Nang maging miyembro ako ng Boy Scout ay parati kaming pinagdadala ng halaman upang tamnan ang likod at gilid ng aming paaralan. Kailangan raw na sa murang edad ay mamulat kami sa pagpapahalaga sa kapaligiran at pangangalaga sa kalikasan. Ang pagtatanim ng puno ay makakatulong sa ecosystem ng bansa. Sa ganitong paraan ay naikintal sa aking isipan ang pagmamahal sa kalikasan. Humulma ito sa aking pagkatao na mahalin ang kapaligiran at maakit sa angking ganda ng ating kalikasan, kaya't malimit akong mamasyal sa magagandang tanawin ng bansa. Noong 90's ay madalas kaming mamasyal sa Cavite, nung panahon iyon ay gandang-ganda ako sa malawak na luntiang kapaligiran. Nagunit makalipas ang sampung taon ay dumami ang mga subdivisions sa lugar, naakit ang mga tao na bumili ng bahay dahil nagsisiksikan na ang mga tao sa kamaynilaan. Ang pagdami ng mga industriya ng bansa ay nagdulot ng industriyalisasyon at malawak na komersyalisasyon. Naglaho ang mga magagandang tanawin at kaakit-akit na mga puno, napalitan ito ng mga matatayog na gusali, nakakalasong kemikal sa mga ilog, at maitim na usok mula sa mga pabrika.

Lalo pang nagsulputan sa bansa ang mga multinasyonal na kompanya dahil sa agos ng globalisasyon. Nakatulong naman ang industriyalisasyon at globalisasyon sa pagbibigay ng trabaho sa bansa at pagpapa-unlad ng imprastraktura sa bawat lugar. Patuloy paring ang pagtatanim ng mga puno ng mga mag-aaral. Subalit, ang kanilang pagsusumikap ay hindi sapat upang ibalik ang sigla ng kapaligaran at alagaan ang kalikasan. Higit na pangangalaga ng mga industriya sa kalikasan ang mamayani sa bansa. Kadalasan kasi ay pinakikinabangan lang ng mga mamumuhunang dayuhan ang ating bansa sa pamamagitan ng pagkalbo sa kagubatan at pagwasak sa kabundukan dulot ng mina. Ilang walang malay na kabataan na ba ang namatay dulot nang mapaminsalang large-scale mining sa kalikasan: Lafayette sa isla ng Rapu-Rapu, Albay,Lepanto sa Benguet, Marcopper sa Marinduque, Rio Tuba, at Siocon.

Para kay Karl Marx, dalawa ang pakahulugan ng kalikasan. Una, ang kalikasan ng tao bilang organismong nangangailangan ng pagkain, damit, bahay at kung anu-ano pang kulang sa maralita sa bansa para mabuhay. Ikalawa, ang mundo kasama na ang likas na mga pangyayaring pumipinsala sa buhay at kabuhayan ng mga tao. Ang kailangan, aniya, ay isang lipunang inorganisa para harapin ang kalikasang ito pabor sa buhay.

Ang Pasig Noon

Pasig Ngayon

Nagsusumikap ang Sagip sa Pasig Movement na muling buhayin ang sigla ng ilog sa pamamagitan ng papiso-pisong kontribusyon ay liliwanag muli ang tubig sa Pasig at muli itong titirhan ng mga isda. Malimit kong marinig na ang dahilan raw ng pagkalason ng ilog ay dahil sa walang humpay na pagtapon ng mga basura at pagpapatianod ng mga dumi ng tao, ng mga taong nakatira sa gilid nito. Kaya nga sila tinangal dun upang magtagumpay ang mga NGO's at pamahalaan sa pagbuhay ng Ilog Pasig. Ngunit, kung ating titignan ang malaking dahilan ng pagkalason ng Ilog Pasig, ay dahil na rin sa mga pabrikang walang humpay na nagtatapon ng maruruming kemikal sa ilog. Kung babagtasin mo ang kahabaan ng ilog ay manlulumo ka sa malalaking tubo na mula sa malalaking pabrika na may pinakamalaking kontribusyon sa pagpatay sa ilog.

Madalas kong marinig ang corporate social responsibility at collaborative social responsibility. Madalas makita sa mga commercials ng mga multinasyonal na kompanya sa bansa na tumutulong sila sa mahihirap. katulad ng Nestle na sinusuportahan nila ang mga magsasaka ng kape sa pamamagitan ng pagbili ng kanilang mga produkto. Tulong ng Milo sa larangan ng palakasan. Pagkain ng noodles para sa pagbubuklod ng pamilya. Pag-inom ng alak para sabihing tunay kang lalaki. Paminsan-minsang nag-oorganisa ang mga malalaking kompanya ng mga programa para sa kalikasan.

Ngunit minsan taliwas ang mga infomercials sa tunay na kalagayan ng kapaligiran. Dati ay may pabrika ng papel sa San Pedro Laguna na walang habas kung magtapon ng kanilang waste products sa kanal na dumadaloy sa Laguna de Bay. Makikita mo na nag-iiba ang kulay ng lawa dahil sa nakakalasong kemikal mula sa pabrika. Kahit nakikita na ito ng mga opisyal ng pamahalaan ay hindi nila ito aaksyunan hanggat walang reklamo na naperperwisyo ang mga mamamayan. Bago nga umalis ang Nestle sa Muntinlupa ay dumaan muna ito sa mahabang proseso ng pagpirma ng mga mamamayan bago tuluyang magising ang pamahalaan na nakakaapekto ito sa kalusugan ng tao. Kadalasan ang mga ipinapakitang corporate social responsibility at collaborative social responsiblity ay palingharap lang. Nais lamang nilang bigyan ng promosyon ang kanilang produkto at hindi ang tunay na diwa at pagsasalingdiwa nang responsibilidad.

Agham na pagtanaw

Sadyang tuso si Ondoy...maulap sa lahat ng bagyo na nagdaan. Noong 1951 pa ng huling bahain ang kamaynilaan sa pagbagsak ng tubig ulan na may sukat na 351 mm. Inakala lang ng PAG-ASA na isang ordinaryong bagyo lang si Ondoy na makikiraan sa ating bansa tapos ay pupunta na sa ibang lugar. Ang ahensyang ito ay nawindang sa malakas na buhos ng tubig ulan, at ayon sa ulat nila ay umabot ng 410.6 mm ang sukat ng patak ng ulan na tumagal ng siyam na oras at katumbas raw ng isang buwan ng pag-ulan sa bansa.

Sa pagmomonitor kasi nila nung malayo pa ang bagyo sa ating bansa ay kulay green pa ang kulay ng ulap ayon sa kanilang kinakalawang na satellite. Kapag green daw ang ulap ay ang patak ng ulan ay 15 mm lang, pink 70 mm, at yung red na ulap ang bumalot sa kalangitan ng metro manila na kung saan ay nagpamigay ng tubig sa kalakhang maynila ay katumbas ata ng buong lawa ng Laguna de Bay.

Sa susunod daw ay masusukat na nila ang bigat ng tubig sa ulap kapag dumating na ang bagong Doppler Radar na gagamitin ng PAG-ASA na nagkakahalaga ng 2.9 bilyon. Kung yung mga infomercials sana ng mga politiko ay ginamit sa pagsasa-ayos ng pasilidad ng pamahalaan ay din sin sana ay nalimitahan ang bagsik ni Ondoy.

Kaya siguro umatras si mister padyak ay naramdaman nya mahihirapan sya sa pagpadyak sa baha, kaya si Noynoy na lang ang pinatakbo kasi marunong atang lumangoy ito. Hay, napakalaki ng ginastos ng mga kawani ng pamahalaan sa pagpapa-gwapo sa harap ng telebisyon para ibida ang kanilang mga sarili sa sambayanan na may nagawa sila. Ikinagalit nga ito ni Sen. Miriam Santiago at ipinaimbistigahan ang milyon-milyong piso na nilustay raw ng mga political aspirants sa paggamit ng pondo ng pamahalaan para lamang sabihing visible sila sa public service.

Balik-Tanaw

Mabilis tayong makalimot sa nakaraan. Kung ikukumpara mo ang kaalaman natin ngayon sa kalikasan ay wala itong binatbat sa kaalaman ng mga sinaunang Pilipino. Karamihan sa bahay noon ay hindi nakasayad sa lupa. Alam kasi nila binabaha ang ating bansa. Mas pinaburan pa natin ang istilo ng bahay ng mga Kastilaloy.

Nakatira nga malapit sa Ilog ang mga sinaunang Pilipino ngunit hindi ito dikit na dikit sa ilog. Malayo ito ng ilang metro. Ginagalang nila ang ilog, sapa, lawa, bundok at bulkan. Sa tuwing sasabog ang bulkan ay iniisip nila na may nagawa silang di maganda sa kapaligiran kaya nagagalit si Bathala. Nag-aalay pa sila sa kapaligiran bilang pasasalamat sa magandang ani at magandang panahon. Nagdidiwang pa sila sa masaganang ani para kay Bathala. Napakataas ng respeto ng mga sinaunang Pilipino sa kalikasan dahil dito sila umaasa sa araw-araw, kaya nila ito sinasamba.

Ang pangyayaring naganap sa ating bansa ay isang pagkatok sa ating hinahangin na isipan na marapat lang na bigyan natin ng pansin ang kalikasan at mahalin natin ito. Pinakikinabangan ata natin ito, dito tayo umaasa at patuloy na aasa. Huwag nating sisihin si Ondoy: sya ay isa lamang sa natural na kalamidad na namumuo, tapos mamasyal sa bansa at aalis ng walang paalam. Isa lang sya sa mga libo-libong bagyong nanalanta sa ating kapaligiran. Wala syang sala, tayo ang may sala. Inosente sya, tayo ang guilty. Wala syang muwang, tayo ang may muwang. Ang alam nya lang gawin ay magpaikot-ikot dahil sa paghatak ng hanging amihan at habagat. Hindi mapanganib ang mata ng bagyo, mas mapanganib ang mata ng tao. Hindi sya nakatira sa siyudad, tayo ang nakatira sa siyudad. Hindi sya nagkakalat, tayo ang nagkakalat. Hindi nya kinakalbo ang kapaligiran, tayo ang kumakalbo sa kapaligiran. Walang syang kakayanan na patagin ang bundok, tayo ang may kakayanan na patagin ang bundok

At higit sa lahat wala syang kinalaman sa Climate Change, tayo ang nagpapalala sa kapaligaran at nagpapalakas nang hagupit ng bagyo. Samakatuwid, kapag ang tubig ay lagpas tanaw, marapat lamang na sa sarili muna natin magmula ang malalim na pagtanaw. Nang sa ganun ay gumanda ang ating tanaw sa hinaharap at kasalukuyan.

( Ang mga larawan ay mula sa internet)

Kulay Rosas na Bula

2009-09-27T18:41:00.000-07:00

Dinuduyan ng hangin ang buong paligid.
Kinakatok ng mga patak ng ulan ang mga bubungan na yero.
Binabalot nang malamig na simoy ng ulan ang kapaligiran.

Pinagsisigla ang karagatan ng maitim na ulap na nag-aalimpuyo sa papawirin.

Unti-unting tinutulak ng bilog na sagwan ang dambuhalang bakal na palayo nang palayo sa pantalan. Gumuguhit ang pagsagasa nito sa karagatan. Tahimik na sumusulong sa kalsadang tila walang katapusan. Ang panlabas na bahagi nito ay hinihilamusan nang walang patid na patak ng ulan. Tuluyan nang kinumutan ng dilim ang malawak na kristal na kalsada.

Kanina pa napansin ng mga pasahero na hindi balanse ang barko. Nakapalihis ito pakanan at mas lamang ang bigat sa bahaging ito. Pero hindi nila alintana. Tiwala sila sa laki ng barko, sa lapad nito, bilis nito at kakayahan ng mga tripolante ng barko.

Pinalulutang sa hangin ng matabang lalake, na bigotilyo at katamtaman ang taas, ang usok ng sigarilyo sa hangin. Nakatanaw sa malawak na kawalan ang kasama nitong matangkad na lalake, payat, at bilugan ang mukha.

Sabay nilang pinitik pabagsak sa tubig ang sigarilyong nauupos at gumuhit ang munting liwanag sa dilim. Habang tahimik na nakatanghod sa kawalan si Ella na mukhang taong grasa. Nagmumunimuni sa hangin. Patuloy na dumadakdak ang kanyang isipan ang mga guni-guni nang nakaraan. Mariin nitong hinahalikan ang munting manika na dalawang taon niya nang alaga, at ayaw niya itong pahawakan ni kanino man. Lalong ayaw niya itong madampian ng tubig.

Takot si Ella na mabasa ng tubig. Ayaw niyang maligo. Lalo na kung ilulublob sa tubig.

Lumalakas ang pagduyan ng kalsadang kristal sa dambuhalang bakal.Patuloy itong nakikipagpatintero sa maalon na daan. Patuloy itong bumabalanse sa bawat dunggol at atungal nang tampalasang daluyong.

Nasisindak, nangangatal, nagugulumihanan ang bawat pasaherong sakay nang dambuhalang bakal. Kanya-kanyang agawan ng lifejacket. Kanya-kanyang dasal.Kanya-kanyang hiyaw at sigaw sa bawat pagtanghod nang matatayog na alon sa upper-deck ng barko.

Mabilis na ibinuka ng mga tripolante ang liferaft.

Isang malakas na utos ang umalingawngaw sa loob ng barko.

"Abandon Ship! Abandon Ship!" utos ng Kapitan ng barko.

Hinatak ng dalawang lalake si Ella upang isakay sa liferaft, bago pa ito tuluyang tumagilid.

Nagwawala ito at naghuhulagpos sa mahigpit nilang pagkakahawak.

"Hawakan mong mabuti at tatalian ko siya sa kamay at paa nang hindi makapalag," utos ng payat na lalake.

"Bilisan mo bago pa lumubog ang barko!" sigaw ng matabang lalake.

"Lintek na baliw ‘to nagpapasaway pa," asar na sambit ng payat na lalake.

Lalong lumalakas ang buhos ng ulan at palaki nang palaki ang bawat patak. Patuloy naman ang pagsipol ng hangin sa kapaligiran at lalong lumalaki ang alon sa karagatan.

"Abandon Ship! Abandon Ship!" ang lumalakas na atas ng Kapitan.

Litong-litong tumatakbo ang isang batang ina na akap-akap ang sanggol. Balisang-balisa ito sa patuloy na pagpasok ng tubig sa maliit na butas ng barko dulot nang pagsabog ng tangke ng gasolina sa engine deck nito.

Patungo ito sa liferaft na kinaroroonan nila Ella, nang bigla itong nadulas at nabitiwan sa hangin ang kanyang anak.

"Anak ko!" malakas nitong sigaw.

Sinubukan niyang tumayo upang sagipin ang kanyang anak, subalit hindi niya maigalaw ang kanyang paa, dahil sa tindi ng pagtama nito sa bakal.

Wala siyang magawa kundi sundan nang tanaw ang pagsama nito hangin at mabilis na pagbagsak sa tubig. Lumalakas nang lumalakas ang kanyang hagulgol. Nagsusumamo ang kanyang hikbi sa kapaligiran. Humihingi nang awa sa karagatan na huwag itong lambunan ng mga sumasagitsit na alon.

Binabasag ng kanyang pag-iyak ang malakas na sipol ng hangin.

Walang kakurap-kurap na nakawala si Ella sa mahigpit na pagkakahawak ng mga lalake.

"Jasmine....Jasmine!!" sinisigaw niya ito sa hangin.

Mabilis itong tumalon sa dagat... lumangoy papalapit sa kinalalagyan ng sanggol.

Saglit na natulala ang mga tao sa kanyang ginawa. Agad-agad na ibinaba ng mga tripolante ang liferaft at pinuntahan siya. Mabilis ang kanilang pagsagwan at patianod sa maalon na daan.

Parang isda sa bilis ang bawat pitik ng kamay at paa ni Ella sa ibabaw ng tubig. Mabilis nitong nasambot ang katawan ng bata, inangat ang ulo at isinadal sa kanyang balikat.Yakap -yakap ni Ella ang sanggol at tinatawag niyang Jasmine.

Buong galak na nagpasalamat ang paika-ikang ina ng bata. Napaiyak ito sa labis na tuwa.

Bago umalis si Ella ay hinalikan niya ito sa mukha at pumunta sa isang sulok.

Humina ang sipol ng hangin. Humihina ang patak ng ulan. Kumakalma ang dagat.

Sa gitna ng kadiliman ay may nakakasisilaw na liwanag na papalapit sa kanilang kinaroroonan.

Isa-isang nagtatalunan ang mga pasahero at lumalangoy papalayo sa barko. Walang humpay ang pag-sagwan ng mga tao na sakay ng liferaft.

Huminto ang nakakasilaw na liwanag na dambuhalang bakal.

Isa-isang isinakay sa barko ng Philippine Navy ang mga palutang-lutang na pasahero.

Dahan-dahang tumatagilid ang Ferry Boat.
Patuloy itong tinutulak ng hangin.
Ilang saglit lang ay tuluyan nang humalik ang kanang bahagi nito sa dagat ng Zamboanga Peninsula.

Nanginginig sa ginaw si Ella. Tulala at nakatingin sa malawak na kawalan. Nagmumunimuni sa hangin. Patuloy na dumadakdak ang kanyang isipan sa mga guni-guni nang nakaraan.

Hawak-hawak nito ang manikang nakatali sa kanyang baywang.

Binibihisan.Kinakausap. Niyayakap
Marahang pumapatak ang kanyang luha sa magkabilang mata.
Habang sinasambit ang pangalang Jasmine.

Pilit nitong pinipiga ang tubig na nasipsip ng alagang manika. Patuloy na nanginginig ang kanyang buong kalamnan. Nangangatal ang kanyang labi. Hindi kumukurap ang kanyang mga mata habang nakatanaw sa malawak na karagatan.

Sabay na nanigarilyo ang dalawang lalake na tauhan ng Mental Hospital.

Sila'y naatasan na dalhin si Ella sa Mandaluyong upang suriin at gamutin sa sakit nito sa pag-iisip.

Nagrereklamo na kasi ang mga kapit-bahay ni Ella sa madalas nitong pamamalagi sa dalampasigan at humihiyaw nang buong araw na naglalakad raw si Jasmine sa ibabaw ng dagat.

"Jasmine! Jasmine! Anak lumapit ka dito..."

"Bakit ayaw mong lumapit? Nagtatampo ka parin ba sa akin."

"Marunong nang lumangoy si nanay."

"Halika dali...Tara na lumapit ka na sa akin."

"Tignan mo...Tignan mo!Lumulutang na ako sa tubig."

"Hindi...hindi...ka pinabayaan ni Nanay. Pinilit kong lumangoy para sagipin ka kaso lang tinangay ako ng alon papunta sa pampang!"

"Umalis ka na sa dagat! Umuwi na tayo!"

"Huwag...kang lumayo...huwag mo akong iwan!

"Jasmine...! Jasmine...anak ko!

"Huwag...huwag...mo akong iwan, anak!!"

Matapos manigarilyo ay pinitik nila ang sigarilyong nauupos at nakita ni Ella ang munting liwanag na gumuhit sa dilim.

(Ang mga larawan na nakapaloob ay mula sa internet)

Takusa

2009-09-26T10:07:00.000-07:00

Maaliwalas ang gising ni Boknoy.

Agad syang pumunta sa kusina at nagtimpla ng kape. Pagtapos magtimpla ay umupo sya sa mesa at napansin ang isang libro na nakapatong sa bangko. Pag-angat nya ng libro ay biglang lumipad ang isang papel. Mabilis nya itong nasalo nang kanyang kaliwang kamay. Nilapag sa mesa at binasa.

Mahal kong Pindang,

Mula nang makilala kita

ay bumilis ang tibok ng

aking puso. Ikaw ang

aking hininga sa umaga,

ikaw ang aking ilaw sa

nanlalabo kong mata

at gabay sa aking

pagsakay.

Nagmamahal,

Boknoynoy

Sakto namang bumaba ng hagdanan si Boynoynoy. Humagibis na nilapitan ito ng ama. Tinapat ang tenga sa dibdib ng anak at pinakinggan ang tibok ng puso. Sinunod nitong suriin ang mga mata ng anak. Pagkatapos ay sinalat ang talampakan.

"Tay, tay...teka lang. Bakit ba kayo nagkakaganyan?" pagtatakang tanong ng anak.

"Akala ko kasi masama ang pakiramdam mo eh," pag-aalala nya.

" Alam mo tay, nakita ko na ata ang babaeng pakakasalan ko," nakangiting sambit nito.

Napalunok si Boknoy. Pero nilakasan nya ang kanyang loob.

"Anak, ano ba ang hitsura nya ha?"

"Naku tay, kamukhang-kamukha sya ni nanay, at kasing-ugali pa nya!"

Bigla itong nanlambot at nahirapang huminga.

"Tay, ayos ka lang ba?"

"Hay naku anak! Kung ayaw mong pahirapan ang sarili mo, mas mabuti pang humanap ka na lang ng ibang babae. Para hindi ka maging tagalaba, tagaluto, tagalinis ng bahay, plantsadoro, tagapakain ng mga alaga nating baboy at higit sa lahat ay magulpi. Humanap ka nalang ng iba 'whag lang kamukha at katulad ng ugali ng nanay mo."

"Boknoy, nasan ka!!" sigaw ni Boknay.

Mabilis nitong tinungo ang kusina at nagtimpla ng kape at nagkukumahog na iniabot sa asawa.

Bolang Kristal

2009-09-26T08:53:00.000-07:00

Ting-ting-ting....
Blag-blag-blag...
Plok-plok-plok....
Pst...pst...pst...

Hindi mapalagay si Boknoy sa mga kakaibang mga tunog na kanyang naririnig sa kalagitnaan ng gabi sa bagong biling bahay. May biglang sisitsit, kakalabog sa kusina, may maglalakad na anino at panay ang kurap ng mga ilaw. Para maging payapa ang kanyang tulog sa bawat gabi ay inimbitahan niya ang isang paranormal expert na si Petrang mukhang bola.

Agad na nagitim ang kulay ng mahiwagang bato na kanyang hawak-hawak pagtungtong nito sa hagdanan . Kulay puti ang buhay na bato, at ayon sa kanya kapag ito ay naging kulay itim ay palatandaan na may mga ligaw na kaluluwa sa loob ng bahay. Biglang nagtayuan ang balahibo ng matanda pagpasok sa kusina at kuminang ang bolang kristal na kanyang hawak. Nakita sa repleksyon nito ang isang anino na mabilis na tumakbo papalayo sa kanilang kinalalagyan.

Walang sinayang na sandali ang paranormal expert. Gumuhit ito nang malaking bilog at bituin sa loob ng kanyang kwarto at saka nagtirik ng kandila.

"Handa ka na ba Boknoy?" tanong ni Aleng Petrang mukhang bola, habang nanlilisik ang mata.

"Opo," sagot nito.

"Pwes ilabas mo muna ang credit card mo at mga ATM Cards," utos nito.

"Para san po 'yon?" ang pagtataka niyang tanong.

"Basta malalaman mo din yan mamaya, pag-napalayas ko na ang mga impakto," paliwanag ng matanda.

Sinimulan na nila ang pagtawag sa mga espiritu. Matindi ang kapit ng kanilang kamay. Lumalakas ang hihip ng hangin at tumitindi ang panginginig ng katawan ni Aleng Petra.

"Este pakto...pakto di kulugogogo hilungtung taliling-talilong," ang hudyat ng pagtawag sa mga multo na nagkalat sa loob ng kanyang bahay.

Lalong lumakas ang hihip ng hangin at naramdaman ni Boknoy. Maya-maya ay isa-isang namamatay ang ningas ng bawat kandila. Lumalakas nang lumalakas ang pag-uga sa katawan ng matanda na parang sinasaniban ng masamang espiritu. Nanatiling nakapikit ang mata niya at takot na takot sa malakas na sigaw nito.

"Itik pakpak...itik pakpak...layo-layoooo impaktus kamukamusss layases sa hauzzzz!" ang malakas na tinig ni Aling Petra.

Kumukurapkurap ang ilaw, panay ang pagkalabog ng bintana, pagbukas-sarado ng gripo sa kusina at pagkalabog ng pinto sa kwarto. Ilang saglit ang lumipas ay pumayapa na ang bahay ni Boknoy.

Sa wakas ay natapos na ang pagpapalayas sa mga multo na gumagala-gala sa loob ng kanyang bahay. Magiging mahimbing na rin ang kanyang pagtulog.

Napansin ni Boknoy na kakaiba ang bolang kristal ng matanda.

"Nakakatuwa po naman itong malaking hiwa sa gitna ng bolang kristal, mukhang kaysa ata ang isang credit card," ang puna ni Boknoy sa gamit ng matanda.

"Sinadya ko talaga yan para madaling mai-swayp yung credit card mo para hindi na ako mahirapang maningil," paliwanag ng matanda.

"Sa panahon ngayon ay high-tech na rin ang bayaran," dagdag na paliwanag nito.

Napakamot na lang si Boknoy at sinuntok ang pintuan. Bigla itong bumagsak at napansin niya na maluwag na pala ang bisagra nito at ganun din ang bintana. Pumunta siya sa gripo upang kumuha ng tubig nang malaglag ang faucet ng gripo, napansin niya rin na sira na ito. Sumilip siya sa bintana para magpahangin at napansin niya na may nag-wewelding sa kabilang bahay at naka-top sa kanyang linya ang isang kawad ng wire.

Ayon sa matanda sampung multo raw ang kanyang napalayas na ang halaga ng bawat isa ay $500.

"Eh...bakit naman po dolyar pa ang ibabayad ko sa inyo," asar na tanong ni Boknoy.

"Aba, iho, kung hindi mo alam puro banyagang multo ang nakatira sa bahay mo...may Espanyol, Amerikano at Hapon. Kaya dolyar ang presyo nila. Pero kung Pilipino 'yan, eh mura lang, wala pang isang daan ang isa," paghahambing at kwenta ng matanda.

(Ang ibang larawan ay mula sa internet)

Ang inatakeng TUTUBI sa Sunken Garden

2009-09-23T05:07:00.000-07:00

Nakakaaliw pagmasadan ang mga luntiang damo sa Sunken Garden. Sa palibot nito ay nakapaligid ang mga tila nakamasid na mga puno ng mangga sa malawak na kapaligiran ng lugar. Ang lugar na ito ay nagsisilbing tagapag-aliw ng mga taong nais makaranas nang katahimikan ng damdamin at kapayapaan ng isip. Kaya't sinamantala namin ng aking mga mag-aaral ang araw ng September 21, 2009. Makabuluhan ang araw na ito: ang araw na ito ay ang paggunita sa ika-37 taon na pagdedeklara ng Batas Militar sa bansa noong September 21, 1972, na ipinatupad ni dating pangulong Marcos. Ang araw ding ito ay ang pagtatapos ng Eid ul-Fitr ng mga kapatid nating Muslim; ang araw ding ito ay pagdedeklara ng tambalang Noynoy-Mar ng Liberal Party para sa darating na halalan.

Masayang-masaya ang aking mga mag-aaral sa malawak na luntiang kapaligiran. Panay ang kanilang paghahabulan o di kaya naman ay paglalakad-lakad sa nakakaaliw na parang. Habang ang ilang tutubi ay paikot-ikot na lumilipad sa kanilang ulunan. Animo'y nang-aakit ito at kumakaripas sa paglipad at nang-iingit sa malaya nilang pakikiniig sa hangin. Malaya nitong naaabot ang di kataasang kalawakan at para bang nakikipaglaro sa aking mga mag-aaral. Ngunit sa gitna nang kasiyahan ay bumulusok pabagsak sa damuhan ang isang tutubi na walang malay. Pinagmasadan namin ang itsura nito at pilit naming inalam ang mabilis na pagbagsak nito sa luntiang damuhan. Malapad ang pakpak nito, makisig ang pangangatawan at makulay ang balat.

Tila ba inatake ito sa gitna ng kasiyahan at mabilis na humalik sa malawak na parang. Marahil ay hindi nito nakayanan ang mabilis na paglipad sa kalawakan at walang humpay na paikot-ikot nito sa hangin. Matagal siguro itong hindi nakalipad, matagal na namahinga sa pagkampay, tinamad na lumipad sa kalawakan at tinamad na masilayan ang luntiang kapaligiran. Katulad ito ng Ironman Challenge ng Cobra Energy Drink, na kung saan ay namatay ang isang kalahok sa gitna ng tubig dahil sa atake sa puso. Hindi nito kinaya ang nakakapagod na tagisan sa bawat pagsubok, upang sukatin ang kakayahan at lakas ng bawat kalahok.

Naiwan ang tutubi na nag-iisa sa damuhan, walang nakuhang tulong mula sa mga kalarong mga kaibigan. Maging kami man ay walang magawa upang maibalik siya sa kalawakan. Hindi ko alam kung paano bibigyan ng CPR ang munting nilalang, ni hindi ko rin alam kung nasaang bahagi ang puso nito. Mahirap talagang sagipin ang hindi mo kauri, masisiraan ka ng loob at masasaid ang iyong isip sa kakaisip. Hay, nakakalungkot talaga na masilayan ang isang nilalang na nagbibigay kulay sa kalawakan at kapaligiran. Ang tutubi ay nagsisilbing tagamasid sa magandang panahon at masaganang kapaligiran.

Naiintindihan nito ang halaga ng kalikasan, ang hatid na dulot ng magandang kapaligiran at higit na nauunawaan nito pakinabang ng kapaligiran sa bawat nilalang. Ang paglitaw nito sa kalawakan ay hudyat ng balanseng kapaligiran. Ang pagkawala at pagkamatay nito ay palatandaan ng kapabayaan ng tao sa tamang pangangalaga sa mundong nilikha hindi lamang para sa atin, kundi sa mga kakaibang nilalang na umaasa sa inang kalikasan.

Namatay man ang tutubi ay may napulot akong aral na bilang isang tao ay dapat panatilihing kaakit-akit ang kapaligiran para sa atin at mga kakaibang nilalang.

Paalam munting tutubi ng kalikasan. Nawa'y ang iyong pagpanaw ay simula ng bagong kaalaman.

(Ang mga larawan ay mula sa internet)

Hipnotismo

2009-09-21T19:05:00.000-07:00

Sa loob ng isang buwan ay pikit-manok na nilamay ni Boknoy ang librong "Hipnotismo." Nakapaloob sa librong ito ang tamang pamamaraan ng paggamit nito. Tatalab raw ito kung babanggitin ng tama ang orasyon: tukneneng ke kianto kuhaha istik tusoksok kwekkwek tomguts tailbug aaluglug.

Sinubukan nya muna ang bisa nito sa isang kulay tsokolateng pusa na nakasalubong nya sa kalsada. Tinitigan niya ito sa mata at sinambit ang orasyon...tukeneneng ke kianto kuhaha istik tusoksok kwekkwek tomguts tailbug aaluglug! di ito gumalaw at nagmistulang istatwa. Inutusan niya ito na atakihin ang itim na pusa. Mabilis itong lumundag at kinalmot nang kinalmot ang gulat na gulat na itim na pusa.

Meowwwwww....meowwwww!! Ang walang puknat na kanilang hiyawan habang pagulong-gulong...habulan at patalon-talon sa mga bubong ng mga kabahayan. "Tukneneng tgilgil bati pusatsup!" mabilis na tumahimik ang pusa. Nagulat ang mga nanonood na mga tao sa bigla nilang pananahimik at animoy matalik na magkaibigan na naglalakad at nakaakbay pa ang kulay tsokolateng pusa sa itim na pusa.

"Efektib nga!," sigaw nya sa hangin.

Kinagabihan ay nakita nya si Luningning na matagal nya nang iniibig. Matagal ding nawala sa kanilang lugar ang dalaga at may kumalat na balita na pinatay raw ito at ginahasa. Patay na patay si Boknoy sa karikitan nang nililiyag.

"Tukneneng tibokbok pusooo!" marahang sigaw niya sa orasyon. Huminto si Luningning at sumama sa kanya. Mabilis niya itong dinala sa kanyang ninong na Judge. Hindi pa sinasambit ng Judge ang tanong kung mahal ng babae si Boknoy ay panay na nang sabi nito ng I do. Naganap ang kasal at labis-labis ang kagalakan ni Boknoy. Sa wakas ay natupad na ang kanyang matagal na pangarap.

Sinama niya ito sa kanyang bahay para sa kanilang honeymoon. Pumasok agad sa banyo si Boknoy at naglinis ng katawan. Mabilis ang bawat buhos ng tubig sa kanyang katawan at halos bumula ang kanyang katawan sa sabon. Paglabas nya ng banyo ay nakadungaw sa bintana si Luningning at wala ng saplot sa katawan. Nang masilyan niya ito ay parang nililiyaban ang kanyang buong katawan.

"Handa ka na ba?" Tanong ni Luningning.

"O-Oo," ang buong kagalakan nyang tugon.

Habang kinikiskis nito nang mabilis ang magkabilang palad.

"Simulan na natin 'to!" sigaw ni Boknoy.

Nang iniharap niya ang mukha nito ay nagbago ang anyo ng babae. Naagnas na ang mukha at katawan nito. At dahan-dahang lumulutang sa hangin.

"Tukneneg impakpakto tagugu sa basu tususk istik gwen barbecue"

Panay ang sigaw ng orasyon ni Boknoy sa hangin ngunit hindi ito tumatalab.

"Tulong! Tulong!"

"Saklolo....!"

Para syang na-hipnotismo sa sobrang takot at hindi niya maigalaw ang kanyang katawan.

Text

2009-09-21T17:16:00.000-07:00

Boknay : mahal may nag-text sa'yo, si Petra daw.

Boknoy : ay naku hon...uu, si pareng Pedro yan, kasi nagyaya siya ngayun.

Boknay : eh, bakit Petra ang nakalagay sa cp mo.

Boknoy: naku hon palayaw niya lang yan kasi marami nang Pedro ang naka-store diyan sa cp ko.

Boknay: ganun ba o "p@###!!!" mo basahin mo sabi ng kumpare mo , hindi daw kayo matutuloy ngayun kasi may regla siya!

Toink! huli si Boknoy, kasi naman bakit Petra ang nilagay sa pangalan ni pareng Pedro masyadong obvious! he he he he...

Anibersaryo

2009-09-18T22:06:00.000-07:00

Mahiwaga ang buhay ng mga matatanda. Hindi matutumbasan ng salapi ang kanilang mga karanasan at karunungan. Nag-uusap ang mag-asawang Intoy at Inday Boknoy sa loob ng bahay dahil sa nalalapit na Diamond Anniversary ng kanilang kasal . Sa haba ng panahon nang kanilang pagsasama ay nabiyayaan sila ng labing anim na malulusog na anak na hindi magkasya sa kanilang pintuan.

“Alam mo Inday , sa tagal ng ating pagsasama ay itinuring na kita na para kong kapatid,” ang matamis na sambit ni Intoy.

“ Ganun!,”

“ Oo, kasi lagi tayong nagdadamayan sa hirap at ginhawa.”

Parang hinaplos ang puso ni Inday sa kanyang narinig mula kay Intoy.

“ Alam mo mahal, sa tagal na nang ating pagsasama ay itinuring na kitang anak,” ang matamis na wika ni Inday.

“ Ang sweet mo naman mahal” kindat nya sa asawa.

“ E, bakit mo naman nasabi ‘yon?,” tanong ni Intoy.

“ Parati ka kasing nadede sa akin” ang malaswang ngiti ni Inday.

“ Teka! Bakit parang umiinit ata ang aking pakiramdam?” usisa nito.

“Eh, kasi naman titingin din… ‘yang dede mo nakalaylay na sa kape mo,” bulalas na hakhak ni Intoy.

Mahirap talagang magparami at magpalaki ng labing anim na anak. Sus maryosep, makakalimutan mo ang sarili mo.

Sampung Utos

2009-09-14T09:54:00.000-07:00

Sa panahon ngayon ay napakahirap humanap ng trabahong mapapasukan. Kailangan mong maging matiyaga at masipag sa trabahong pinasukan. Katatapos lamang ni Boknoy sa kursong abugasya sa Pamantasan ng Sagip-Isip. Natanggap itong abogado sa isang NGO Non-Government Organization.

Kringgg….kringggg…..kringgg….!!

Isang malakas na tunog ng telepono ang nagwawala sa mesa, agad itong sinagot ni Boknoy.

“Hello! This is operation 666,” ang bungad na bati nya.

“Tu-tulungan n’yo po kami! Huhuhu…inatake po ang aking ama at kami po ay
tinatanggihan sa Ospital, parang awa nyo na,” ang basag ng tinig ng isang babae.
Agad na tinungo ni Boknoy ang address ng bahay na ibinigay sa kanya ng babae.

Dahil agaw- buhay ang matanda ang panay ang iyak ng mga kaanak ay binilisan nya ang pagpapatakbo sa sasakyan. Di kalayuan sa simbahan ay nakita nya ang isang gusali na may nakasulat na Ospital. Panay ang pagtatalo ng mga kaanak kung saang Ospital dadalhin ang matanda.

Sa labis na pagkataranta at pagmamadali ay inihinto nya ang sasakyan at ibinaba ang naghihingalong matanda at mabilis na sinugod sa Emergency Room ng Ospital. Ngunit hinarang sila ng guwardiya. Hindi nakinig si Boknoy at niratratan nya ito tungkol sa mga karapatan ng pasyente.

“Unang utos! Bawal sa batas na tanggihan ang isang pasyente sa Ospital lalo na’t nag-aagaw buhay,” ang Attorney –no- case pagtatanggol nya.

“Ikalawang utos! Huwag mamimili ng pasyente ang Ospital”
“Ikatlong utos! Huwag humarang sa pintuan ng E.R.
“Ikaapat na Utos! Huwag ng usisain ang pasyente lalo na’t ito’y agaw-buhay.
“Ikaanim na utos! Buksan ang pintuan upang makapasok ang naghihingalong pasyente”

Walang nagawa ang nakatulalang guwardiya sa talas ng dila ni Boknoy patungkol sa batas.

Hehehe…abogado yata ako, kaya wala kayong laban sa akin.

Pagpasok niya sa E.R. ay bigla siyang nagulat sa kanyang mga nakita.

“Aw…aw…awhhooo…,” tahol ng mga aso.
“Huhuhu…hahaha…huhuhu..hahaha,” bigkas-gulat naman ng mga unggoy.

Lalong nagalit si Boknoy at pinaalalahanan ang mga duktor sa karapatan ng pasyente.

“IKapitong utos! Ayon sa Article 42 ng Ospital Code, bawal dalhin ng mga duktor ang kanilang alagang hayop sa loob ng Ospital habang nanggagamot…hmmmppp…!!,” ang mariing pagtatanggol nya.

“Ikawalong utos! Huwag gamitin ang dugo ng hayop bilang pansalin ng dugo”

“Ikasiyam na utos! Asikasuhin agad ang pasyente”

Hindi nakatiis ang isang Doktor at lumapit sa kanya.

“Ano po bang hayop ang ipapagamot nyo… hayop ba?” tanong nito.

“Ha-hayop… ka diyan, hindi mo ba nakita na naghihingalo na ang pasyente,” sagot nya.

“Ikasampung utos! Article 42 ng Animal Code, bawal dalhin ang tao sa Ospital ng mga hayop…hmmmppp!!,” mariing pagtatanggol nito.

Biglang may bumara sa lalamunan ni Boknoy at napalunok sya ng malalim.

Lalong inatake ang matanda sa kanyang narinig at tuluyang natigok.

Ang Babaeng Hinugot sa Lalamunan

2009-09-09T17:44:00.000-07:00

Panoorin ng mga kalalakihan nang maglaway sa alindog ng dilag.

Ito'y labis na kaiingitan ng mga kababaihan.

Watch now na!

Himutok ng Tiyan

2009-09-08T06:01:00.000-07:00

Nagdidiliryo ang bahay-gilingan;

nililingkis ang bawat magilingan.

Katawa'y nangingilabot,

paa'y naghihilakbot,

gabutil na pawis ay sumisiklot.

Lakad-takbong naghihikahos...

naghahanap nang malayang sulok;

mailabas ang kinikimkim na himutok.

Sa tuktok ng trono ay nakikipagtuos

buong lakas na pinaharurot...

kinulong ang salot

hanggang

TOROTOT

2009-09-06T19:17:00.000-07:00

Sa hihip ng hangin,

damdamin ay ikinubli.

Pinalipad sa pagaspas

ang sulo nang pag-ibig.

Ningas mo't ningas ko

ay matamis na nagsanib.

Sa saliw ng musika na

bingi ang nakikinig.

Nabulag ang puso

sa alab na taglay.

Mahimbing na nahimlay

sa makulay na parang.

Naupos ang tanlaw,

Hangin ay hinawi.

Nasilayan ang dambanang

May nagmamay-ari.

Bagong Anyo

2009-09-04T23:22:00.000-07:00

Paaralan

Ibang-iba ang bagong sibol

Ibang-iba ang kanilang kilos

Ibang-iba ang kanilang tunog

Mag-aaral

Ibang-iba ang mga matatanda

Ibang-iba ang kanilang kilos

Ibang-iba ang kanilang tunog

Magulang

Noong panahon namin:
Ibang-iba ang mga kabataan

Ibang-iba ang kanilang kilos

Ibang-iba ang kanilang tunog

Guro

Ibang-ibang ang panahon

Ibang-iba ang kapaligiran

Kailangan nang bagong anyo

Padyak

2009-09-02T06:51:00.000-07:00

Boy Padyak: Manong saan po tayo?

Mr. Padyak: Sa Malacanang

Mr. Padyak: Anong bang pangarap mo?

Boy Padyak: Gusto ko sanang makapag-aral kaso hindi kaya ni Inay at Itay.

Mr. Padyak: Anak, itabi mo.

Boy Padyak: Bakit po?

Mr. Padyak: Lagpas na tayo.

Bumama si Mr. Padyak sa palengke at nag-usisa sa mga taong may problema sa buhay.

Tandang Padyak: Marami nang nagpunta rito pero ikaw lang ang tumigil at nakinig, anak sana hindi ka magbago.

Manang Padyak: Oo nga, madalas kaming magkasakit pero wala kaming pambiling gamot, ikaw lang ang makakatulong sa amin.

Neneng Padyak: Hindi niya tayo pababayaan!

Barangay Padyak: Oo nga!

Sumakay muli si Mr. Padyak, at siya na ang nagmaneho.

Batang Padyak: Saan po tayo pupunta?

Mr. Padyak: Aatras na tayo, may bago ka kasing pasahero

Barangay Padyak: Whaa....bakit mo kami pinabayaan!

Tilamsik

2009-09-02T06:44:00.000-07:00

Isang takal, isang hagod, isang buhos
sa pila balde-baldeng nakatiwangwang,
sa tilamasik ng tubig mula sa tabo
na sinalok sa loob ng plastik na drum.

Isang kislap, isang kurap, isang hikab
sa politikong nakapagpabagabag
sa tilamsik na salapi mula kay Juan
na nagpapagal sa paghinog ng uhay.

Isang bagsak, isang tagak, isang putak
kay Juan na tumitilamsik sa sindak
sa mga anyong tupa na dugong-lobo:
kung minsan ay santo, minsan ay payaso.

Isang sibat, isang kidlat, isang pilat
sa agua de panakot sa mambabarang
na bumibiktima ng hinog na uhay
na gagawing midyum sa nalalapit halalan.

Isang lakas, isang bigkas, isang bukas
sa pagsasama-samang mulat,
sa tilamsik ng balota sa ballot box,
para sa pag-ahon ng lipi ni Juan.

Aklat ni Bokbok

2009-08-31T15:30:00.000-07:00

Tuwing ako'y namamasyal sa malawak mong kaharian,
gilas mo'y katangi-tangi sa mga musmos sa lansangan.
Katad mo'y pinaitim ng sinag mula sa silangan;
paa mo'y pinakapal nang mahabang lakaran.

Katawan mo'y hinulma ng parisukat na sasakyan
na kinakampay ng tatlong bilog na sagwan.
Kasiyahan mo'y nagmula sa mga pinagsawaan ng tanan,
Hagad-hagad ang mga kaisipang hinango sa putikan.

Malayang sinalansan sa tigang na isipan
na pinakikiwal nang masansang na amoy sa kanluran,
pinasisingaw nang anag-ag ng buwan: nang imyunisahin---
perlas na silanganan--- mula sa inaalig na kaalaman.

Sa gabay ng talang maliwanag at daluyong ng dalampasigan,
Ikinubli ang kalagayan sa hambalos ng along tampalasan
Na nililimliman ng huwad na tala sa karimlan
Mula sa malawak at mahabang tanaw na karagatan.

Umahong maalwan, malinis ang isipan,
buong galak na iwinaksi sa hamon ng kapaligiran
Nang ang pagkatao'y di madungisan
ng mga aral na nilimbag ng mga nilalangaw sa lipunan.

ABANDONADA

2009-08-29T17:22:00.000-07:00

Sumipat ang liwanag,
tumatakas ang dilim;
bumalikwas sa kama
inihatid nang tanaw.

Sumakay sa sasakyan,
binuhay ang makina,
binaba ang salamin,
kumaway at lumisan.

Naghintay sa bintana,
nakaidlip sa dulang;
nagising sa kaligkig
sinara ang pultada.

Jungle Jive

2009-08-29T17:15:00.000-07:00

Nag-uumpugan ang mga sinsilyo sa hagod ng masin,
Sa loob ng Jungle Jive.

Sa bawat urong, bawat sulong ng duyan ng masin
Ay inaasam ang tagupak ng piso.

Sa bunganga nang mahiwagang balong bakal
Na pinakikinang ng ilaw mula sa neon lights.

Sa bawat lagapak ng sinsilyo sa makintab na metal
Ay hudyat nang paggalaw ng palihis na aparato.

Aatras ang aparato, kikiwal-kiwal ang piso,
Sasapaw sa mga nakasalansang sinsilyo.

Aabante ang aparato, mahuhulog ang piso,
Papasok sa butas, mandidila ang parisukat na butas.

Babatakin ang dugtong-dugtong na gantimpala,
Ipagpapalit ng premyong laruan sa X-Site.

LAGNAT

2009-08-26T19:27:00.002-07:00

Umuwi akong may baon na ngiti,

Inaantay ang mariing yakap at halik.

Nilibot ang bahay upang ika'y masilayan

Sa loob ng kuwarto ika'y aking nasumpungan.

Nakabalot ng puting kumot at nangangatal

Sinisigaw sa hangin ang aking pangalan.

Nilapat ko yaring kamay sa'yong katawan,

Puso ko'y napapaso sa alab mong taglay.

Hagabhab ang init sa'yong mga mata,

Isip ko'y nagkakandirit sa pag-aalala

Pumitas ng pildoras sa kahon ng pag-asa,

Umaasa sa taglay nitong hiwaga.

Sa lilim ng buwan ay may nagmamalasakit,

Sa tuktok ng sampayan ay aking sinungkit.

Binasa't ginahasa nang may pagkukunyapit,

Binanyusan ang katawang nag-uukyabit,

Piniga't tiniklop ng ikatlong ulit,

Nilapa't inalay nang naghihinakit.

Marahang humupa ang alab mong taglay

Habang puso ko'y nag-aalab nang walang atubali.

Tulog manok sa buong gabing pagtatanod,

Tuwing apat na oras mata ko'y tumitilaok.

Pasiklot-siklot sa tabi mo aking irog,

Hudyat ng simula nang panibagong ritwal.

YEMA (by: Allanjohn Andres: Filipino Writers.Com)

2009-08-26T19:27:00.001-07:00

Kasingnipis ng balat ng yema
ang kaluluwa ng mga bata.

Pagala-gala sila
ngayong labasan ng opisina
tinatawid ang mesi-mesitang tumpok
ng mga taong nagpaparaos

ng oras at bagot.
Isang liham, maingat na nakasobre
ang kanilang pasaporte
papasok sa daungan
ng aking katiwasayan.

Ang kanilang alok:
isang maliit na supot,
kuyum-kuyom ang talulot
ng pinaghalong asukal na pula
at malapot na kondensada.

Kasinggaspang ng asukal
ang garalgal

sa kanilang lalamunan. Kasinlagkit
ng kondensada

ang kanilang pangungunyapit
sa laylayan ng konsensya

ganitong kailangan nila
ng pambaon
kinabukasan sa eskuwela.

Hinahawi ng mga bata
ang tagus-tagusang kurtina,
de-kolor na tabing
sa pagitan ng aking mata
at sa daigdig nilang waring
sangkurot lamang na yema.

Narinig kong inuusisa
ng babae sa katabing mesa
kung lagda ba ng kurot
ang tulduk-tuldok na asul at pula,
kasindilim ng balot ng yema
at di maikubli-kubli
ng brasong namamaga
ng isa sa mga bata.

Narinig kong inuusisa
ng babae sa katabing mesa
kung kaanu-ano nila
iyong isang lola,
kanina pa nakamasid sa sulok,
bakit pareho silang hinampas sa batok?

Kinabukasan sa opisina
binaon ko ang biniling yema.
Pagsubo na pagsubo ng isa, kumbakit
tila kaybilis kumapit ng pait
sa lasa ng umaga.

Mga Kwentong Ewan ni Intoy Boknoy

2009-08-22T14:19:00.000-07:00

Bagong Salta

Pumasyal si Boknoy sa kanyang probinsiya upang kamustahin ang kanyang kababata na matagal niya nang hindi nakikita. Medyo malaki na rin ang pinagbago ng lugar dahil nadidiligan na ito ng mangilangilang kalsada at kabahayan. Dinalaw niya ang pinakamatalik niyang kaibigan si Nonoy Alimango.

Tok-tok-tok...

"Tao po!"

Tok-tok-tok

"Tao po!," ang hudyat ng pagbisita ni Boknoy sa kanyang kaibigan

"Yawa, ikaw pala Boknoy, ka gwapo man natin uy ah," usisa agad ng kaibigan.

"Hindi naman," cute lang.

"Ba't naman diri ka nag-pasabi na mamalakat ka dini," suwestyon nito.

"Pacensya na kasi na miss talaga kita eh,"

Nag-power hug silang dalawa dahil sa tagal na di pagkikita.

"Musta man sa Manila? Kaganda uy nang imong balat ah,"

"Hindi naman nalayo lang tayo sa dagat kaya medyo kuminis" pagpapakumbaba ni Boknoy.

Nagpumilit si Nonoy Alimango na sumama ito kay Boknoy papuntang Manila, para naman daw bago siya pumanaw ay masilayan niya ang hiwaga ng Manila na kanyang naririnig sa kanyang transistor radio.

Kababa lang nila ng barko at sumakay sila ng Bus upang tumuloy sa bahay ni Boknoy.

Habang nasabyahe ay panay ang linga ng kaibigan.

"Boknoy, ganda man ng Manila ang tataas ng sampayan, pa'no man sila nakakapagsampay, ka lula man at sobra man ang haba," tinuturo nito ang mga poste ang mahabang linya ng kuryente.

"Wala man ganito sa probinsya, tsk..tsk..ka swerte mo man at dito ka na nakatira at hindi mahirap magsampay," dagdag nito.

kinabukasan ay namasyal sila sa Mall at nanood ng sine.

"Hala Intoy hindi ka man nahiya, hindi mo hinubad ang tsinelas mo bagong linis ang sahig at makintab pa,"

Hawak nito sa magkabilang kamay ang tsinelas habang naglalakad.

"Grabe naman ang lamig dito para kang nasa gitna ng laot, kalaki pa ng T.V. sa unahan, pa'no kaya nila ginawa yan ha?" tanong ng kaibigan.

"Sine ang tawag d'yan kasi pinalaking T.V. lang.

Ang palabas ni Fernando Poe ang kanilang napiling panoorin.Nakipagbarilan si FPJ sa kanyang mga kalaban. Bratattttttttt......,umaalingawngaw ang bawat putok ng baril sa loob ng sinehan.

"Hala! Intoy dumapa ka, dali!"

"Sumigaw ito sa mga katabi, oi, magsidapa man kayo...tatamaan tayo ng bala!!"

Nagtakbuhan papalabas ang mga tao sa loob ng sinehan.

Sunod-sunod ang putok na pinakawalan ni FPJ.

Sumuot sa ilalim ng upuan ang kanyang kaibigan at nanginginig sa takot.

"Lumabas ka diyan," tawag ni Intoy.

"Hindi! kung alam ko lang naman na papatayin mo ako dito, e, di na sana ako sumama sa'yo"

"Totoo pala ang mga balita na naririnig ko, magulo sa Maynila"

"Bukas na bukas din ay uuwi na ako ng probinsiya, mamatay ako dito ng maaga"

Mga Kwentong Ewan ni Intoy Boknoy

2009-08-20T10:44:00.000-07:00

Mahiwagang Baging

Sa Dagat umaasa ang mga mamamayan ng Isla Pag-asa sa kanilang ikabubuhay. Dahil madalas ang pagputol sa mga puno ng BAKAWAN sa tabi ng dalampasigan ay naging mailap ang mga isda sa karagatan.

“Mukhang pinagdadamutan ata tayo ng kalikasan,” ang kawalang pag-asa na bigkas ni Benjie Bisugo.

“Oo nga, ilang araw na tayo sa laot pero wala tayong mahuli-huling isda,” dagdag naman ni Simon Alimasag.

“ ‘Wag tayong mawawalan ng pag-asa may awa din ang dagat,” udyok ni Intoy Boknoy sa mga kapuwa mangingisda.

Lumipas ang apat na araw at umuwing luhaan ang mga mangingisda dahil sa matumal na huli ng mga isda.

Alas dos pa lang nang madaling araw ay pumalaot na si Boknoy upang magbasakali na makakahuli ng maraming isda. Sa kanyang paglalayag ay lumakas ang hihip ng hangin at napadpad siya sa isang isla. Bumaba siya sa kanyang bangka at naakit siya sa ganda ng isang Baging.

Lumabas ang diwata ng Baging.

Nagulat si Intoy Boknoy at nangatal sa sobrang takot.

“Huwag kang matakot, ako ang diwata ng iyong konsensya. Alam ko ang paghihirap ng iyong isla,”pahayag ng diwata.

“Dahil nakikita kong busilak ang iyong kalooban ay maari kang humiling ng apat na kahilingan sa pamamagitan ng paghatak sa baging,” malumanay na paliwanag nito.

Biglang naglaho ang diwata sa paningin ni Intoy Boknoy.

Sinubukan niyang sundin ang sinabi ng diwata.

Hinatak niya ang baging at humiling ng isang kahilingan.

“Mahiwagang Baging! Punuin mo ng isdang Tuna ang aking bangka!” lumingon si Boknoy sa kanyang bangka at nagulat sa kanyang nakita.

Napuno ng isdang Tuna ang kanyang bangka.

Buong pagtataka namang nag-isip ang kanyang mga kasama dahil tanging siya lang ang may huling isda.

Muli siyang bumalik sa isla.

“Mahiwagang Baging! Punuin mo ang aking bangka ng iba’t ibang uri ng isda!” nilingon nya ang kanyang bangka at nakitang nag-uumapaw ito sa iba’t ibang uri ng isda.

Lalong nagtaka ang kanyang mga kasama dahil sa dami ng kanyang dalang mga isda sa bangka.

Muli siyang bumalik sa isla.

“Mahiwagang Baging!” Punuin mo ang aking bangka ng…..”Biglang nadulas si Intoy Boknoy.

“….aayyyy…unggoy!

Nilingon niya ang bangka at napuno nga ito ng unggoy.

Hindi niya alam ang kanyang gagawin kung paano niya iuuwi ang kanyang bangka.

Nag-isip siya ng malalim at muling hinatak ang Baging.

“Mahiwagang Baging!

Punuin mo ang aking bangka ng Saging!

Nilingon niya ang kanyang bangka at nakita niya na unti-unti itong lumulubog, habang nag-aagawan ang mga unggoy sa saging.

Kaya huwag kang madudulas sa isang lihim kung ayaw mong sapitin ang nangyari kay Intoy Boknoy.

Alagaan natin ang ating kalikasan.

Mga Kwentong Ewan ni Intoy Boknoy

2009-08-20T10:32:00.000-07:00

Bading: Father, nagkasala po ako. Nakipagtalik po ako sa kalabaw.
Pari: Buti hindi ka sinuwag.
Bading: hindi naman po. Meron pa pong isa,nakipagtalik po ako sa Lion.
Pari: Haah! Buti hindi ka kinagat.
Lalaki: hindi naman po. At meron pa pong huli
Pari: Pambihira ka naman, o ano naman itong huli.
Bading: sa unggoy naman po, actually kanina lang umaga nangyari iyon.
Pari: Haah! Buti hindi ka isinabit sa puno.
Bading: hindi po Father.
Pari: Buti ka pa, kasi ako isinabit sa puno eh.

Mga Kwentong Ewan ni Intoy Boknoy

2009-08-17T19:19:00.000-07:00

Pagdadalaga

Abala ang lahat para sa nalalapit na ika-18 kaarawan ni Ningning na nag-iisang anak ni Intoy Boknoy.

Halos mapurol ang mga kutsilyo sa kakagayat ng iba't ibang sahog para sa mga hinandang menu sa nalalapit na oras nang engrandeng kaarawaan.

Nangangalingasaw ang amoy ng bawang sa loob ng kusina,
chop-chop dito, hagis dun, pakulo dito, hango dun, tikim dito, salansan dun.

Sinisukat ni Ningning ang pulang gown na binili sa kanya ng kanyang Ina upang iterno sa sapatos at mga adornong gagamitin sa kanyang bonggang-bonggang debu.

Mamayang gabi:

Siya ang bida, siya ang reyna, ang pinakamagandang dilag sa lahat ng dalag, at tala sa paningin ng lahat.

Binuksan niya ang tukador at kinuha ang mga nakahanay na meky ap inilapag sa maliit na mesa, pagkatapos ay hinarap ang sarili sa salamin.

Matagal niyang pinagmasdan ang kanyang kaanyuan, mamasa-masa pa ang kanyang buhok na pinakikintad nang mayabong nitong paglago.

Nababalutan lamang ng tapis na malambot na tela ang kanyang makinis at maputing balat.

Labis ang kanyang paghanga sa kanyang ilong, biloy, at maririkit na mata.

Sa tuwing lumilitaw sa kanyang harapan ang kanyang diwa ay naalala niya ang kanyang ama.

Madalas niyang marinig sa mga matatanda sa labas ng bahay na kamukhang-kamukha niya raw ang kanyang erpat.

Hindi sumasang-ayon ang kanyang sikmura sa mga bulung-bulungan ng mga
mahahaderang matatanda sa kanilang lugar.

***
Tumitindi ang poot sa kanyang dibdib at inaalihan siya ng matinding alab sa buong katawan. Bumubundol sa kanyang isip ang mga araw na panlalait nito sa mga kaibigan niyang mga bagong adan.

"Palayasin mo nga 'yang mga mukhang dragon sa aking harapan," anas ng kanyang ama.

****
Kadalasan,

madalas niyang nakikitang may kasama itong iba't ibang babae na higit na mas maganda sa kanyang ina.

Matangkad, makinis ang balat, malugay ang buhok, mayaman ang dibdid at higit sa lahat ay mukhang kabilang sa alta sa ciudad.

***
Sinasalansan ang kanyang mga hinanakit sa tuwing maiisip niya ang pagtataksil ng ama.

"Kahit kailan hindi ko siya mapapatawad, wala siyang kwentang ama....
hindi ko lang maintindihan kung bakit nakakatiis ang Inay sa kanya," ang daloy ng kanyang isip.

Huminga siya ng malalim, at sinetro ang isip sa salamin.

"Ipapakita ko kay Itay na ganap na akong babae, matapang at kaya nang manindigan," sambit niya sa sarili.

***
Hindi niya napansin na iniwan niyang bukas ang pinto,
isang tahimik na paghawi sa pintuan ang gumulat sa kanya.

Siya ay nabigla at labis na nagulantang.

Blag! ang malakas na kalabog ng pintuan.

Klick! ang pagdiin sa tarangkahan.

****
Nanginginig ang buo niyang kalamnan, bumubilis ang tibok ng puso at namumutla

"Dalaga ka na ngang talaga," bulong ni Boknoy sa anak.

"Itay, bakit po?," ang pangangambang tanong niya.

"Huwag kang maingay, at magtatangkang sumigaw," paalala nito.

"Eto na ang tamang oras upang ika'y aking angkinin," dugtong niya.

Hindi makagalaw si Ningning sa kanyang upuan, nanginginig at nangangatal. Hinaplos ni Boknoy ang kanyang buhok, dahan-dahan itong bumaba sa kanyang likuran. Mas lalong tumindi ang kanyang pangamba.

"Ta-ta-tay, huwag po...huwag po!," pagmamakaawa niya.

"Huwag kang ng tumutol...alam ko ang makakabuti para sa'yo."

Bumalik sa kanyang balintataw ang mga babae ng kanyang ama.

Nagsawa na siguro ito sa kanila at siya naman at nais nitong subukan at tikman.

Tumahimik ang paligid.

Sunod-sunod ang lagapak ng mga meky ap at suklay sa sahig.

Blag! Mabilis na kumaripas ng takbo si Boknoy.

Nalilito itong naglaho sa paningin ng anak at pawis na pawis.

Naiwan si Ningning na nag-iisa, di pamalagay,
sunod-sunod ang patak ng mga luha nito, hudyat nang labis na pagsisi.

***
Tenatun-tun-tun-tun-tun-tun-tena-tun-tun-tun... Ang maingay na tugtog ng musika.

Inaantay ang pagbaba ng debutante.

Dumating na ang tamang oras nang kanyang paglalakad pababa sa hagdanan at paglagay ng korona bilang reyna nang kanyang kaarawan.

Lahat ay namangha sa kanyang meky ap at magarang ayos ng buhok.

Di magkamayaw sa pagtatanong ang mga bisita sa paligid.

"Nagpa-rebound ba yan?," usisa nila.

"Hindi naman yan lumabas ng bahay," sambot ng isang dalaga.

Nag-aabang si Boknoy sa baba ng hagdanan at marahang inalalayan ang kanyang anak.

Bumulong ito sa kanya nang...

"Salamat itay sa rebound at pag-meky ap."

"Now I Know, gatas pala ang inumin niyo hindi beer" nakangiting bulong nito.

Klick! Klick!~ sunod-sunod ang pitik ng kamera.

Itinago nila ang lihim sa loob ng silid. (_@_)

Ikaw ( Tulang Alay kay Matet)

2009-08-17T07:48:00.000-07:00

Ang tulang ito ay nilikha ng aking kapuwa manunulat na si Bobosijuan Hindi siya pinapansin ng minamahal niyang babae kaya dinaan niya na lang sa TULA para iparamdam ang kanyang pagmamahal.

Hindi ang iyong pagtanggap ang tanging
nakakapagpangiti sa aking puso.
Kundi ang paglisan ng poot sa iyong dibdib-
ng aking bitiwan ang nais.
Hindi mo man kaya akong silungan
ng iyong pag-ibig.
Ngunit ang iyong pagdama ay sapat
upang hindi mabasa.

Mahal kita sa hibla ng iyong buhok,
hanggang sa iyong talampakan.

Minamahal ko ang bawat ngiti ng iyong labi,
Minamahal ko ang mapupungay mong mga mata.
Minamahal ko ang iyong daliring minsang
dumampi sa ulo.
Minamahal ko ang iyong mumunting mga braso.
Mahal ko ang iyong buong pagkatao.

Mahirap tanggalin ang aking hiling
At alam ko naman na sa hangin lang din maipaparating.
Gusto ko lamang na mailabas itong naidarama.
Kahit pa na walang nakahimlay na pag-asa.

Ikaw ang batis upang magpatuloy
itong aking bangka sa paglalakbay.
Ikaw itong hanging bumubulang sa-
Bawat salitang isinulat.
Ikaw ang musika ng mga dahong naghahalikan.
Ikaw ang imahe ng larawan na sa puso'y
matagal nang nakaguhit.

Hindi iyong pagtatanggap
ang aking nais iparating.
hindi ang pagpapasilong
ang aking nais damhin.

Kundi ang pananatili mo sa pagiging IKAW.

Agahan

2009-08-16T05:00:00.000-07:00

Hinugot ko ang aking kamalayan sa madilim na
daigdig na tanging halimuyak ng isip ang tanan,
dinuduyan ako ng mga larawan na nilikha nang
guniguning larawan na umaagos sa tigang na bukal.

Namulaklak ang aking mga mata sa mahabang
paglalakbay sa takipsilim: winisikan ng likidong
kristal ang mga naipong banlik upang madarang
sa tilamsik nang kumukulong tubig sa dapugang.

Bumuluga sa aking paningin ang bagong lutong
sinangag at daing: upang ngasabin bilang almusal
sa nagdidiliryong bahay-gilingan, dulot ng masamang
panaginip sa di pag-imis sa nakabunton na hugasan.

GAMBA IMBA

ANG SALOT SA VERANDA

Ang Kalipunan ng Aking Mga Kasabihan

"Kung susulong ka, sikapin mo munang ihakbang ang binti ng pagtitimpi bago mo tuluyang ihakbang ang imahinasyon ng iyong kaisipan at palutangin sa hangin ang kislap at talim ng iyong paninindigan."

"Pinapayapa ng halakhak ng kaligayahan ang puntod ng mga kabiguan at inililibing nito ang mga hilahil ng damdamin na nag-iwan ng mga latay ng aral ng buhay."

"Naglalakbay ang aking panulat sa samyo nang buntong hininga ng aking karanasan na tumatangis sa aliw-iw nang gunita at humihikbi sa hambalos ng mga nagmamakaawang tinig sa silong ng langit, habang sinusuyo ng aking katha ang kislap ng ligaya at taluto't ng ginto ng pag-asa."

"Mas makabuluhan ang pangarap na tinanglawan ng dilim kaysa sa sinakluban ng liwanag."

"Ang pag-aasawa ay 'di biro lalo na kung pikon ang iyong mapapangasawa."

"May lakas ng loob ka pa bang bitawan ang salitang "gusto" kung ang gusto mo ay di "husto" sa'yo at ang husto sa'yo ay di mo gusto? Paano pa kaya kung ang gusto mo ay husto sa di mo gusto? Lalo na't kung ang di mo gusto ay husto sa gusto mo. Ano husto pa ba ang isip mo sa gusto mo?"

"May pagkakataon na kailangan nating mabasag upang maging ganap ang ating pagkatao"

"Education begins and ends with thyself. Thyself begins and ends with education."

"The greatest perspective in life is the perspective of the heart. It magnifies everything that radiates within the beams of your mind, body and soul."

"Ang hindi marunong magmahal sa sariling wika ay JEJEMON."

ISANG TASANG KAPE (1)

Tsuk Tsak

Pa-petiks-petiks lang

Eh Ano Ngayon

Pangarap

Tuwalya

Panliligaw

ANG TALENTONG WALANG PAMANTAYAN SA PANAHON NG REALITY SHOW, RAP, EMO AT YOUTUBE

SERIAL KILLER

SANIB

PANIS NA ALAK

PANLILIBAK: SI OSANG TALAGA PANG SHOWTIME

TAMBUTSO

MALIGAYANG BAGONG TAON!!

BULAG NA PAG-BIG

KATAWAN NI JONAH (Ika-6 na labas)

KATAWAN NI JONAH (Ika-5 labas)

KATAWAN NI JONAH (Ikaapat na Labas)

KATAWAN NI JONAH (Ikatlong Labas)

KATAWAN NI JONAH (Ikalawang Labas)

ANG KATAWAN NI JONAH (Unang Labas)

HELMET

PRESYO NG LANGIS: ANG NAKAKUBLING TERRORISMO

GINTONG DAHON NG PANAHON

KATORSE

ASTRAL PROJECTION SA LOTTO

Buhay ba talaga ang Diyos?

Ang Sandalyas ng Wak Wak

ANG TOMADOR NA WHITE LADY

ESTRANGHERONG BINTANA

HIMALA

Cara Y Cruz: Ang Kalansing ng Tatlong Bente Singko

Guhit ng Palad

Brip

KAHON

SuperBoknonoy

Hubad na Larawan

Buti pa Sila

Paalam Ariel Union

Ang Itlog at Manok bow!

IN MY LIFE

Nauntog na Pagtibok

San Boknoy

Salamin ng Langit

Pagtanaw sa Bagyong Ondoy

Kulay Rosas na Bula

Takusa

Bolang Kristal

Ang inatakeng TUTUBI sa Sunken Garden

Hipnotismo

Text

Anibersaryo

Sampung Utos

Ang Babaeng Hinugot sa Lalamunan

Himutok ng Tiyan

TOROTOT

Bagong Anyo

Padyak

Tilamsik

Aklat ni Bokbok

ABANDONADA

Jungle Jive

LAGNAT

YEMA (by: Allanjohn Andres: Filipino Writers.Com)

Mga Kwentong Ewan ni Intoy Boknoy

Mga Kwentong Ewan ni Intoy Boknoy

Mga Kwentong Ewan ni Intoy Boknoy