Nag-uumpugan ang mga sinsilyo sa hagod ng masin,
Sa loob ng Jungle Jive.
Sa bawat urong, bawat sulong ng duyan ng masin
Ay inaasam ang tagupak ng piso.
Sa bunganga nang mahiwagang balong bakal
Na pinakikinang ng ilaw mula sa neon lights.
Sa bawat lagapak ng sinsilyo sa makintab na metal
Ay hudyat nang paggalaw ng palihis na aparato.
Aatras ang aparato, kikiwal-kiwal ang piso,
Sasapaw sa mga nakasalansang sinsilyo.
Aabante ang aparato, mahuhulog ang piso,
Papasok sa butas, mandidila ang parisukat na butas.
Babatakin ang dugtong-dugtong na gantimpala,
Ipagpapalit ng premyong laruan sa X-Site.
Umuwi akong may baon na ngiti,
Inaantay ang mariing yakap at halik.
Nilibot ang bahay upang ika'y masilayan
Sa loob ng kuwarto ika'y aking nasumpungan.
Nakabalot ng puting kumot at nangangatal
Sinisigaw sa hangin ang aking pangalan.
Nilapat ko yaring kamay sa'yong katawan,
Puso ko'y napapaso sa alab mong taglay.
Hagabhab ang init sa'yong mga mata,
Isip ko'y nagkakandirit sa pag-aalala
Pumitas ng pildoras sa kahon ng pag-asa,
Umaasa sa taglay nitong hiwaga.
Sa lilim ng buwan ay may nagmamalasakit,
Sa tuktok ng sampayan ay aking sinungkit.
Binasa't ginahasa nang may pagkukunyapit,
Binanyusan ang katawang nag-uukyabit,
Piniga't tiniklop ng ikatlong ulit,
Nilapa't inalay nang naghihinakit.
Marahang humupa ang alab mong taglay
Habang puso ko'y nag-aalab nang walang atubali.
Tulog manok sa buong gabing pagtatanod,
Tuwing apat na oras mata ko'y tumitilaok.
Pasiklot-siklot sa tabi mo aking irog,
Hudyat ng simula nang panibagong ritwal.
Kasingnipis ng balat ng yema
ang kaluluwa ng mga bata.
Pagala-gala sila
ngayong labasan ng opisina
tinatawid ang mesi-mesitang tumpok
ng mga taong nagpaparaos
ng oras at bagot.
Isang liham, maingat na nakasobre
ang kanilang pasaporte
papasok sa daungan
ng aking katiwasayan.
Ang kanilang alok:
isang maliit na supot,
kuyum-kuyom ang talulot
ng pinaghalong asukal na pula
at malapot na kondensada.
Kasinggaspang ng asukal
ang garalgal
sa kanilang lalamunan. Kasinlagkit
ng kondensada
ang kanilang pangungunyapit
sa laylayan ng konsensya
ganitong kailangan nila
ng pambaon
kinabukasan sa eskuwela.
Hinahawi ng mga bata
ang tagus-tagusang kurtina,
de-kolor na tabing
sa pagitan ng aking mata
at sa daigdig nilang waring
sangkurot lamang na yema.
Narinig kong inuusisa
ng babae sa katabing mesa
kung lagda ba ng kurot
ang tulduk-tuldok na asul at pula,
kasindilim ng balot ng yema
at di maikubli-kubli
ng brasong namamaga
ng isa sa mga bata.
Narinig kong inuusisa
ng babae sa katabing mesa
kung kaanu-ano nila
iyong isang lola,
kanina pa nakamasid sa sulok,
bakit pareho silang hinampas sa batok?
Kinabukasan sa opisina
binaon ko ang biniling yema.
Pagsubo na pagsubo ng isa, kumbakit
tila kaybilis kumapit ng pait
sa lasa ng umaga.
Bagong Salta
Pumasyal si Boknoy sa kanyang probinsiya upang kamustahin ang kanyang kababata na matagal niya nang hindi nakikita. Medyo malaki na rin ang pinagbago ng lugar dahil nadidiligan na ito ng mangilangilang kalsada at kabahayan. Dinalaw niya ang pinakamatalik niyang kaibigan si Nonoy Alimango.
Tok-tok-tok...
"Tao po!"
Tok-tok-tok
"Tao po!," ang hudyat ng pagbisita ni Boknoy sa kanyang kaibigan
"Yawa, ikaw pala Boknoy, ka gwapo man natin uy ah," usisa agad ng kaibigan.
"Hindi naman," cute lang.
"Ba't naman diri ka nag-pasabi na mamalakat ka dini," suwestyon nito.
"Pacensya na kasi na miss talaga kita eh,"
Nag-power hug silang dalawa dahil sa tagal na di pagkikita.
"Musta man sa Manila? Kaganda uy nang imong balat ah,"
"Hindi naman nalayo lang tayo sa dagat kaya medyo kuminis" pagpapakumbaba ni Boknoy.
Nagpumilit si Nonoy Alimango na sumama ito kay Boknoy papuntang Manila, para naman daw bago siya pumanaw ay masilayan niya ang hiwaga ng Manila na kanyang naririnig sa kanyang transistor radio.
Kababa lang nila ng barko at sumakay sila ng Bus upang tumuloy sa bahay ni Boknoy.
Habang nasabyahe ay panay ang linga ng kaibigan.
"Boknoy, ganda man ng Manila ang tataas ng sampayan, pa'no man sila nakakapagsampay, ka lula man at sobra man ang haba," tinuturo nito ang mga poste ang mahabang linya ng kuryente.
"Wala man ganito sa probinsya, tsk..tsk..ka swerte mo man at dito ka na nakatira at hindi mahirap magsampay," dagdag nito.
kinabukasan ay namasyal sila sa Mall at nanood ng sine.
"Hala Intoy hindi ka man nahiya, hindi mo hinubad ang tsinelas mo bagong linis ang sahig at makintab pa,"
Hawak nito sa magkabilang kamay ang tsinelas habang naglalakad.
"Grabe naman ang lamig dito para kang nasa gitna ng laot, kalaki pa ng T.V. sa unahan, pa'no kaya nila ginawa yan ha?" tanong ng kaibigan.
"Sine ang tawag d'yan kasi pinalaking T.V. lang.
Ang palabas ni Fernando Poe ang kanilang napiling panoorin.Nakipagbarilan si FPJ sa kanyang mga kalaban. Bratattttttttt......,umaalingawngaw ang bawat putok ng baril sa loob ng sinehan.
"Hala! Intoy dumapa ka, dali!"
"Sumigaw ito sa mga katabi, oi, magsidapa man kayo...tatamaan tayo ng bala!!"
Nagtakbuhan papalabas ang mga tao sa loob ng sinehan.
Sunod-sunod ang putok na pinakawalan ni FPJ.
Sumuot sa ilalim ng upuan ang kanyang kaibigan at nanginginig sa takot.
"Lumabas ka diyan," tawag ni Intoy.
"Hindi! kung alam ko lang naman na papatayin mo ako dito, e, di na sana ako sumama sa'yo"
"Totoo pala ang mga balita na naririnig ko, magulo sa Maynila"
"Bukas na bukas din ay uuwi na ako ng probinsiya, mamatay ako dito ng maaga"
Mahiwagang Baging
Sa Dagat umaasa ang mga mamamayan ng Isla Pag-asa sa kanilang ikabubuhay. Dahil madalas ang pagputol sa mga puno ng BAKAWAN sa tabi ng dalampasigan ay naging mailap ang mga isda sa karagatan.
“Mukhang pinagdadamutan ata tayo ng kalikasan,” ang kawalang pag-asa na bigkas ni Benjie Bisugo.
“Oo nga, ilang araw na tayo sa laot pero wala tayong mahuli-huling isda,” dagdag naman ni Simon Alimasag.
“ ‘Wag tayong mawawalan ng pag-asa may awa din ang dagat,” udyok ni Intoy Boknoy sa mga kapuwa mangingisda.
Lumipas ang apat na araw at umuwing luhaan ang mga mangingisda dahil sa matumal na huli ng mga isda.
Alas dos pa lang nang madaling araw ay pumalaot na si Boknoy upang magbasakali na makakahuli ng maraming isda. Sa kanyang paglalayag ay lumakas ang hihip ng hangin at napadpad siya sa isang isla. Bumaba siya sa kanyang bangka at naakit siya sa ganda ng isang Baging.
Lumabas ang diwata ng Baging.
Nagulat si Intoy Boknoy at nangatal sa sobrang takot.
“Huwag kang matakot, ako ang diwata ng iyong konsensya. Alam ko ang paghihirap ng iyong isla,”pahayag ng diwata.
“Dahil nakikita kong busilak ang iyong kalooban ay maari kang humiling ng apat na kahilingan sa pamamagitan ng paghatak sa baging,” malumanay na paliwanag nito.
Biglang naglaho ang diwata sa paningin ni Intoy Boknoy.
Sinubukan niyang sundin ang sinabi ng diwata.
Hinatak niya ang baging at humiling ng isang kahilingan.
“Mahiwagang Baging! Punuin mo ng isdang Tuna ang aking bangka!” lumingon si Boknoy sa kanyang bangka at nagulat sa kanyang nakita.
Napuno ng isdang Tuna ang kanyang bangka.
Buong pagtataka namang nag-isip ang kanyang mga kasama dahil tanging siya lang ang may huling isda.
Muli siyang bumalik sa isla.
“Mahiwagang Baging! Punuin mo ang aking bangka ng iba’t ibang uri ng isda!” nilingon nya ang kanyang bangka at nakitang nag-uumapaw ito sa iba’t ibang uri ng isda.
Lalong nagtaka ang kanyang mga kasama dahil sa dami ng kanyang dalang mga isda sa bangka.
Muli siyang bumalik sa isla.
“Mahiwagang Baging!” Punuin mo ang aking bangka ng…..”Biglang nadulas si Intoy Boknoy.
“….aayyyy…unggoy!
Nilingon niya ang bangka at napuno nga ito ng unggoy.
Hindi niya alam ang kanyang gagawin kung paano niya iuuwi ang kanyang bangka.
Nag-isip siya ng malalim at muling hinatak ang Baging.
“Mahiwagang Baging!
Punuin mo ang aking bangka ng Saging!
Nilingon niya ang kanyang bangka at nakita niya na unti-unti itong lumulubog, habang nag-aagawan ang mga unggoy sa saging.
Kaya huwag kang madudulas sa isang lihim kung ayaw mong sapitin ang nangyari kay Intoy Boknoy.
Alagaan natin ang ating kalikasan.
Bading: Father, nagkasala po ako. Nakipagtalik po ako sa kalabaw.
Pari: Buti hindi ka sinuwag.
Bading: hindi naman po. Meron pa pong isa,nakipagtalik po ako sa Lion.
Pari: Haah! Buti hindi ka kinagat.
Lalaki: hindi naman po. At meron pa pong huli
Pari: Pambihira ka naman, o ano naman itong huli.
Bading: sa unggoy naman po, actually kanina lang umaga nangyari iyon.
Pari: Haah! Buti hindi ka isinabit sa puno.
Bading: hindi po Father.
Pari: Buti ka pa, kasi ako isinabit sa puno eh.
Pagdadalaga
Abala ang lahat para sa nalalapit na ika-18 kaarawan ni Ningning na nag-iisang anak ni Intoy Boknoy.
Halos mapurol ang mga kutsilyo sa kakagayat ng iba't ibang sahog para sa mga hinandang menu sa nalalapit na oras nang engrandeng kaarawaan.
Nangangalingasaw ang amoy ng bawang sa loob ng kusina,
chop-chop dito, hagis dun, pakulo dito, hango dun, tikim dito, salansan dun.
Sinisukat ni Ningning ang pulang gown na binili sa kanya ng kanyang Ina upang iterno sa sapatos at mga adornong gagamitin sa kanyang bonggang-bonggang debu.
Mamayang gabi:
Siya ang bida, siya ang reyna, ang pinakamagandang dilag sa lahat ng dalag, at tala sa paningin ng lahat.
Binuksan niya ang tukador at kinuha ang mga nakahanay na meky ap inilapag sa maliit na mesa, pagkatapos ay hinarap ang sarili sa salamin.
Matagal niyang pinagmasdan ang kanyang kaanyuan, mamasa-masa pa ang kanyang buhok na pinakikintad nang mayabong nitong paglago.
Nababalutan lamang ng tapis na malambot na tela ang kanyang makinis at maputing balat.
Labis ang kanyang paghanga sa kanyang ilong, biloy, at maririkit na mata.
Sa tuwing lumilitaw sa kanyang harapan ang kanyang diwa ay naalala niya ang kanyang ama.
Madalas niyang marinig sa mga matatanda sa labas ng bahay na kamukhang-kamukha niya raw ang kanyang erpat.
Hindi sumasang-ayon ang kanyang sikmura sa mga bulung-bulungan ng mga
mahahaderang matatanda sa kanilang lugar.
***
Tumitindi ang poot sa kanyang dibdib at inaalihan siya ng matinding alab sa buong katawan. Bumubundol sa kanyang isip ang mga araw na panlalait nito sa mga kaibigan niyang mga bagong adan.
"Palayasin mo nga 'yang mga mukhang dragon sa aking harapan," anas ng kanyang ama.
****
Kadalasan,
madalas niyang nakikitang may kasama itong iba't ibang babae na higit na mas maganda sa kanyang ina.
Matangkad, makinis ang balat, malugay ang buhok, mayaman ang dibdid at higit sa lahat ay mukhang kabilang sa alta sa ciudad.
***
Sinasalansan ang kanyang mga hinanakit sa tuwing maiisip niya ang pagtataksil ng ama.
"Kahit kailan hindi ko siya mapapatawad, wala siyang kwentang ama....
hindi ko lang maintindihan kung bakit nakakatiis ang Inay sa kanya," ang daloy ng kanyang isip.
Huminga siya ng malalim, at sinetro ang isip sa salamin.
"Ipapakita ko kay Itay na ganap na akong babae, matapang at kaya nang manindigan," sambit niya sa sarili.
***
Hindi niya napansin na iniwan niyang bukas ang pinto,
isang tahimik na paghawi sa pintuan ang gumulat sa kanya.
Siya ay nabigla at labis na nagulantang.
Blag! ang malakas na kalabog ng pintuan.
Klick! ang pagdiin sa tarangkahan.
****
Nanginginig ang buo niyang kalamnan, bumubilis ang tibok ng puso at namumutla
"Dalaga ka na ngang talaga," bulong ni Boknoy sa anak.
"Itay, bakit po?," ang pangangambang tanong niya.
"Huwag kang maingay, at magtatangkang sumigaw," paalala nito.
"Eto na ang tamang oras upang ika'y aking angkinin," dugtong niya.
Hindi makagalaw si Ningning sa kanyang upuan, nanginginig at nangangatal. Hinaplos ni Boknoy ang kanyang buhok, dahan-dahan itong bumaba sa kanyang likuran. Mas lalong tumindi ang kanyang pangamba.
"Ta-ta-tay, huwag po...huwag po!," pagmamakaawa niya.
"Huwag kang ng tumutol...alam ko ang makakabuti para sa'yo."
Bumalik sa kanyang balintataw ang mga babae ng kanyang ama.
Nagsawa na siguro ito sa kanila at siya naman at nais nitong subukan at tikman.
Tumahimik ang paligid.
Sunod-sunod ang lagapak ng mga meky ap at suklay sa sahig.
Blag! Mabilis na kumaripas ng takbo si Boknoy.
Nalilito itong naglaho sa paningin ng anak at pawis na pawis.
Naiwan si Ningning na nag-iisa, di pamalagay,
sunod-sunod ang patak ng mga luha nito, hudyat nang labis na pagsisi.
***
Tenatun-tun-tun-tun-tun-tun-tena-tun-tun-tun... Ang maingay na tugtog ng musika.
Inaantay ang pagbaba ng debutante.
Dumating na ang tamang oras nang kanyang paglalakad pababa sa hagdanan at paglagay ng korona bilang reyna nang kanyang kaarawan.
Lahat ay namangha sa kanyang meky ap at magarang ayos ng buhok.
Di magkamayaw sa pagtatanong ang mga bisita sa paligid.
"Nagpa-rebound ba yan?," usisa nila.
"Hindi naman yan lumabas ng bahay," sambot ng isang dalaga.
Nag-aabang si Boknoy sa baba ng hagdanan at marahang inalalayan ang kanyang anak.
Ang tulang ito ay nilikha ng aking kapuwa manunulat na si Bobosijuan Hindi siya pinapansin ng minamahal niyang babae kaya dinaan niya na lang sa TULA para iparamdam ang kanyang pagmamahal.
Hindi ang iyong pagtanggap ang tanging
nakakapagpangiti sa aking puso.
Kundi ang paglisan ng poot sa iyong dibdib-
ng aking bitiwan ang nais.
Hindi mo man kaya akong silungan
ng iyong pag-ibig.
Ngunit ang iyong pagdama ay sapat
upang hindi mabasa.
Mahal kita sa hibla ng iyong buhok,
hanggang sa iyong talampakan.
Minamahal ko ang bawat ngiti ng iyong labi,
Minamahal ko ang mapupungay mong mga mata.
Minamahal ko ang iyong daliring minsang
dumampi sa ulo.
Minamahal ko ang iyong mumunting mga braso.
Mahal ko ang iyong buong pagkatao.
Mahirap tanggalin ang aking hiling
At alam ko naman na sa hangin lang din maipaparating.
Gusto ko lamang na mailabas itong naidarama.
Kahit pa na walang nakahimlay na pag-asa.
Ikaw ang batis upang magpatuloy
itong aking bangka sa paglalakbay.
Ikaw itong hanging bumubulang sa-
Bawat salitang isinulat.
Ikaw ang musika ng mga dahong naghahalikan.
Ikaw ang imahe ng larawan na sa puso'y
matagal nang nakaguhit.
Hindi iyong pagtatanggap
ang aking nais iparating.
hindi ang pagpapasilong
ang aking nais damhin.
Kundi ang pananatili mo sa pagiging IKAW.
